نام درختیست.
- غذای امشب خیلی خوب بود... اصلاً ربطی به وعدههای دیگه نداشت...
وقت بیشتری گذاشتی؛ آفرین...
خب همین سالی یه بارش خوبه که بگی ...که بفهمی!
اینها را زمانی میگفت که روی دو پا جلوی سینک ظرفشویی ایستاده بود؛ درست آخر همان آشپزخانه کوچک تاریک روشن.
- حالا فقط باید صبر کنی چای دم کنم، اونوقت می بینی امشب واقعاً هیچ ربطی به شبای دیگه نداره ... صبر کن و ببین.
دستش را برده بود سمت شیر؛ آرام آرام باز کرد. صدای یک قطره هم، نیامد. تا جایی که میشد باز کرد و دوباره بست.
- دوباره معلوم نیس دارن چیکار میکنن! باید تا دوازده اینا صبر کنیم ...
صدای بشقاب توی سیاهی سینک آرام گم شد.
- نگران نباش؛ فکرش رو کردم! حتماً آب داریم...!
توی آشپزخانه در آن نور چیزی دیده نمی شد؛ صدای کاویدنِ شاید کابینت زیر سینک به گوش میرسید.
- یاد گرفتم؛
من همیشه برا روز مبادا فکر می کنم... همیشه خدا بیست-سی تا بطری دارم... .
به هر حال نیاز میشه دیگه...
اینها را گفت و بعد صدای قلوب قلوب
- شد... دیدی؟...
حالا تا پس فردام قطع کنن، چایی سرجاشه.
خانه تاریک و نور کوچک، زردی را از آشپزخانه روی هال میانداخت. هال پر از مهمان، منتظر چایی. هر طرف سایهی چیزی روی مبل ها نشسته بود؛ همه را لامپ دعوت کرده بود.
تق... تقتق ...تق ...تقتقتق...
- فندکِ، بگیر نگیر داره... گلوش گرفته...
صداش چه مثل پاشنهی کفش اون خانوماس...
بیا اینم از این. چای ده-پونزده دِیقه، نخوردنش به خوردنش میارزه؛ اما بیست دِیقه، دیگه بد نیست. هرچی یه آدابی داره بالاخره!
صدای یکی از از سایهها تمام خانه را گرفته بود؛ منتظر ۱۲.
- راستی یادت هست که...؟ فردا خیلی کار داری!
خانومه گفت، برای پیگیری باید حتماً حضوری بیایید...
خوبه یادت افتاد!
باید زود بخوابی! فقط یادت نره باید اصل مدارک رو حتما ببری!
با دستمال پارچهای بشقاب را تمیز میکرد. حالا کم کم صدای توی هال از تنهایی در آمده بود، شعلهی وسطِ گازِ توی آشپزخانه کنارش نشسته بود؛ منتظر ۲۰ دقیقه، که تاریک شود.
_ حالا با دستمال تمیز میکنم فردا-پس فردا هرموقع که وصل شد، درست تمیزش می کنم.
... چایی که درست درمون دم کشید، فوری یکی میخوریم، میخوابیم برای فردا.
راسی! بذار تا یادم نرفته اصل مدارک رو بذارم تو کیفم!
بشقاب را روی کابینت، رو به روی ادویهها گذاشت. آرام پایش را، روی دستبافتی، که جز سیاهی و مقداری خط اسلیمی چیز دیگری وجودش را اثبات نمی کرد، گذاشت؛ بعد از دو-سه قدم، کمد زیر تلفن را باز کرد. کیف کوچک را درآورد؛ روی همان سه صفر باز کرد.
- خب این از این!
کارتام توی کیف پوله، حالا اگه نگه باید جدید داشته باشی...!
درِ کیف را روی سه صفر و صدای در کمد آمد.
خب حالا کجا بذارم که یادم نره؟!
... رو میز خوبه که صبح چشمم بهش بخوره!
