موازنه امانتداری

خانم اصغری معلم شیمی پایه دوم رشته نظری ،همواره نگران این قضیه است که چگونه می تواند امانت داری را به دانش آموزان آموزش دهد

. او با موارد زیادی در زمینه این موضوع برخورد داشته است که نوجوانان غالبا با این موضوع امانت داری در این زمینه در شکلی متفاوت مشکل دارند.

همیشه این معلم با تحقیق زیادی در زمینه های مختلف و خواندن کتابهای مختلف دنبال راه حلی برای این مساله بود. دوشنبه صبح ساعت 10 صبح وارد کلاس می شود و ماجرا به این شکل ادامه می یابد بچه ها به احترام معلم از جای خود بلند می شوند.

خانم اصغری: بفرمایید خانم های گلم. امروز امتحان داریم.

بعد از حضور غیاب، او ادامه می دهد، بچه ها یکی، یک برگه تمیز روی میز لطفا؛ کتابها را را جمع کنید.

بچه ها نق نق و غرغر کنان، خانم اصغری می شود هفته بعد امتحان بگیرید،

فاطمه: خانم دیروز مهمون داشتیم نتونستیم بخونیم،

کبری: خانم من دیروز سردرد داشتم؛

رویا دست بلند می کند و ادامه می دهد: خانم معلم، من که خیلی خوندم امتحان می دهم.

سمیه: خانوم فصل 2 فصل سختی بود.

ثریا: خانم کبری دروغ می گوید.

مریم : هر کس نخونده مشکل خودشه. خانم تو را به خدا امتحان بگیرید چند بار مگه باید تاریخ امتحان را عوض کنید.

همهمه ای فضای کلاس را پر میکنه. خانم اصغری که با این ترفندها آشنا بود ادامه داد؛ بچه ها ساکت، ساکت! با دست محکم روی دست می زند و می گوید: بچه ها خواهش می کنم لطفا ساکت باشید. همهمه کافیه.

سوال اول... و ادامه می دهد سوسن کتابت را جمع کن. رقیه چرا هنوز برگه ات را آماده نکردی؟حالا سوال اول را بنویسید و ادامه می دهد " الکترونگاتیوی بین عناصر A , B , C را بدست آورید؟ سوال دوم " عناصر واسطه کدامند؟ سوال سوم"معادله زیر را موازنه کنید؟" سوال چهارم" کدام ترکیب زیر پیوند کووالانسی برقرار است و در کدام سوال پیوند یونی با ذکر دلیل؟ همین چهار تا سوال و بارم هر کدوم هم 5 هستش.

بچه ها من یک کاری دارم چند دقیقه می روم نمازم رو بخونم. از شما خواهش می کنم در این فاصله ای که به سوالها جواب می دهید جانب انصاف را رعایت کنید و به تقلب فکر نکنید و از کلاس خارج می شود و بچه ها را بدون مراقب تنها می گذارد؛

بعد از بیرون رفتن خانم معلم، فاطمه ادامه می دهد " بچه ها در مورد سوال اول، بچه ها عنصر A الکترونگاتیوی اش کمتر هستش مگه نه بچه ها؟

رویا که صندلی آخر کلاس نشسته می گوید: سمیه بگو ببینم الکترونگاتیوی همان تقسیم عدد اتمی به عدد جرمی بود دیگه نه درست میگم مگه نه؟

سمیه میگوید نمیدونم من خودم این بخش را خوب نتونستم تحلیل کنم.

اعظم می پرسد: بچه ها پیوند فلزی همان پیوند یونی همان پیوند یک نافلز با فلز هستش یاکه... هنوز حرفش تموم نشده که فاطمه میگه بچه ها یواشتر اگر خانم اصغری صحبتها مون رو بشنود اعتمادش به ما کم می شود و دیگر روی ما حساب نمی کند.

