ویرگول
ورودثبت نام
محمدحسین قزوینی
محمدحسین قزوینی
محمدحسین قزوینی
محمدحسین قزوینی
خواندن ۳ دقیقه·۱ سال پیش

جستاری در باب رنجیدن و رنجاندن

رنجاندن دیگران همیشه کار ساده ای بوده است. کافی است حواستان نباشد؛ همین!
حواس پرتی در این روزگار خرجی ندارد. چه بخواهید و چه نخواهید بسیاری از اوقات دچارش می شوید و اگر بخت یارتان نباشد اشتباه می کنید. از قضا اشتباه هم در این زمانه فعل رایجی است. اشتباه اساسا زاده ی حواس پرتی است. اشتباه عامدانه وجود ندارد شاید لفظش را بتوان ساخت ولی در عمل کسی نمیتواند قصد اشتباه کردن داشته باشد. اگر این گزاره در ذهن شما به خوبی جای نمیگیرد احتمالا اشتباه را مترادف با خطا در نظر گرفته اید. خطا در عمل هم میتواند صورت بگیرد ولی اشتباه فقط هنگام تشخیص یعنی یک مرحله قبل از عمل اتفاق می افتد.
این ها از قبیل توجیهاتی است که معمولا برای رفع کدورت حاصل از رنجاندن می توانیم استفاده کنیم که بگویم عمدی نبود. آری عمدی نبود، انگار نداشتن تعمد از قباحت فعل چیزی کم میکند. کار همان است که بود. اگر بازیکنی هنگام بستن تکل روی پای مهاجم حریف خطایی مرتکب شود و از قضا در اثر آن خطا مصدومیتی بر مهاجم عارض شود، مگر فرقی میکند که خطا سهوی بوده یا عمدی؟ به هر حال بازیکن آسیب دیده باید درد بکشد و سختی های مراحل درمان را تحمل کند تا بهبود یافته و بتواند دوباره به میدان بازگردد. اما چه به سر بازیکن خاطی می آید؟
همانطور که در بالا عرض کردم تعمد نداشتن از اثر فعل چیزی کم نمیکند یا به طور کلی نیت بر کیفیت فعل تاثیری(مادی) نمیگذارد. اما آیا با این توجیه میتوانیم جریمه ی تمام خطا ها را یکسان در نظر بگیریم؟ سختی قضاوت همین جا است. و الا هر کسی میتواند برای هر جرمی کیفری در نظر بگیرد و به اصطلاح قانون را برای همه یکسان اجرا کند. درست مثل کاری که مأمور پلیس راهنمایی و رانندگی موقع جریمه کردن خودرو های پارک شده در محل ممنوعه انجام می دهد. کاری ندارد به چه نیتی و در چه شرایطی این کار را انجام داده اید؟ آیا می دانستید پارک کردن در این محل ممنوع است؟ آیا به خاطر یک تماس و قرار گرفتن در یک موقعیت اضطراری مجبور به این کار شده اید؟ یا هزار احتمال دیگر. این مأمور قضاوت را مستقل از تمام این احتمالات انجام میدهد و بعضا حتی اگر در لحظه سر برسید و شرایط از دید خودتان موجه را برایش توضیح هم بدهید باز توفیری نخواهد کرد و شما جریمه خواهید شد. (در فضای مجازی مشاهداتی داشته ام مبنی بر اینکه در کشورهایی برای جرایم رانندگی هم دادگاه هایی تشکیل می شود و قضاوت روند دقیق تری به خود می گیرد.)
بلی قضاوت بر اساس فعل بسیار ساده است و چیزی که آن را سخت و البته دقیق تر و تا حد زیادی عادلانه تر می نماید قضاوت بر اساس فاعل است.
فاعل همان بازیکن خاطی است که ممکن است تنها نیتش دفع موقعیت خطرناک از دروازه ی تیمش باشد و یا حریفی نا به کار که از موقعیت بدست آمده برای حذف رقیبش سوءاستفاده میکند. طبعا فهمیدن نیت بازیکن در تشخیص رنگ کارتی که استحقاق دریافتش را دارد بسیار مؤثر است.
آری عدم تعمد، بر فعل تاثیر چندانی ندارد و از قبحش نمیکاهد ولی بر کیفیت برخورد با فاعل تاثیر بسزایی میگذارد.

قضاوتحواس پرتی
۰
۰
محمدحسین قزوینی
محمدحسین قزوینی
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید