یکی از مشهورترین و پرکاربردترین مدل ارزشیابی آموزش، مدل چهار سطحی کرک پاتریک است که به عنوان مدلی پایه برای ارزشیابی آموزش سازمانی مورد استفاده قرار میگیرد.
_ در ابتدا ۴ سطح این الگو را بازگو میکنیم:
۱) واکنش: (مانند بازخوردهای مثبت و منفی نسبت به دوره های برگزار شده آموزشی )
۲) یادگیری: ( یعنی میزان یادگیری را سنجیده و در حین دوره آموزشی و یا در پایان دوره، آزمونی برگزار میشود تا بررسی کرده که چه مقدار یادگیری در فرد اتفاق میافتد. )
۳) رفتار: ( بررسی و آزمایش میزان یادگیری فرد بعد از مدت طولانی مثلا حدود ۱ سال. )
۴) نتایج: ( این مرحله باید حدود ۳ تا ۴ سال بعد از یادگیری اتفاق بیفتد و بررسی کرده که چقدر یادگیری ایجاد شده در فرد، باعث بهبود سازمان میشود. مانند: نزخ بازگشت سرمایه یک سازمان. )
_ انتقادات وارد شده به مدل ارزشیابی آموزش سازمانی کرک پاتریک:
۱) این مدل به زمینه های فرهنگی و اجتماعی سازمان ها توجه کافی را ندارد و تمرکز را صرفاً بر روی آموزش دارد.
۲) سادگی بیش از حد و خطی بودن این الگو، باعث عدم توجه به جوانب پیچیده فرآیند یادگیری و تأثیرات آن و منعکس نکردن تأثیرات بلند مدت یادگیری میباشد.
۳) مدل کرک پاتریک، انعطاف پذیری مناسبی برای اجرایی شدن در سازمان ها را ندارد.
۴) مدل کرک پاتریک، پیچیدگی در اجرا را دارد زیرا که نتایج غیرقابل پیش بینی هستند و این مدل دقت کافی را در ارزیابی ندارد.
۵) مدل کرک پاتریک، توجه بسیار زیادی بر ارزیابی کمّی را دارد و به جنبه های کیفی یادگیری توجه کمتری میکند. مثلا در این الگو بیشتر نمرات آزمون ها و متغیرهای کمّی دارای اهمیت هستند ولی به رفتار و نگرش افراد و تغییرات در این رفتار و نگرش ها کمتر توجه می شود.
۶) در الگوی کرک پاتریک، ، ارزیابی مداوم انجام نمیشود و ارزیابی ها بیشتر در یک بازه و زمان مشخص انجام میشوند و همین مورد یکی از نقص های اصلی این مدل است؛ زیرا بسیاری از نتایج آموزشی در بلند مدت قابل سنجش و اندازه گیری هستند و ممکن است در یک بازه مشخص این نتایج دیده نشوند؛ بلکه صرفا نتایج کوتاه مدت آموزشی در الگو قابل مشاهده و بررسی است.
۷) از دیگر نقص های این الگوی ارزیابی، میتوان به عدم توجه به نیازهای یادگیرندگان اشاره کرد؛ چون که این الگو بیشتر بر ابزارهای کمّی تاکید داشته و انعطافپذیری هم در الگو دیده نمیشود؛ به همین دلیل به نیازهای همه یادگیرندگان و همه گروه ها توجه کافی نمیشود.