توی هال فقط یک نفر حرف میزد. سمت آشپزخانه، حالا آب توی کتری جوش آمده بود و گرمیاش روی سر و صورت قوری نشسته بود؛ صدای بخار به گوش میرسید.
- خب امشب چون باید زود بخوابیم، فکر کنم همین نصف پیمونه کافی باشه.
پیمانه را وقتی خالی کرد که دستهی قوری را نتوانسته بود بگیرد.
- دیدی یه چند وقته چای رنگش یه جوری شده؟ مزه و اینا...
فکر کنم به خاطر همین آبه!
با اضافه آستین قوری را روی کتری گذاشت. هر موقع این کار را میکرد، گوشهی ترقوه، از یقه گِردش بیرون میزد.
- ولی خوبیش اینه امشب کسی نیست باهاش سر چای گل بحث داشته باشیم!!
صدایش توی آشپزخانه بود؛ اما ترقوهاش درست مثل زمانی بود که، توی حیاط با بچهها بازی میکرد.
حاشیه بود همیشه؛ اما، تفاوت دارد! لباس فرم! دو آستین را بین انگشتانش میکشید و ترقوه از هر دو طرف یقه بیرون میزد. جفت پا، میایستاد کنار دیوار. اگر هوا سرد بود، رو به آفتاب؛ بعد چشمهایش را که میزد، اخم میکرد، لب پایینی را توی دهان میکشید و دندانها را طوری که پنهان باشد، محکم رویش میگذاشت و آرام بازی بچه ها را میدید. باز آستینهایش را میکشید، میایستاد و میدید "تخم مرغ گندیده" روی کدام یک از بچه های حلقه میافتد. و آنقدر منتظر میماند تا زودتر بگویند "وقت بازی تمام" !
میان بچهها یکی بود تا نوبتش میشد، آنقدر محکم دعا میکرد که بعدِ بازی، حتی تا توی کلاس هم جای ناخن ها روی خط خطهای کف دستش می ماند. چهار هلالِ کوچک قرمز! که البته کمی بعدتر رنگ کبودی میگرفت. بعد توی راهرو، توی پلهها باز از خدا میخواست تا اگر خانم خواستند گروهبندی کنند، با هم توی یک گروه بیفتند. و باز دعا میکرد تا او یکی از رنگهای مداد یا نمیدانم خمیر بازیاش را گم کرده باشد و بتواند در جوابِ "خانوم ما فلان رنگمون گمشده...!!" بگوید "از من هست...! بیا با هم...".
اینطور حداقل می توانست با او حرف بزند؛ نه شاید از نزدیک نگاهش کند، آن موها را.
- رو حسابش اگه درست فکر کنم، فردا روز آب دادن گُلاس.
آب که معلوم نیس کی میاد...! اما حالا نمیشه تا اون وقت صبر کنیم.
نهایتاً، مجبور میشی آب بخری که خب ضرری هم نکردیم.
یک روز هم باران میآمد و او مثل تمام ظهرها، اما نه، باران میآمد پس مثل بقیه روزها نبود. باران میآمد و او جایی زیر نقاب جلوی در ایستاده بود تا ماشین پدرش را ببیند. همیشه دیر میآمد! اما آن روز فرق داشت آن روز کسی دنبال آن موها و چشمها نیامده بود. او تنها نبود و حالا دو نفر توی لباس فرم، زیر نقاب در ایستاده بودند. چقدر سخت شده بود کشیدن آستینها!
به دیوار پشت تکیه داده بودند و دیگر برایشان مهم نبود کیف یا لباسشان، روپوش بارانی، خاکی میشود.
- بابای تو همیشه دیر میاد؟
آستین ها را با تمام توان گرفته بود؛ لبش را، با دندان نگرفته بود اما سرش پایین بود و کفش هایش، یا نمیدانم قوزک پایش را کج می کرد، نگاهشان می کرد و حالا دستپاچه شده بود و نمیدانست باید جواب بدهد یا نه.