همین طور که فاطمه دارد صحبت می کند رویا بدون توجه به نصیحت های مادرانه فاطمه ادامه میدهد سمیه بگو دیگه؛ خودتو لوس نکن چرا می خواهی که فقط خودت نمره ی کامل رو بگیری؟

سوسن میگه:"بابا سمیه یک چیزی بنویس دیگه.

رقیه: بابا اینقدر صحبت نکنید من نمی تونم تمرکز کنم.

کبری: بابا زشته خانم اصغری مگه نگفت که تقلب بی تقلب.

فاطمه با لحن آروم و یواش می گوید: بابا انصاف داشته باشید ؛ خانم اصغری به ما اعتماد کرده که ما را تنها گذاشته، بهش نارو نزنید.

ثریا ادامه میدهد: بابا از کجا می خواهد بفهمد بابا کلاس های ما خدا رو شکر دوربین نداره ، اگر تقلب کنیم از کجا خانم اصغری متوجه می شود؛ نمی فهمد؛ مهسا تو که قراره نمره کامل بگیری زود جواب سوالها را بگو به همه و همه مون رو توی اطلاعاتت شریک کن.

مهسا: " آخه برای من که فرقی نمی کند من که جواب سوالها رو میدونم ولی نمی توانم به خانم معلم خیانت کنم.

ثریا در جوابش ادامه میدهد که بابا معلم اخلاق چیه اینجا که حرف کمک کردن اومد وسط تو شدی معلم اخلاق و در ادامه می گوید بابا این درس شیمیه ،نه درس اخلاق یا اندیشه.

فاطمه در جواب ثریا می گوید: بابا درس اخلاق چیه، بابا وجدانتون کجاست.

ثریا دوباره می گوید: بابا حالا یکبار ازت یک چیزی خواستیم. نخواستیم بابا. اصلا نخواستم. خودم یک چیزی می نویسم. فوقش مثل همیشه نمره ام خوب نمیشه.

سمیه میگه آخه بارُم سوالها زیاده هر سوالی که جواب ندهیم 5 نمره از ما کم میشود ، آخه انصاف نیست 5 نمره میدونین یعنی چه؟ خلاصه باز غر غر کردنها شروع شد و تو این فاصله یک چند تایی از بچه ها فرصت رو غنیمت شمردند و آروم از بقیه تقلب گرفتند و چند تایی هم تقلب رسوندند و همین طور که بچه های کلاس در حال صحبت با هم بودند، خانم اصغری از در کلاس وارد شد و بدون اینکه نشان بدهد که حرفهای بچه ها رو شنیده یا نه، حرفش رو اینجوری شروع کرد که بچه ها ده دقیقه دیگه برگه ها رو جمع می کنم. لطفا سریع باشید، چیزی به زنگ نمونده.

فاطمه میپرسه، خانم اگر ما نمره مون رو کم بگیریم چی میشود وخانم اصغری جواب میدهد، این نشون میدهد که باید بیشتر می خوندید و ... همین طور که در حال جواب دادن به سوال فاطمه بود.

رویا دستش رو برد بالا خانم اگر کسی تقلب کند چی؟ خانم معلم ادامه داد: من شما رو با وجدانتون تنها گذاشتم و رفتم برای نماز و اگر کسی هم خدای ناکرده نتونسته جانب امانت را رعایت کند، با وجدانش طرف هستش و خودش میدونه و خودش و فقط به من خیانت نکرده که در اصل به خودش خیانت کرده و طرف حسابش خودش هستش و خدای خودش و دِین بچه های دیگه رو به گردنش گرفته، رویا حسابی به فکر رفت، برای چند دقیقه فضای کلاس را سکوت گرفت و هیچکس تا زمانی که زنگ کلاس زده شد هیچ حرفی نزد؛ سوالی پرسیده نشد و جوابی هم داده نشد.

چند هفته به همین منوال گذشت و ماجرای آن روز کلاس شیمی فکر بچه ها را حسابی به خودش مشغول کرده بود و در موردش هیچ بحث و گفتگویی نشد، دو فصل دیگر از شیمی در کلاس درس خانم اصغری تدریس شد و قرار امتحان دیگری گذاشته شد.

