
ایرانی ها فکرمی کنند که آمهای صادق وراستگودرزندگی نمی توانندموفق باشند.
به طورعلمی به دنبال پاسخی به این فرهنگ هستیم.
خوب کسی است که به دیگر افراد هم نوع خود کمک می کند و از خود مایه می گذارد. چون آنها به دیگران کمک می کنندپس انرژی زیادی مصرف ونمی توانندبه خودشان رسیدگی کنندبنابراین، ظاهرا آدم های خوب محکومند به کاهش در تعداد: با داروینیسم فاتحه ی خوبی خوانده شده است.(ص337)
رابرت اکسلرود اولین بار مفهوم فنی واژه ی «خوب» را جا انداخت. اکسلرود مانند بسیاری از دیگر دانشمندان علوم سیاسی، اقتصاد، ریاضیدانان و روان شناسان شیفته یک بازی ساده ی برد و باخت به نام «معمای زندانی شده بود. این معما بسیار ساده است. (ص338)
من(داوکینز) به عنوان یک زیست شناس با اکسلرود و همیلتون در این نظر موافقم که بسیاری از حیوانات وحشی و گیاهان در طول تاریخ تکامل همواره مشغول بازی های معمای زندانی بوده اند.ومانیز داریم همین بازی رابایکدیگرانجام می دهیم انگارهمه ی جهان براساس یک راهبردساده برنامه ریزی وسپس رها شده است.(ص337)
در روایت اصلی، که بازیگر آن انسان است، یک «بانکدار» هست که حکم صادر می کند و پول های برده را به دو بازیکن میدهد. فرض کنید من دارم در مقابل شما بازی میکنم (گرچه، همان گونه که خواهیم دید، «مقابل برای وضعیتی که ما باید نسبت به هم داشته باشیم» واژه ی دقیقی نیست). در دست هرکدام ما فقط دو کارت هست، با برچسب های همکاری و کلک. هرکدام ما در بازی، یکی از ورق هایمان را به پشت، روی میز می گذاریم. وقتی ورق به پشت است طرف مقابل متوجه نمی شود که چه حرکتی داشته ایم: این است که همزمان ورق هامان را می آوریم. بعد با نگرانی منتظر میشویم تا بانکدار ورق ها را برگرداند. نگرانی ما به این خاطر است که پولی که برنده می شویم فقط بستگی به ورق خودمان (که میدانیم چیست) ندارد، بلکه به ورق بازیکن دیگر (که تا وقتی بانکدار نشان ندهد نمی دانیم چیست) هم بستگی دارد.(ص340)
بیا من وتوباهم بازی کنیم.
وضعیت ۱: هردو همکاری را آوردیم. بانکدار به هرکدام ما ۳۰۰ دلار می دهد. این مبلغ قابل ملاحظه پاداش همکاری دوجانبه ی ماست.
وضعیت ۲: هر دو کلک را آوردیم. بانکدار هرکدام مان را ده دلار جریمه می کند. این مجازات کلک دوجانبه است.
وضعیت ۳: شما همکاری را آوردید؛ من کلک را آوردم. بانکدار به من ۵۰۰ دلار می دهد (وسوسه ی تقلب) و شما «هالو» را ۱۰۰ دلار جریمه می کند.