سرش را بالا آورد زبانش بند آمد؛ اما زود خودش را جمع کرد:
- نه...!!!
حالا امروز نمیدونم چی شده... ترسیدی؟
گفتم با روزهای دیگر فرق داشت. الان باران میآمد و آن موها زیر باران، درست است زیر نقاب در بود اما، طور دیگری شده بود. با همان موهای طلایی، رُک، طوری که برق چشم ها میگفتند، گفت:
- نه مگه ترس داره؟
- نه خب چون بار اولته، گفتم باید برات فرق کنه!
... هی... یه چیزی شده...!
- چیه...؟؟؟
سرش را میدزدید و آستین، که حالا آستین آن روپوش بارانی هم اضافهاش شده بود، توی دستانش مچاله میشد. همان طور سرش پایین بود و به دایره شدن قطرهها روی آسفالت نگاه میکرد.
- هی...! با توام...!
باز سرش پایین بود و باز نگاهش جای دیگر.
- تو چرا اینجوریای؟
خب چی شده...؟
- هیچی...! فقط در کیفت بازه!
توی آن تاریکی، گُلی به چشم نمیخورد اما روزش را خوب به خاطر میسپرد تا مثل دفعههای قبل گلدانهای خالی را روی هم، توی حیاط نگذارد.
آن روز باران نمیآمد که سر کلاس، پشت میز کوچک، قرار بود همه با هم و توی کلاس تغذیهها را بخورند. او همیشه خوراکیها را حتی زمانی که کنار دیوار میایستاد، با آداب میخورد. آن روز سرکلاس از توی کیفش هویج درآورد، آرام شروع کرد، از پایین. دندان جلو تازه رفته بود؛ به زحمت میافتاد اما خب آداب داشت. آن روز مثل دفعات قبل، مغز وسط هویج را، که خیال میکرد شیرینترین قسمت است، به هر زحمتی بود، خوب تراشید؛ مغز را نگه داشت.
همیشه توی کنج مینشست. سرش را نمیدانم اما، کارش به کار خودش بود و فقط گهگاهی دعا میکرد و از خدا میخواست تا "او" تمام شعرها را درست بخواند، یادش نرود. آن روز خانم خوب نگاه کرد و مغز هویج را دید؛ روبه کلاس با لبخند باز گفت:
- بچه ها!!! ببینید چطوری خورده...! به نظرتون چیکار کرده...؟!
چشم و صورت تمام بچهها پی دندان هایش بود؛ و از آن روز عهد کرد آداب هویج خوردن را عوض کند تا دیگر، با صورت قرمز شده، نگاه او را، و تعجب او را نبیند و مجبور نشود با انگشتاناش تند تند بازی کند.
- خب اینم از چایی...! فقط باید زود باشی که زودترِ شبای قبل بخوابی!
زمانی میگفت که زیر صدای جوشیدن را هم تاریک کرده بود! تمام قوری را توی لیوان تکاند.
- میدونی آدم یه چایی بخوره اما، درست حسابی بخوره...!
کاش نجاری بلد بودم...! یا کار یک نجار خوبِ قابل اعتماد میشناختم!
هرجا پرسیدم، ندارن.
میگن دیگه محاله گیرت بیاد! اما به نظرم این میز باب یه صندلی لهستانی براقه...!
لیوان را پشت سر هم بالا پایین میکرد؛ حول یک محور. سایه، اجازه نمیداد قند یا نمیدانم آن چه جزئی از آداب بود، مشخص باشد.
- حالا اصلاً نمیدونم چرا بهش میگن لهستانی؟!
واقعاً چیزای قشنگیان اما حالا میگن داشتنش جرمه...!
یه بارم یکی از بچهها میگفت توی محلهشون یه پیرمرد یا نمیدونم پیرزن هست که پنج تا دست نخوردهاش رو داره که حتی خودش هم، یه بار روی هیچکدوم ننشسته!