روز امتحان با توجه به اینکه خانم معلم قصه ی ما باز هم از تقلب نکردن بچه ها سرجلسه امتحان مثل جلسه قبل مطمئن نبود چون میدانست که همیشه تقلب کردن برای یک دانش آموز ظاهرا کم زحمت تر و راحتتر از درس خواندن است؛ مجدد بعد از خواندن سوال ها آنها را به بهانه رفتن برای نهار در اتاق معلم تنهاشون گذاشت، به اصرار بچه ها سوسن بلافاصله بعد از بیرون رفتن خانم اصغری خانم معلم را یواشکی تا پله های طبقه پایین یعنی چند متری اتاق معلمان تعقیب کرد و وقتی مطمئن شد که خانم معلم به اتاق معلمها وارد شده ؛ سریع به کلاس برگشت و درِ کلاس را پشت سر خود محکم بست و بحث ها شروع شد و همین لحظه که داشت بحث میرفت که شروع بشود همهمه کلاس با صدای رویا بود که آروم گرفت و رویا با این جمله که " بچه ها بیایید این دفعه به خانم اصغری وفادار باشیم بحث رو هدایت کرد و ادامه داد:خانم اصغری برخلاف معلمهای دیگه خیلی رو ما حساب باز کرده و فکر می کند که ما آدم شدنی هستیم و تقلب نمی کنیم؛ بیایید همین جا و همین لحظه به وجدانمان و به همدیگر قول بدهیم که تقلب نکنیم و سعی کنیم یک کم بیشتر درس بخونیم و به جای وقت صرف کردن برای نوشتن تقلب روی کاغذ یا تقلب از روی هم سعی کنیم انصاف رو رعایت کنیم، همین طور که داشت صحبت می کرد سوسن جمله رویا را اینجوری قطع کرد که بابا این اعتبار چی؟انصافِ چی؟ ...

فاطمه گفت: بچه ها رویا راست می گوید باید به حرف خانم اصغری احترام بگذاریم. باز مجدد رویا گفت : من که تصمیم گرفتم تقلب نکنم مخصوصا برای درس خانم اصغری.
باز همهمه شروع شد و همه حواسها از امتحان پرت شده بود، انگار بچه ها به جای امتحان شیمی وارد امتحان مهمتری شده بودند، امتحانی که برای دومین نوبت بود که داشت اجرا می شد و متاسفانه در نوبت اول تقریبا خیلی از بچه ها توی آن امتحان نمره خوبی نگرفته بودند. ولی تصمیم گرفتند که این جلسه رو درست امتحان بدهند که یکی از آنها هم رویا بود.

در همین لحظه بود که خانم اصغری درِ کلاس را باز کرد و با سر و صدای بچه ها مواجه شد و باز هم بدون نشان دادن اینکه تمام وقت بیرون کلاس در حال شنیدن مکالمه بچه ها بوده است این جمله رو تکرار کرد که ده دقیقه دیگه برگه را جمع می کنم، در این حال بود که برگه ها رو جمع کرد در حالی که بسیاری از سوالها به خاطر شرکت کردن در بحث کلاسی بی جواب مانده بود، برگه ها جمع شد و بدون ذره ای تقلب و عذاب وجدان.

معلم برخلاف ظاهر بی تفاوت و معمولی در اعماق وجود از ماجرای مثبت پیش آمده خوشحال بود، چرا که بچه های کلاس آن سالها در عرصه های دیگری که وارد شدند، تقلب از بخشهای تحصیلی، علمی، شغلی و... آنها رخت بست و هرگز در هیچ عرصه ای از عرصه های زندگی،آنها وفادار به عهدی و قولی که آنروز در پشت درهای بسته به خود داده بودند، را فراموش نکردند.
و این تقلب نکردن روال همیشگی زندگی آنها شد.