وضعیت ۴: شما کلک را آوردید؛ من همکاری را آوردم. بانکدار به شما ۵۰۰ دلار به عنوان پاداش وسوسه می دهد و من هالو را ۱۰۰ دلار جریمه میکند.(ص341)
آیااین معما راه گریز دارد؟ هردو بازیکن می دانند که، بازی حریف هرچه باشد، برای خود آنها چیزی از کلک بیشتر نیست؛ با این حال هردو می دانند که کاش هر دو همکاری کرده بودند، این برای هر دو بهتر بود. ای کاش... کاش... کاش راهی برای به توافق رسیدن وجود داشت، راهی که به هر بازیکن اطمینان می داد که بازیکن دیگر قابل اعتماد است و فقط به فکر خودش نیست، و راهی وجود داشت که چنین توافقی را اداره کند. راهی برای تضمین اعتماد وجود ندارد. این بازی، با نتیجه ی ضعیف متناقضی که برای هر دو بازیکن دارد، بی برو برگرد به کلک دو جانبه می انجامد، مگر اینکه حداقل یکی از بازیکن ها واقعا مثل یک قدیس ساده باشد.(ص345)
فراموش نکنیم بازیکن های آن مسابقات آدم نبودند بلکه برنامه های کامپیوتری از قبل برنامه ریزی شده بودند. انسان هایی که آن برنامه ها را نوشته بودند نقش ژنهای از قبل برنامه ریزی شده ی بدن را برای آنها داشتند.
ازبین15تاکدومش بهترین راهبردبود؟
بازی در دوربعدباتعدادراهبردهای بیشتری برای مقابله باراهبرد این به آن درتکرارشد.بعدازهر1000نسل راهبردهای بدحذف می شوند وراهبردهای خوب باقی می مانندمثلااگر من تو وبانکداردراین جهان باشیم باکلک زدن تو من حذف میشم.ودیگرکسی وجودنداردکه توبه آن کلک بزنی پس توهم حذف میشی.اگریک شکارچی طعمه اش ازبین برودخودش هم محکوم به نابودی است.
بسیاری ازاوقات مادرزندگی درمقابل هردسته ازافرادراهبردهای مخصوص به خودرا درپیش می گیریم.ویادرطول زندگی بااستفاده ازتجربیات خود پی می برید که بایستی چه شیوه ای درپیش بگیرین.این شیوه های شما به طورناآگاهانه وآگاهانه راهبردهای شما می باشند.اتفاقات زندگیتان به خصوص شکستها راهبردهای آینده ی شماراشکل می دهند.
ولی واقعا ما درمقابل هم هستیم؟ پاسخ منفی است.چون دراین جهان یک سیستم پاداش به وسیله ی طبیعت گذاشته شده که به ماپاداش می دهد.درصورت تلاش درست ومنطقی نتیجه وبازتابی خوب دربر خواهد داشت.درکوتاه مدت راهبردهای بد می توانند موفق باشند ولی درنهایت دربلندمدت درطی چندنسل حذف خواهدشد.
اما همه ی اینها وقتی راه می افتد که بازی تکراری باشد. بازیکن ها باید بدانند یا می دانند که بازی فعلی آخرین بازی بین آنها نیست. با استفاده از عبارت گیرای اکسلرود، «سایه ی آینده باید بلند باشد. اما تا چه اندازه؟ نمی تواند طول نامحدود داشته باشد. از یک دیدگاه نظری طول بازی مهم نیست؛ مهم این است که هیچ کدام از بازیکن ها ندانند چه موقع بازی تمام می شود.دراین جهان نه من ونه تونمی دانیم در جهان چقدر دیگر زنده می مانیم.به همین علت برنامه ریزی جهان برای خوب عمل کردن است.
همه ی اینها به مایک چیز را می رساند اینکه حتی وقتی سکان عقل ما دردست ژن خودخواه است آدمهای خوب می توانند موفق شوند.این که ما انتخاب می کنیم یانه مهم نیست ولی هرچقدرنیرومندتر و باهوش ترباشید انتخابهای ساده ی بیشتری حذف می شوند.ودرواقع این دوعامل شمارادرزندگی محدودمی کنندواین شاید شمارابدکند.باید حدومرزی برای هوش وقدرتتان وخوبی هایتان تعیین کنید.اینکه بسیاری ازرهبران به راحتی منفورمی شوند به همین دلیل است که انتخابهای پیچیده ی زیادی پیش رو دارندونمی تواننددرست آنهاراتشخیص دهند.
آدمهای خوب جلواند.
ایرانی هابه همین سادگی اشتباه می کنند.
Richard dawkins
Oxford university press.2006