میگفت نمیدونم روزی دو بار با پارچه نمدار تمیز میکنه. بعدش پارچه سرش میکشه، سفید. میگفت اصله!
تو این همه مدت، حتی یه تیکه از یکیشون هم رنگش نرفته؛ با اینکه اینهمه پارچه نمدار...
...حرفو کمش کن زود باش!
از کنارِ میز طوری که هیچ کدام از انگشتان پایش، پایهی چیزی را نگیرد، با ته ماندهی همان چای آدابدار، کفپوش آشپزخانه را حس کرد. دست از آرنج خم شد و در آن سیاهی لیوان را خوب تکان داد و صدای ضعیف ریختن چیزی آمد.
- مردم چقدر عجیبان... یکی میگفت ما فقط هر موقع یه ظرف چرب باشه، با مایع میشوریم...!
نمیدونم با این وضع آب چطور میتونن؟... اصلاً رنگ میگیره...!
صدای ته لیوان کنار بشقاب نشست.
- خوبه این دفعه، با مترو برم! دقیقا یکی دو تا کوچه بالاتر از ایستگاه مترو میشه.
دفعه قبل زانو چپم درد گرفت! اصلا نمیتونستم از ماشین پیاده بشم؛ دم بود ماشینم جوش بیاره.
پدرش صبحها، البته نه تمام روزها، زمان سردی، بیست دقیقه زودتر از رفتن، مشغول ماشین میشد. توی حیاط روشن میکرد و میآمد برای صبحانه تا ماشین گرم شود. اکثر روزها با دفعه اول و دوم روشن نمیشد و باید خیلی کارها را امتحان میکرد. هر وقت حتی بعد آبجوش هم روشن نمیشد، باید میرفت دم در برای یک ماشین زرد یا سفیدِ خط دار.
یک روز هم پدرش گفته بود برای بار سوم، کلید را او بیخِ گلوی فرمان بچرخاند. اولش ترسید و پیش خودش گفت حرکت پاها، توی دمپاییهای زرد پلاستیکی، حتما از سرماست؛ اما صدای روشن شدن را که شنید خودش را سفت چسبید. برگشتند تو و سر صبحانه توی دلش منتظر بود تا از پشت سبیل و لقمه نان، پدرش بگوید که امروز او روشن کرده!
توی راه البته متوجه شد که صدای ماشین با روزهای قبل تفاوتی نکرده و دستش جانبخش نبوده. با این حال تمام آن روز کنار دیوار از خدا میخواست تا بتواند با او سرِ مدادی، خمیری، چیزی، حرف بزند و بگوید که ماشین را خودش روشن کرده.
- اِ.. هِه هِه هِه.... چی؟
نمیدانم دقیق اما، بعد از نیمه شب بود. صدای فریاد و بیراه گفتن کسی از دیوار رد شده بود، از حیاط و پنجره گذشته بود و میانهی تخت به چشمهای بستهاش رسیده بود؛ بی آن که از قبل خبر بدهد. صدای شکستنِ چیزی از پشت آن همه در و دیوار آمد.
بی آنکه بداند از چه بوده، بی آنکه لحظهای نگاه کند، دمپاییهای پشت در را، جفت نکرده، به پا گرفت و فقط دوید. در را که باز کرد، دود، قسمتی از خیابانِ زیر چراغ را گرفته بود. یک ماشین که تنها دو نورِ سرخ وجودش را اثبات میکرد، میانه جدول را گرفته بود. کنار دو نور سرخ، یک جفت سفید روشن شد. عقب آمد در همان حالت، که چیزی آویزاناش بود راهش را گرفت.
دود زود بالا رفت و خیابان خالیِ خالی شد. پیش خودش فکر میکرد کابوس خوبی برای آن شب نیست؛ اما صبر کرد. باد کوچکی به پیشانی خورد و این برای اطمینان آنکه خواب نیست، کافی بود.
