Middleware در Next.js یک تابع است که قبل از کامل شدن درخواست (Request) اجرا میشود. یعنی بین لحظهای که کاربر درخواست میدهد و زمانی که صفحه یا پاسخ نهایی نمایش داده میشود، یک لایه میانی قرار دارد که میتوانیم در آن منطق خود را اجرا کنیم.
این Middleware در پوشهی ریشه پروژه، در فایل middleware.ts قرار میگیرد و به طور پیشفرض روی همهی مسیرها اجرا میشود، مگر اینکه با استفاده از matcher بعضی مسیرها را حذف یا محدود کنیم.
احراز هویت (Authentication): مثلاً اگر کاربر لاگین نکرده باشد، او را به صفحهی ورود هدایت کنیم.
مدیریت مسیرها (Routing): تغییر مسیر بر اساس موقعیت جغرافیایی یا نوع دستگاه (موبایل/دسکتاپ).
تنظیم هدرها (Headers): افزودن هدرهای امنیتی یا کش به پاسخ.
لاگگیری (Logging): ثبت اطلاعات درخواستها برای تحلیل.
این سؤال خیلی رایج است. تفاوتهای اصلی را در چند نقطه خلاصه میکنم:

typescript
// middleware.ts import { NextResponse } from 'next/server'; import type { NextRequest } from 'next/server'; export function middleware(request: NextRequest) { // اگر کاربر توکن احراز هویت نداشت، به لاگین ببر const token = request.cookies.get('token'); if (!token && request.nextUrl.pathname.startsWith('/dashboard')) { return NextResponse.redirect(new URL('/login', request.url)); } // ادامهی مسیر return NextResponse.next(); } // فقط روی مسیرهای dashboard اجرا کن export const config = { matcher: '/dashboard/:path*', };
Middleware در Next.js یک لایه میانی در لبه (Edge) است که قبل از نمایش هر صفحه اجرا میشود و برای کنترل دسترسی، تغییر مسیر، و مدیریت درخواستها استفاده میشود. برخلاف Express.js که Middlewareها روی سرور Node.js اجرا میشوند و انعطاف بیشتری در پاسخدهی دارند، Middleware Next.js سریعتر و سبکتر است و بیشتر روی مسیردهی و امنیت تمرکز دارد.