داستان مرد خندان، چهارمین داستان از مجموعهی نهداستان سلینجر است.داستانی در دل داستان دیگر. با داستانی پر از لطافتها و شیرین زبانیهای کودکانه مواجهیم. حکایتی از زاویه دید اول شخص مربوط به دوران کودکی راوی که با ظرافت گاهی به اول شخص جمع تغییر میکند.
در این داستان که نسبت به سه داستان قبلی متفاوت است با دنیای کودکانی آشنا میشویم که در قالب گروهی به نام "باشگاه کمانچیها" روزهای تعطیل خود را با مرد جوانی میگذرانند. مرد جوانی که او را رئیس مینامند. او داور بازی، راننده اتوبوس، طبیعتگرد حرفهای و ناجی آنها در هر موقعیت مخاطرهآمیزی است. این وجه فرازمانی این داستان قابل توجه است وجهی که برای هر خواننده در هر زمان و مکان قابل درک و تصور است. در سالهای کودکی بسیاری از ما قهرمانی بوده است که آرزوی تبدیل شدن به او را داشتهایم. مردی که اکنون از از منظر راوی بزرگسال داستان کوتاهقد و نه چندان خوشتیپ تصویر میشود اما کمانچیها او را به هیئت و برازندگی هنرپیشههای سینما میبینند.
کمانچیها همراه با رئیس روزهای تعطیل خود را به بازی و گشتوگذار مشغولند. اما در مسیر این رفتوآمدها اتفاق مهمی در داخل اتوبوس در جریان است. قصهی پر رمزورازی از مردی خندان در این اتوبوس روایت میشود. رییس برای کمانچیها از مرد خندان هیولا چهرهای میگوید که در کودکی دزدیده شده است و پدر و مادرش او را به رحال خود رها کردهاند. او توسط ربایندگانش شکنجه شده و صورت ترسناکی پیدا کرده و در اثر همزیستی با همان دزدان خود به راهزنی تیزهوش تبدیل شده که دلرحمی لجدرآوری هم دارد. ثروتمندی وارسته شده که خوراکش برنج و خون عقاب است. به زبان حیوانات آشناست و چهار رفیق عجیبوغریب دارد.
کمانچیها در این داستان و حوادث شگفتش غرقند. در ماجراهای نفسگیر مرد خندان زندگی میکنند و با خیال او در احساس قدرتی بیپایان و نامیرایی مطلق غوطهور میشوند. تا آنجا که خود را از نوادگان خلف او میدانند . همزمان به موازات این دنیای خوشخیالانه و قهرمانانه دنیای واقعی و ناامن شهر پیش چشم آنها در جریان است. شهری با تمام المانهای واقعی آن؛ تابلوهای تبلیغاتی، خیابانها، پارکها، کالسکهها و پیرزنها و پدران و مادران بیخبر و نادانشان.
یک روز چیزی از این دنیا وارد دنیای اتوبوس میشود و بر فضای خوشخیالانه و معصوم کمانچیها سایه میاندازد. دختری به نام مری هادسون از دنیای بزرگسالی رئیس. دختری زیبا، پرشور و کودکمآب که عاشق رئیس است. کمانچیها ابتدا او را به عنوان دوست رئیس و بعدتر در نقش همبازی ماهر بیسبال میپذیرند.
اما کمی بعدتر سایهی این دنیای بزرگسالانه تیره میشود. رابطهی عاشقانهی رییس و مری با جدایی و اندوه خاتمه مییابد و همزمان مرد خندان هم در کام مرگ گرفتار میشود. در یک لحظهی دردناک دو قهرمان این کودکان مغلوب ناکامی و مرگ میشوند. کودکان و رییس در دو تجربهی همزمان طعم از دست دادن و سوگ را حس میکنند. کمانچیها با اشک و لرزش پاها و رییس با نگاه کردن به مری تا لحظهی ناپدید شدنش سوگواری میکنند. شاید این اولین پنچهای است که دنیای ناامن بزرگسالی بر جهان امن و کودکانه کمانچیها میکشد. و در یک لحظهی دردناک این کودکان یک قدم بلند از دنیای شیرین و فاتحانهی کودکی به سمت دنیای تلخ و ناامن بزرگسالی برمیدارند.