میانهی در ایستاده بود و نمیدانست چه خبر شده؛ سکوت به گونهای خیابان را گرفت که انگار اصلاً خبری هم نبوده. اما شکستههای شیشه و سیمانِ میانهی خیابان هم دلیلهای خوبی برای خواب نبودن شدند.
شیشه ریخته بود. در را رها، بی آنکه چراغی روشن کند، سمت انباریِ کنار رفت. چشمانش نمیدید؛ اما خاطرش، حتی پس از خوابپریدگی، خوب به یاد داشت. صدای چیزی آمد و جاروی دسته بلند را کشید. به در رسید؛ ایستاد، خم شد و چفت پایین را به سمت کوچه کشید که باد اگر بزرگ شد، کوچهنشیناش نکند.
آسفالتهای خیابان را، با این خیال که ماشینهای تا صبح به خرج نیافتند، جارو میکشید. ماشینی از دور آمد و زود رفت. میانهی رفتن؛ و شاید چون دید لباسش نارنجی نیست، دهانش را بیرون کشید و داد زد تا صدایش حتماً برسد: یه تیام بکش خوشگله!!!
نمیدانست ناراحت شده، عصبانی، یا اصلاً برایش فرقی نداشته. زودتر آن مخلوط جامد در جامد را کنار خیابان کشید تا از پنجره ماشینی که زردی چراغش میآمد، چیز دیگر نشنود. برایش مهم نبود جارو را کجا میگذارد؛ در تاریکی طوری رهایش کرد که صدای دستهاش میانهی تاریکی بر سر چیزی خورد.
زیر پتو رفته بود که به فکرش مرتب میآمد؛ راستی چه میشود که کسی این طور میشود...؟ اینها به چیزی فکر میکنند؟
- بیا حالا یه امشبی نیت کردیم زود بخوابیم...!
پشتش را رو به اتاق کرد.
راستی هر شب پدرش اصرار داشت، تا شب است، برنامهاش را مرتب کند. حتی از همان پیش دبستان، که قرار نبود جز تغذیه و یک کتاب، برای رنگ کردن یا وصل کردن، چیز دیگری ببرد؛ و چون جای کیفش بیرونِ اتاق بود و چون بیرون اتاق، شب، تاریک بود، از همان پیش دبستان نمیخواست برنامهاش را شب توی کیف بگذارد. و هر شب مادرش هم پشت پدرش را میگرفت : "مامان..! خب چرا حالا درِ کیفتو با خیال راحت نمیبندی؟"، بهانه ای باقی نمیماند.
زود میرفت. هر بار، طوری وانمود میکرد که یادش میرود؛ اما، درِ اتاق را باز میگذاشت تا نور و صدا داشته باشد. تند تند توی کیف میگذاشت و خیلی تندتر درش را میبست؛ تا بیشتر توی تاریکی نباشد.
اما اگر کنار دیوار، زمانی که آستینهایش را میان انگشت میکشید، نه لزوما او با آن موهای زیبا، با آن صورت گرد، نه، اگر هر کسی از او میپرسید که چرا برنامه را شب توی کیف نمیگذارد، برایش میگفت که میشود قبل از آنکه لباس فرمِ سرمهایاش را بپوشد، درست در همان ۲۰ دقیقهای که پدر مشغول ماشین بود، همین دو سه قلم را توی کیفش بگذارد. میتوانست بگوید که روز شده و دیگر تاریک نیست. میتوانست بگوید اگر کسی همحرفش میشد و اگر باز حین گفتن آستینها حواسش را پرت نمیکردند.
تمام اینها را کنار دیوارِ با روپوش گرانیت خاکستری، در فرم سرمهای پسر بچهای دید که از کنار پای مادرش تکان نمیخورد.
صدای صحبت کردن کسی از خط برگشت میآمد؛ مردی بود که دستش خم شده بود و چیزی را به گوشش نگه داشته بود و اصرار داشت که آن موقع خیلی "دیر" است و تاکید میکرد که اگر برای آن وقت نمیشود، "کلا" انجام نشود.
