"جاوااسکریپت یک زبان تکرشتهای (Single-Threaded) است، یعنی در یک لحظه فقط میتواند یک کار را انجام دهد. اما وبسایتها پر از کارهای زمانبر هستند؛ مثل دریافت اطلاعات از سرور یا خواندن یک فایل. اگر جاوااسکریپت منتظر بماند تا این کارها تمام شوند، صفحه وب کاملاً قفل میکند. به همین دلیل، جاوااسکریپت از برنامهنویسی ناهمگام (Asynchronous) استفاده میکند تا کارهای سنگین را به Event Loop بسپارد و بعد از تمام شدن، نتیجه را به ما اطلاع دهد."
"اولین راه حل مدرن برای مدیریت ناهمگامی، Promise است. یک Promise بهعنوان یک متود است که در آینده به یکی از دو حالت Resolved (موفقیت) یا Rejected (خطا) ختم میشود.
برای کار با آن، بهجای اینکه تابع را مستقیماً صدا بزنیم، از متد .then() برای دریافت نتیجه موفقیتآمیز و .catch() برای دریافت خطا استفاده میکنیم. همچنین یک .finally() داریم که در هر صورت (چه موفق چه ناموفق) اجرا میشود، مثلاً برای غیرفعال کردن حالت بارگذاری صفحه."
javascript
fetchData() .then(result => console.log(result)) .catch(error => console.error(error)) .finally(() => console.log('درخواست تمام شد'));
"نکته مهم در مدیریت خطا این است که اگر درون یک .then() خطایی رخ دهد یا خود Promise با خطا reject شود، کنترل به اولین .catch() که در پاییندست باشد منتقل میشود. این ویژگی باعث میشود که نیازی نباشد برای هر مرحله جداگانه خطا بگیریم و یک .catch() در انتهای زنجیره، همه خطاها را جمعآوری میکند."
"با وجود اینکه Promise خیلی قدرتمند است، اما استفاده از .then()های تو در تو میتواند خوانایی کد را کاهش دهد. به همین دلیل، Async/Await در ES2017 معرفی شد.
کلمه کلیدی async قبل از تابع به ما اجازه میدهد که داخل آن از await استفاده کنیم.
await مانند یک توقفگاه است؛ اجرای تابع را متوقف میکند تا Promise مورد نظر به نتیجه برسد، بدون اینکه ترد اصلی جاوااسکریپت را مسدود کند."
javascript
async function getData() { try { const result = await fetchData(); console.log(result); } catch (error) { console.error(error); } }
"در اینجا دیگر از .catch() استفاده نمیکنیم؛ بلکه از بلوک سنتی try...catch استفاده میکنیم. هر خطایی که در هر جای بلوک try رخ دهد (چه خطای سرور، چه خطای منطقی کد)، مستقیماً به بلوک catch میرود. این روش خوانایی کد را برای سناریوهای شرطی و پیچیده بسیار افزایش میدهد."
اینجا جایی است که میتوانید با جدیت بیشتری نشان دهید با سناریوهای واقعی کار کردهاید:
الف) Promise.all (همه یا هیچ)
"از
Promise.allاستفاده میکنم وقتی چند کار دارم که به هم وابستهاند و باید همه با موفقیت انجام شوند تا بتوانم ادامه دهم. مثل دریافت اطلاعات پروفایل کاربر و تنظیمات همزمان.
اگر یکی از این درخواستها خطا بدهد، کلPromise.allسریعاً خطا میدهد و بقیه نتایج را نادیده میگیرد."
ب) Promise.race (مسابقه)
"از
Promise.raceبرای سناریوهایی استفاده میکنم که فقط به سریعترین پاسخ نیاز دارم. کاربردیترین مثال، تنظیم Timeout برای درخواستهای شبکه است. یک Promise برای درخواست اصلی و یک Promise برای تایمر میسازم؛ هرکدام زودتر تمام شد، برنده است."
ج) Promise.allSettled (صبور و جامع)
"اما در بسیاری از مواقع، من نیاز دارم که نتیجه همه درخواستها را بدانم، حتی اگر بعضی از آنها خطا داده باشند. اینجا از
Promise.allSettledاستفاده میکنم. این متد هرگز خطا نمیدهد و همیشه یک آرایه از اشیاء شامل وضعیت (status) و مقدار (valueیاreason) هر Promise را برمیگرداند. این بهترین گزینه برای لاگگیری یا نمایش خطاهای جزئی در کنار دادههای موفق است."
javascript
const results = await Promise.allSettled([promise1, promise2, promise3]); results.forEach(item => { if (item.status === 'fulfilled') { console.log('موفق:', item.value); } else { console.log('خطا:', item.reason); } });
"بهطور خلاصه، Promise پایه و اساس کار به صورت ناهمگام در جاوااسکریپت است. Async/Await یک لایه راحتتر روی آن قرار داده تا کد شبیه به کد همزمان (Synchronous) خوانده شود. برای مدیریت خطا، بسته به روشی که انتخاب میکنیم، از
.catch()یاtry...catchاستفاده میکنیم. و در نهایت، انتخاب بینall،raceوallSettledبستگی به نیاز تجاری ما دارد که آیا به نتیجه همه نیاز داریم یا فقط به اولین پاسخ یا به تک تک نتایج بدون وقفه."
اگر مصاحبهکننده پرسید "کدام را بیشتر استفاده میکنی؟"، پاسخ ایدهآل این است:
"در پروژههای جدید، تقریباً همیشه از async/await بههمراه try/catch استفاده میکنم چون خوانایی بهتری دارد و مدیریت شرطها در آن سادهتر است؛ اما برای مواردی که نیاز به اجرای موازی چندین کار دارم، حتماً از Promise.all یا allSettled استفاده میکنم و هرگز فراموش نمیکنم که اگر خطایی در Promise.all رخ دهد، کل عملیات متوقف میشود."
این متن کامل، روان و جامع است و نشان میدهد که شما نه تنها دستورات را بلدید، بلکه سناریوهای استفاده از آنها را هم درک کردهاید. موفق باشید