
حق با شماست...
مسأله پوشش و حتی شاید بحران آب جزو top 10 اولویتها و ضروریات امروز ایرانیها نیست ولی یقینا فرهنگ در رأس آنها قرار میگیرد. وقتی ما فرهنگ و مدیریت اقتصادی نداریم، مصالح و منافع جمعی را درنظر نمیگیریم و با خبرسازی رسانهها برایشان موج مکزیکی میرویم و از یک صف به صف دیگر حمله میبریم، وقتی فرهنگ و مدیریت صنعتی، کشاورزی و تجارت نداریم، نمیتوانیم عادات زندگی سالم همراه با معیشتهای پایدار برای جوانان و خانوادهها داشته باشیم و ...
با توهم توطئه یا بدون آن، به نقل از دکتر مهدی گلشنی، زمانی یک دانشمند مراکشی گفته بود که دنیای متمدن غرب هرگز اجازه نمیدهد یک ژاپن اسلامی ایجاد شود. همانطور که میدانید جمهوری اسلامی ایران تنها کشور در جهان اسلام است که مجری قوانین دین اسلام میباشد یعنی اساس قانونگذاری آن مطابقت با قوانین دین اسلام و جمهوریت حکومت است.
مردم Persia ، اسلام را برای مقابله با ستم و فساد حکومت مغها (حکومت دینی ساسانیان) برگزیدند. آن مقاومتی که در بازدارندگی سپاه اعراب از ایرانیان آن زمان انتظار میرفت، شکل نگرفت؛ زیرا مردم، حکومت و کشور را از آن خود نمیدانستند. تکرارهای تاریخ را که بررسی کنیم، افول حکومتها در گسترش فساد درون حکومت و به تبع آن ستمی که بر مردم واقع شده، رخ داده است. حتی امام خمینی (ره) حکومت پهلوی و دولتهای آن را به علت تخطّی از قوانین مشروطه (که مبتنی بر قوانین اسلام بودهاند) غیرقانونی میدانست و در چندین نامه پیش از آغاز جنبشهای انقلابی تخطّی از قوانین رسمی کشور را که منجر به ایجاد فساد و ستم ناشی از آن بر مردم شده بود، به محمدرضا پهلوی متذکر شده بود. شاه وقت ایران نسبت به قانونشکنیها، ستم و فساد رایج در حکومت بیتفاوت بود و اقدام عاجل و مؤثری انجام نداد و شد آنچه شد ...
در بررسی خدمات متقابل ایران و اسلام، میتوانیم چرایی بسیاری از عُرفها، عادات و سنن امروز اجتماع (فرهنگمان) را بهتر دریابیم. ویل دورانت در مجموعه معروف تاریخ تمدنش پوشش زنان در جهان اسلام را متأثر از فرهنگ جامعه ایرانی پیش از اسلام میداند. پس از هجوم اعراب به ایران تنها اسلام در ایران نفوذ نکرد بلکه ایران هم در اسلام نفوذ داشت. همانگونه که خصلت سیالیّت فرهنگی مردم پارس و هضم اربابان جدیدشان با قدرت فرهنگی زبانزد تاریخنویسان است، بسیاری از قواعد و قراردادهای اجتماعی که شامل نظارت عمومی و اجتماعی از جانب کنشـواکنشها و روابط میان جمعیتیِ خودِ مردم بوده و با قوانین اسلام منافاتی نداشته، ادامه و حتی در اغلب موارد در جهان عرب و اسلام نفوذ و گسترش یافت؛ همچون: سیستم دبیری حکومت و حکمرانی، پوشش و حجاب بانوان و بسیاری موارد دیگر.
تصمیم سیاسیـاقتصادی شاه عباس صفوی در اعلام اسلام شیعی به عنوان مذهب رسمی کشور در حکومتش برای تقابل با عثمانی سنّی مذهب، فضای اندیشه شیعی را امنتر و آن را به بوته آزمایش و قضاوتهای تاریخ وارد ساخت. رضاشاه پهلوی برای اولین بار در تاریخ قدمت حضور انسانها، شکلگیری جوامع انسانی و ایجاد حکومتها در فلات ایران، به تقلید از سَلَف عثمانی، حجاب بانوان را مانع توسعهیافتگی دانست و با جبر دیکتاتورانه فرمان کشف حجاب صادر کرد.
دو مسأله مهم در این سیر تاریخی مطرح است؛
- چگونه است که در قرون 9 و 10 هجری شمسی یک حکومت اسلامی از طریق شاخص نمودن خود بوسیله مذهب شیعه، پایتختاش در توسعهیافتگیِ علوم و فنونِ نظری و تجربیِ جدید، آرمانشهر جهانیان است و سیاحان غربی شهری به شکوه اصفهان در حصول و بهرهمندی از علوم پیشرفته در شهرسازی و زندگی شهری نمیشناسند؟! ولی در حکومت پهلوی نمودهای دینی و مذهبی مانع پیشرفت و حتی توسعه (پیشرفت برخلاف توسعه هدف و جهت دارد) قلمداد میشود؟!