- آقا ببخشید... ساعت چنده؟
سر را برگرداند. مردی که پا به پیری گذاشته بود، از پشت فِرمِ قدیمیاش منتظر عدد بود.
سریع دست چپش را بیرون کشید عقربه را پیدا کرد.
- هفت و ۲۳ دقیقهاس.
خیالش راحت شد که جواب را به گوشش رسانده. اندازه چند میلیمتر رو به پیر مرد، لبهایش را بسته، اما از دو طرف کشید. هنوز داشت نگهشان میداشت که دوباره از دهان روبرو سوال درآمد.
- ببخشید دوباره... جسارتاً چندمه؟
دستپاچه شد! یک مرتبه سر انگشتان سرد، دوباره دست را بیرون کشید و نگاه کرد. دنبال عدد گشت اما بد آورده بود؛ ساعتِ امروزش، بدون تاریخ بود. کامل یادش رفته بود؛ حتی نمیدانست دیروز یا پریروز چندم بوده که از روی آن جواب بدهد.
مرد از پشت فِرم منتظر عدد بود.
- باید ببخشید؛ روزا از دستم در رفته... نمیدونم؛
اِمم... الان بهتون میگم.
چشمهای مرد انگار منتظر همین بود؛ برق زد. از میان دو خطی که از کنار دماغ تا پایین، به چانهاش، کشیده شده بود گفت:
- نمی خواد خودتون رو تو زحمت بندازین! الان از روی تابلو میبینم.
پلک هایش بازتر شد. با همان چشمها تابلو روانِ قرمزِ میانهی ایستگاه را نشان داد.
آرام صدای کفیِ کفش های مرد آمد. تازه نگاه کرد و دید قدش زیاد هم بلند نیست؛ وسط سرش براقِ براق است و کناره ها، یکی در میان است؛ سفیدِ بلند، از پشت سر میدید. تازه یادش افتاد که چشمهایش قهوهای روشن بود اما نه زاغ.
مرد برگشت . "شونزدهمه... اگه کس دیگهای ازتون پرسید!" را تحویل داد و مقابلش ایستاد.
- من زیاد با روزای ماه کاری ندارم؛ رو روزای هفته کارِ زندگی رو میچینم.
- ما که پیریم باید اینطوری باشیم نه شماها...!
ما رو یهو یه چیز تکون میده مثلاً هوا رو میبینیم، یهو میگیم کی پاییز شد...؟
این را که شنید تازه یادش افتاد صبح وقتی از در، توی حیاط آمد؛ وقتی کیف را روی دوشش انداخته بود؛ گیج شده بود و نمیدانست هوا هوای بهار است یا پاییز و تا در، به این فکر بود که چه شده که اینطور شده! یادش آمد در را که باز کرد، دید مردی با لباس نارنجی، دُم جارو را به جدول گذاشته بود و از شاخههایی که دستش میرسید برگ زرد میچید.
- راست میگید اما چی بگم...؟!
میدانست حتماً گونههایش خجالت زده. کتاب توی دست راستش بود و انگشت، میانه صفحه تا یادش نرود.
- البته من مزاح میکنم...
شما مشالا جوونید... بهتون میخوره جوون اهل فهم و کمالیام باشید!
- نه خوب راست میگید... باید به زندگیم سر و سامون بدم!
نمیدونم تا حالا تجربه کردین یا نه اما، فکر یه چیزی از اونجایی که یادم میاد، عجیب آزارم میده؛ عجیب دنبالش هستم و عجیب ندیدم کسی بهش رسیده باشه یا بتونه تعریفش کنه؛ یه جمله، فقط یه جمله ازش بگه برام!
هنوز "میم" از دهانش بیرون نیامده بود که باد خنک از آخر سیاهی بیرون آمد و صدایش بعد از چند ثانیه و دو نور سفید.
