سوال: در مورد FinalizationRegistry و کاربرد آن توضیح دهید.
پاسخ شما:
«FinalizationRegistry یک ابزار در جاوااسکریپت است که به ما اجازه میده وقتی یک شیء توسط موتور جاوااسکریپت (Garbage Collector) از حافظه پاک شد، یک تابع خاص را اجرا کنیم.
به زبان سادهتر، فرض کنید یک شیء سنگین داریم که یک منبع خارجی مثل یک اتصال به دیتابیس یا یک فایل باز را در اختیار دارد. ما میخواهیم مطمئن شویم که وقتی آن شیء دیگر در برنامه استفاده نمیشود و جمعآوری زباله میشود، آن منبع خارجی را هم بهدرستی ببندیم تا حافظه یا منابع سیستم هدر نرود.
نحوه کارکرد آن به این صورت است:
یک FinalizationRegistry میسازیم و یک تابع پاککننده (cleanup callback) به آن میدهیم.
سپس با متد register()، شیء مورد نظر را در این رجیستری ثبت میکنیم. بهعنوان آرگومان دوم، یک مقدار «نگهدارنده» (holdings) هم به آن میدهیم که در زمان پاکسازی، در اختیار تابع ما قرار میگیرد تا دقیقاً بداند چه منبعی را باید پاک کند.
نکته مهمی که باید حتماً به آن اشاره کنم این است که FinalizationRegistry یک راهحل جانبی و مکمل است، نه یک راهحل اصلی. یعنی هرگز نباید برای منطق اصلی برنامهمان روی آن حساب کنیم، چون زمان دقیق اجرای Garbage Collector مشخص نیست و ممکن است اصلاً اجرا نشود. از آن بیشتر برای مواقعی استفاده میشود که میخواهیم یک «شبکه ایمنی» داشته باشیم، مثلاً اگر توسعهدهنده فراموش کرد منبع را خودش آزاد کند، این رجیستری بهعنوان آخرین راهچاره این کار را انجام دهد.
یک مثال ساده:
فرض کنید کلاسی داریم که یک اتصال به دیتابیس را شبیهسازی میکند. وقتی نمونهای از این کلاس دیگر استفاده نمیشود، میخواهیم مطمئن شویم که اتصال بسته میشود. این کار را با FinalizationRegistry انجام میدهیم.
javascript
// 1. ساختن رجیستری با تابع پاککننده const registry = new FinalizationRegistry((heldValue) => { console.log(`منبع با شناسه ${heldValue} پاک شد.`); // در اینجا کد بستن اتصال یا فایل را مینویسیم }); class DatabaseConnection { constructor(connectionId) { this.connectionId = connectionId; // 2. ثبت شیء در رجیستری registry.register(this, this.connectionId, this); } // متدی برای بستن دستی اتصال close() { console.log(`اتصال ${this.connectionId} بهصورت دستی بسته شد.`); // این شیء را از رجیستری حذف میکنیم تا دیگر تابع پاککننده اجرا نشود registry.unregister(this); } } // استفاده let connection = new DatabaseConnection(123); connection = null; // حالا شیء قابل جمعآوری است // اگر Garbage Collector اجرا شود، تابع پاککننده اجرا خواهد شد
و نکته آخر: اگر شیء را خودمان بهصورت دستی پاک میکنیم (مثل متد close())، حتماً باید با unregister() آن را از رجیستری خارج کنیم تا تابع پاککننده دو بار اجرا نشود.»
حافظه: میخواهیم از نشتی حافظه (Memory Leak) جلوگیری کنیم.
وقت نامشخص: اجرای آن تضمینشده نیست و زمانش مشخص نیست.
مکمل: برای مواقعی که مدیریت دستی منابع ممکن است فراموش شود.
unregister: حتماً در صورت پاکسازی دستی، شیء را Unregister کنید.