آدمها نیاز به قلقگیری دارند.
اولین شغل رسمی من، ترکیبی بود از برنامهریزی، هماهنگی و برقراری ارتباط با افراد مختلف (مدرسان، مربیان، دانشجوها و همکارهای خودم). به خاطر چنین ماهیتی که کارم داشت، همیشه دنبال این بودم بهترین راه رو پیدا کنم که اول از همه بتونم فشار کاری خودم رو کنترل کنم و بعد بتونم درست آدمها رو بشنوم و متناسب با روحیاتشون باهاشون ارتباط بگیرم.
کتاب خوندم، کلاس رفتم و با باتجربهترها مشورت کردم. عصاره این خوندنها و یادگیریها و مشورتها، نکاتی شده که کمکم میکنه تو موقعیتهای حساس بتونم ارتباط همدلانهتری با افراد بسازم.
اسم این کار رو گذاشتم قلقگیری آدمها؛ ارتباط با آدمها یه جورایی مثل نواختن ساز میمونه. نوازنده مدتی طول میکشه تا با سازش ارتباط بگیره، باید متناسب با مدل اون ساز، آهنگی که میزنه و شرایطی که توش هست، بهترین حالت نواختن رو پیدا کنه و در واقع باید قلق سازش رو بگیره. تو ارتباط با آدمها هم لازمه رفتارشون رو بررسی کنیم، موقعیتی رو که توش هستن ببینیم و واکنشهاشون رو بسنجیم. من از این نکات برای قلقگیری استفاده میکنم:
- همیشه تلاشم اینه به اندازه زمانی که یک نفر رو میشناسم، رفتار و احساساتش رو بررسی کنم، مدل برخوردش رو با بقیه افراد، با مشکلات، تو زمان شادی و ناراحتی و موقعیتهای مختلف ببینم. اینطوری میتونم رفتارش رو تو برخورد با خودم پیشبینی کنم تا زمانهایی که با هم رو مسئلهای کار میکنیم، بهتر با خودم همراهش کنم یا همراهیش کنم که مسئله بهتر حل بشه.
- سبکهای کاری و رفتاری آدمها خیلی متفاوته؛ یکی خیلی سریعه، یکی خیلی استرسیه، یکی خیلی جزئینگر و دقیقه، یکی زیاد سوال میپرسه، یکی اصلا سوال نمیپرسه و کار رو اشتباه تحویل میده، یکی فکر میکنه خیلی شاخه، یکی اینقدر اعتمادبهنفس پایینی داره که فکر میکنه هیچ کاری رو درست انجام نمیده و... . ما یه عالمه از این یکییکیها هستیم که دور هم تشکیل اجتماع دادیم. خوبه که اینها رو تو طرف مقابل ببینیم و تو موقعیتهای مختلف خودمون رو بذاریم جای اون، فکر کنیم اگر تو همون شرایط بودیم چه حسی میداشتیم، دغدغههامون چی میبودن، با مدل رفتاری اون فرد چه رفتاری ازمون سر میزد.
- ما آدمها خیلی سخت میتونیم بقیه رو ببینیم، بیشتر توجهمون همیشه به سمت خودمونه. این حس در مقاطع حساس کنونی (فشار کاری، ناراحتیهای شخصی، شرایط بد جامعه و...) بدتر هم میشه و خیلی کمتر بقیه رو میبینیم. به شخصه سعی میکنم تو ارتباط با آدمها نسبت به این قضیه آگاه باشم و خودم رو از این فاز بیرون بیارم، هم خودم رو ببینم و هم بقیه رو.
- اساسا ما گوش میکنیم که جواب بدیم. اگه دقت کنید غالبا وقتی طرف مقابل داره صحبت میکنه، ما تو ذهنمون در حال آمادهسازی جوابش هستیم. در صورتی که مشکلی پیش نمیاد اگر؛ اول حرفش رو بشنویم، بعد که صحبتش تموم شد بهش فکر کنیم و بعد از گذشت چند دقیقه بهش جواب بدیم. حتی بهش بگیم که داریم فکر میکنیم به حرفهاش. اینطوری بهش حس شنیده شدن و مورد توجه واقع شدن، میدیم. این حس باعث میشه بیشتر باهامون همراه بشه.
- فکر میکنم خیلی کم پیش میاد موقعیتی باشه که 100% با طرف مقابلمون مخالف باشیم. اینطور مواقع خوبه بهش نشون بدیم که با کدوم بخش از صحبتش موافقیم و با کدوم بخشش «به چه دلیل» مخالفیم. اینطوری متوجه میشه که صداش رو شنیدیم و اون هم کمکم وارد این مسیر میشه که به حرفهامون گوش کنه، نه اینکه صرفا دنبال جواب باشه.
یادمون باشه مسابقه نیست، مکالمه است.
- اگر تو جمع و جلسهای هستیم و یه موضوع رو بررسی میکنیم، مطمئن بشیم همه افراد تو جلسه مشارکت دارن (engage شدن). البته این بستگی به جایگاه اون طرف و سبک رفتاریش هم داره. اما اگه کمی صاحبنظر هست، تو بحث دخالتش بدیم. شاید جلسات اول حرفی برای گفتن نداشته باشه، اما میفهمه که حضورش دیده میشه و برای دفعات بعدی خودش رو آمادهتر میکنه و با دست پر حاضر میشه. قطعا ایدههای نابی به جمع ایدهها اضافه میشه.
- از طرف مقابلمون انتظار نداشته باشیم این موارد رو رعایت کنه. سعی کنیم با رفتار خودمون بهش نشون بدیم.
اینها غالب کارهایی هست که تلاش میکنم تو ارتباطم با اطرافیان انجام بدم. خودم ترکیبی میدونمشون از حس شنیده شدن، دیده شدن و درک شدن. فکر میکنم اگر به این حس آدمها جواب بدیم، قلقشون دستمون میاد، میتونیم ارتباطات همدلانهای بسازیم و همراهی و تعهد و مشارکتشون رو به دست بیاریم.