"خب من با اجازهتون باید برم؛ ممنونم که بهم گفتین امروز چندمه و چقدر چندم بودن میتونه مهم باشه" را رو به آن گوشهای بزرگ که هنوز رشد میکردند گفت.
- اتفاقا منم باید با همین قطار برم.
از خط زرد لبه سکو عبور نکرده بودند که در باز شد. جلوتر بود؛ رو به مرد اشاره کرد :"پس بفرمایین."
کتاب را آرام توی کیف و دست را روی بند آن گذاشت. نور سفید همه جا بود. صندلی خالی را به مرد نشان داد
"بفرمایید قربان..."
"خودت بشین... خودت پیرمردی..." با یک خنده ی مظلوم میگفت؛ ساده.
لبخندی تحویل داد؛ " نه ممنون...! من همیشه وایمیسم."
- خب میذارم به حساب راست گفتنت و میشینم.
نشست و در همین حین زمانی که دو طرف کت خاکستری چهارخانهاش را به سمت خودش میکشید، از جیب، کارت "تک سفر"ی را درآورد.
- من تا حالا کارت نگرفتم...!
اینا دزدن همشون!
همیشه دوتا اینطوری میگیرم؛ یکی برای رفتن اون یکی رو هم برا برگشت.
جون که هیچی، نمیشه کاریش کرد؛ اما آدم هرچی پیش اینا کمتر پول داشته باشه خیالش راحت تره.
"تک سفر" پیرمرد را شنید و به اطراف سری چرخاند. آن فرم پیش دبستانی و مادرش؛ و دقیقاً نشمرد چند نفر گوش هایشان را سیمپیچ کرده بودند.
- خب حالا کدوم ایستگاه پیاده میشی پیرمردِ مو سیاه؟
مرد با گردن کج پرسید. نگاهاش را سریع به او رساند.
حالا به چراغ بالای در نگاه کرد: آزادی...
- به به...! به به...!
چه کلمهای...!! هی هی...
سرش به سمت زمین و تکان می داد.
نمی دانست باید چه جوابی بدهد؛ دوست داشت زودتر این مکالمه هم به پایانِ تاریخاش برسد و بتواند با خیال راحتِ اینکه هیچکس سراغش نمیآید، شمارهی صفحه را به خاطر بیاورد و دوباره برود از سر خط.
سرش را تکان نداد اما نگاهش را پایین انداخت حالا هرچه مرد میگفت، هنوز نگاهش همانجا بود و فقط به نشانه تایید سرش را کمی پایین-بالا میکرد.
"ایستگاه بعدی، سی و سه پل. درهای سمت راست باز می شود."
همین برای کشیدن نگاه، سمت چراغ بالای در، کافی بود. پیرمرد دستش را به میله کنار پایش گرفت.
- خب من دیگه باید پیاده شم ولی تو...
جوون آزادی پی تو و امثال توئه! اما میدونی نه فقط تو، هیچکدوم به آزادی نمی رس...
آخر حرفش معلوم نشد که جمع بست یا با چشمهای او بود.
- آزادی یه درخته... هیچ وقتم سیر...
دستش را بر میلهی کنار در گرفته بود و منتظر ایستاد تا مراقب فاصله بین قطار و لبهی سکوت شود.
"آزادی یه درخته" تمام کاسهی سر را گرفت.
- درسته... همینه...
چرا به ذهن خودم توی این همه وقت نرسیده بود؟
نگاهش روی زمین. آن مکالمه بیتاریخ بود. چند جمله به گوشش خورد؛ بی آنکه بخواهد قطار ایستاد؛ در باز شد. نگاه میکرد اما آنقدر برایش مهم نبود که بشمارد. چندتایی رفتند و چندتایی آمدند؛ درست مثل همه چیز؛ به راه افتاد.
"آزادی" از پشت اسپیکر گفته شد و او تمام حواسش را به آن داد. نگاهش را سمت چراغ برد.
