نگاهی بر داستان «عشق پیری» اثر آیزاک باشویس سینگر
ایزاک باشویس سینگر، نویسنده و نمایشنامه‌نویس آمریکاییِ لهستانی‌تبار، داستان‌هایش را در دنیای یهودیان اروپای شرقی شکل می‌دهد. دنیایی بسیار غنی و در عین حال فقیر که امروز از میان رفته، اما در نوشته‌ها و رویاهای او دوباره جان می‌گیرد. (از مقدمه کتاب یک مهمانی یک رقص)
شخصیت اصلی داستان «عشق پیری» هاری بندینر لهستانی مهاجری است که در منطقه‌ی مرفه میامی‌بیچ زندگی می‌کند. او در آپارتمانی در طبقه یازدهم، در میان چشم‌اندازی پرشور و پررفت و آمد و با خود فکر می‌کند:« آدم که سنش از ۸۰ گذشت دیگر با جنازه فرقی ندارد.»
سینگر در همان صفحات ابتدایی، با توصیف حالات و افکار هاری، شخصیت پیرمردی تنها را به‌خوبی شکل می‌دهد و ما را برای لحظات اوج داستانش آماده می‌کند. هاری بسیار ثروتمند است با سود سهام و اوراق بهادارش امکان یک زندگی بسیار مرفه را دارد اما خیلی ساده زندگی می‌کند. خدمتکار دائمی ندارد، کفش‌هایش را خودش برای تعمیر به کفاشی می‌برد و اهل خرید لباس یا رفتن به رستوران و هتل و سفرهای لوکس نیست. با روتین ساده‌‌ای که برای زندگی‌اش چیده تلاش می‌کند رنج پوچی را کمتر حس کند. همسرانش مرده‌اند و دو فرزندش، سیلویا و بیل هم همین‌طور. انگار مرگ همه چیز او را گرفته و حالا به دنبال خود او هم هست. هیچ چیزی نمی‌تواند خلأ معنا در زندگی او را پرکند. از یک سو سایه‌ی مرگ را می‌بیند و از سوی دیگر هم‌چنان تلاش می‌کند زنده بماند؛ حتی با نرمش سوئدی در وان حمام. ترس از مرگ، خطر دزدی، امکان آتش‌سوزی و از دست رفتن اموال همیشه با اوست. گویی ذهن او همواره در جست‌وجوی بقاست. این شاید نشانه‌ای باشد از ترس نهادینه شده‌ای که مردم لهستان در دوران جنگ جهانی تجربه کرده‌ا‌ند و این زیست مشقت‌آور تا سال‌ها آنها را رها نخواهد کرد.
بازه‌ی زمانی داستان در فاصله طلوع خورشید تا شبِ یک روز تابستانی اتفاق می‌افتد. هاری روز خود را با صبحانه‌ای سالم، رفتن به بانک، سر زدن به صندوق امانات و جواهرات، فرار از دست دزدان خیالی و بازگشت به خانه سپری می‌کند. سپس روی مبل دراز می‌کشد و درمی‌یابد که هنوز آرزوهای زیادی در سر دارد. در اوج ناتوانیِ تن ذهنش حاضر نیست پیری را بپذیرد و این برای خودش هم تعجب‌آورست.
در همین زمان اِتل وارد داستان می‌شود؛ زنی که همچون نسیمی به لحظات خشکیده‌ی زندگی پیرمرد می‌وزد. شخصیت و ظاهر او در جریان گفت‌وگویش با هاری کاملا پدیدار می‌شود. اتل نیز زنی یهودی و ییدیش‌زبان است. ثروتمند و زیباست و دختری به نام سیلویا دارد. آپارتمان او بوی تازگی و زندگی می‌دهد. با این‌حال حتی در همین لحظات هم فکر بقا هاری را رها نمی‌کند و نگران است که مبادا زن کلاه‌بردار باشد. آنها درباره موضوعات مهمی از زندگی‌شان حرف می‌زنند، اما این گفت‌وگو خیلی سریع به خیال هم‌خانه شدن، پیوند زناشویی و ایستادن زیر یک حوپا می‌رسد. این سرعت در برقراری رابطه می‌تواند نشان‌دهنده‌ی زمان اندکی باشد که برای هر دو نفر باقی مانده است؛ گویی برای رسیدن به آرزوهای‌شان باید سریع‌تر از زمان بدوند و بر مرگ پیش‌دستی کنند.
اما پس از یک بوسه، ظاهر و رفتار اتل ناگهان تغییر می‌کند. برخلاف انتظار معمول که بوسه‌ها می‌تواند معجزه‌گر و حیات‌بخش باشد، اینجا بوسه به‌نوعی ضدکلیشه است و اتل را از هاری دور می‌کند. نمی‌دانیم چرا این اتفاق می‌افتد شاید اتل در جستجوی عشقی است که با شوهر از دست‌رفته‌اش تجربه کرده و احیای این خاطرات شورانگیز ردر عشق هاری جستجو می‌کرده اما چیز دیگری را ادراک کرده است. نمی‌دانیم. این ابهام داستان را ماورایی و دراماتیک کرده است.
هاری تمام شب را با افکارش سرمی‌کند تا اینکه در نیمه‌های شب، از پیرزن همسایه خبر خودکشی اتل را می‌شنود و نامه‌ای را که اتل برای او گذاشته است دریافت می‌کند. دنیا برایش تیره و تار می‌شود. فردا صبح هاری دیگر برای خودش صبحانه درست نمی‌کند و حمام نمی‌رود. روتین زندگی‌اش فرو می‌ریزد و ذهنش متوجه سیلویا دختر اتل می‌شود. ناگهان فکری ماجراجویانه به ذهنش می‌رسد؛ به بریتیش کلمبیا برود، زن جوان را پیدا کند و برای او پدری کند. این لحظات را می‌توان پایان دومی برای داستان در نظر گرفت. مردی که دیشب پس از مرگ اتل قسم خورده بود هیچ آرزویی نکند باز ذهنش را پرواز می‌دهد و نقشه‌ای پرماجرا در سر می‌پروراند. نمی‌دانیم هاری واقعاً توانایی یا قصد انجام این کار را دارد یا نه. حتی ممکن است این آرزو فقط در ذهن او شکل گرفته باشد و هیچ‌گاه عملی نشود. اما چه اهمیتی دارد وقتی آشنایی با اتل و مرگ ناباورانه‌ی او هاری را از پوچی به سمت معنا، زندگی، ماجراجویی و پدری کردن سوق می‌دهد، برای مردی هشتادساله و در جستجوی معنا این اتفاق بسیار بزرگ است.