- آیا به واقع توسعهیافتگی جهان غرب ناشی از نبود قوانین حدود پوشش برای بانوان آنهاست و یا ممکن است از مدیریت و برنامهریزی صحیح مسئولین و تلاش و کار فراوان مردم آنها حاصل شده باشد ؟!!
زمانی گفته شد اگر ما یک نظام آموزش و پرورش مناسب و یک نظام آموزش عالی خوب در کشور داشته باشیم، به هیچ چیز دیگری نیاز نداریم... حرف درستی که هیچگاه عملی نشد...
متأسفانه فرهنگ و نمودهای آن همیشه ابزاری برای بازیهای رسانهایِ دنیای سیاست بوده و فرصتسوزیها در عرصه فرهنگی برای فرصتسازی بهرهبرداریهای اقتصادی و حفظ منافع حزبی، گروهی و حتی شخصی مورد استفاده قرار گرفته است.
شورای عالی انقلاب فرهنگی در مصوبه 04/05/1384 موسوم به مصوبه گسترش فرهنگ عفاف رسیدگی به این موضوع را به 26 نهاد و دستگاه در حکومت محوّل و حوزه عملکرد هر یک را شرح داد. این نهادها اگر نگوییم هر 4 سال، حداکثر هر 8 سال با تغییر مواضع و رویکرد خود، در کنار تفسیر سلیقهای، در اجرای مصوبه هم تعلّل داشته و هم به اقدامات گزارشمحور و مستندسازی و نه البته نتیجهمحور اکتفا نمودند. به قولی در کار فرهنگی حضرت نوح (ع) را باید الگو قرار داد که با 950 سال عمر تنها توانستند 88 نفر را به یکتاپرستی وارد کنند یعنی به طور میانگین هر 10 سال یک نفر. در صورتیکه نگاه بروکرات فعلی گزارشمحور بوده، آموزشهای کاربردی و دیربازده را با آموزشهای سطحی و زودبازده جایگزین کرده و تصویرسازی را مبنا قرار داده است.
عفاف ( شامل 5 بخش: نگاه کردن، سخن گفتن، راه رفتن، حفظ حد پوشش و آرایش) و به تبع آن حجاب، امری اعتقادیـاختیاری است که نمیتواند اجبارپذیر باشد ولی اصل و حدود آن در جمهوری اسلامی ایران قانون شده است و شما در هر جای دنیا که باشید ملزوم به رعایت قوانین همان جغرافیای سیاسی هستید چه با اعتقاد و چه بدون اعتقاد.
در چرایی قانون بودن آن 2 علت عنوان شده: ابتدائا چون طبق قانون اساسی، تنظیم قوانین براساس دین اسلام است و جمهوری اسلامی متعهّد به اجرای آنهاست، بنابراین عدم رعایت آن ضدّیت با قوانین اسلام و به تبع آن حکومت جمهوری اسلامی است (در این مورد چون کار شناختی مناسبی از جانب متولیان حکومتی برای ایجاد باور و عقیده در این سالها صورت نگرفته و همچنین برای اجرای صحیح آن مابهازای بیرونی با هدف الگوسازی ایجاد نشده است باید بدانیم که نمیتوان انتظار یک خروجی رفتاری را داشت) و همچنین در علت دوم آن، کارشناسان معتقدند؛ هدفگیری عفاف و حجاب در جامعه اسلامی یکی از روشها و پروژههای براندازی است مانند آنچه در آندلس رخ داد.
مطالعات روشمند نشان میدهد تغییرات فرهنگی بر اثر سیر طبیعی شیبی مناسب، مشخص و مطلوب دارد مگر نیروی خارجی در اِعمال آن نقش داشته باشد مانند وضع قانون منع حجاب در حکومت پهلوی و همچنین لغو آن و ایجاد حدود پوشش برای بانوان در حکومت جمهوری اسلامی.
آری! متأسفانه نگارنده بر این باور است که جمهوری اسلامی برخلاف خواست و آرمان انقلابیون، پس از حذف نقاط قوّت نظری خود همچون شهیدان مفتح، بهشتی، مطهری، رجایی و ... توسط منافقین و بخصوص پس از پایان یافتن جنگ تحمیلی و با آزاد شدن ثروتهایی که تا آن زمان صرف جنگ شده بود، نتوانسته در مدیریت و سازندگی فرهنگی کشور موفق عمل نماید و حتی در تفسیری، سازندگی و پیشرفت را در مسیری عمل نموده که با تجمّلپرستی و مادیگرایی منجر به اخلاق مُدگرایانه و اسراف شده است.