"ایستگاه بعدی آزادی" داشت میان گوش میپیچید اما چراغ چیز دیگری را نشان میداد؛ حداقل سه بار دیگر باید قطار میایستاد و باز راه میافتاد تا آزادی.
حتما یکی خراب است و اگر خراب باشد، دیر میرسد و بدقولِ قرار میشود. در این میانهی حیرت، دوباره صدا آمد؛ این بار اما مرد بود.
"مسافرین محترم سیستم صوتی اعلام ایستگاه، با نقص فنی روبرو شده لطفاً برای اطلاع از ایستگاه به..." ادامهاش را گوش نکرد و مطمئن شد که هنوز آنقدر هم پیر نشده.
حالا با خیال راحت نگاه کرد؛ خبری از پیش دبستان نبود. دقیق خاطرش نبود اما انگار سمت چپ کمی آن طرفتر ایستاده بودند. اما یک چیز دوباره "درخت" را فرو کرد توی سرش. توی دلش میخواست، کاش ندیده بود. یک پسر جوان، چند برگ نارنجی و زرد چنار را توی دست گرفته بود. برگهای بزرگی بود از توی خیابان آنها را شناخته بود؛ زیبا. دوباره یادآور شد که پاییز است. تمام نگاهش را دوخت به آن برگها؛ بزرگ بودند. آن پسر طوری نگاهشان میکرد...
- چه امروز برگ زردا مهم شدن...!
نمی دانست توی فکر پسر چه میگذشت اما حتم داشت "آزادی" درخت است. ابتدای خیال بود؛ "ایستگاه بعدی آزادی... دربهای..." دوباره نگاهش را به سمت در برد اما یادش افتاد.
داشت میچید کنار هم؛ راست میگفت. درخت زیباییست، بلند، میان حیاط خانه ایستاده و از بیرون شاخهای از زیبایی و هیبتاش دل هر کسی را می تواند ببرد؛ عقل که هیچ. پیرها مراقباند تا گذر جوانهاشان، به آن گذر نیافتد. صاحب خانه، پیر است یا جوان، زن است یا مرد را نمیدانم؛ برای هر کسی شکلیست. مشخص نیست روزی چند بار از خانه بیرون میآید و باز مشخص نیست هر بار زیر گوش چند جوان مینشیند و از زیبایی آن درخت میگویند. و باز معلوم نیست که برای چندتاشان میگوید که آن درخت، با آن بزرگی، با آن زیبایی، با آن سایه نمی دانم چطور، را تا به حال آب نداده.
و باز معلوم نیست که لبخند میزند و میگوید یا مستقیم، تنها به سرهاشان نگاه میکند. اما میتوان حتم داشت که زیر گوشها، به آن چشمهای خمارِ آن همه زیبایی میگوید:
"میخوای ببینیش؟"
و بعد در جواب چشمها با چروک، دستهاشان را میگیرد و داخل میشوند.
خانه هر بار تمیز است. با چشماش نوشته بالای هشتی را نشان می دهد که یک رنگ طلایی بهخصوص دارد. تمام جوان ها میخوانند یا نمیخوانند و تمام زبانشان میشود "قبول".
چشمهاشان بسته شود؛ که یکباره ببینند. که در گودالِ پای ریشه بخوابند تا زمانی که وقتش رسید، چشمپوش را باز کنند و از ریشه ببینند به بالا! و آستینهایشان توی دست، کف گودال دراز میشوند و از خدا میخواهند طاقت بیاورند این دیدار را. و در زمانی که ترقوههاشان پیدا میشود، آن پیرمرد یا نمیدانم پیرزن، رویشان خاک میریزد و آنها در بالای حسرت، میروند.
و باز از خانه بیرون میآید و زیر گوش جوان دیگری از سایه آن درخت میگوید و میگوید که این درخت را هیچ موقع آب نداده.
" ایستگاه بعدی..."
به خودش میآید آستینها نه!... با انگشتانش تند تند بازی میکند.
(پاییز نود و نه.)
