در نظام قانونی ما دو نوع شخصیت وجود دارد : شخصیت های حقیقی و شخصیت های حقوقی
هر فردی دارای شخصیتی حقیقی است که دارای تمام حقوقی می باشد که برای هر انسانی وضع شده است.
اما شخصیت حقوقی را معمولا سازمان ها، شرکت ها و اداراتی دارا هستند و برای طرح دعوا علیه هریک از این مراکز ، شکایت باید به گونه ای تنظیم شود که شخصیت حقوقی شرکت را خطاب قرار دهد.
به عبارت دیگر برخی مواقع ممکن است که به جای اشخاص شاغل در یک شرکت، این خود منافع شرکت باشد که به خطر افتاده باشد. به همین دلیل برای شرکت نیز شخصیتی در نظر می گیریم که به هنگام بررسی و طی نمودن روند قانونی ، شخصیت حقوقی شرکت طرف دعوی قرار می گیرد.
اما اصولا در صورتی که شما شکایتی را علیه شرکتی داشته باشید ، چه اقداماتی باید انجام دهید؟ پیش از هر چیز دیگری توصیه می کنیم که حتما به سراغ یک وکیل دعاوی شرکت ها رفته و دست کم مشاوره ای حضوری دریافت کنید.
توضیحاتی که یک وکیل در مورد اقامه دعوی علیه شرکت می تواند به شما ارائه کند، بسیار راه گشا خواهند بود.
اما چنان چه کارمند یک شرکت هستید و به هر دلیلی ، به حقوق و مزایای خود نرسیده اید و اکنون قصد شکایت از شرکت و مدیران آن را دارید ، توصیه می کنیم مطلب زیر را از دست ندهید
وقتی که برای طرح هرگونه شکایتی علیه اشخاص حقیقی و حقوقی به دادگاه می روید، اصولا باید فرمی را پُر کرده و طرفیت شخص دیگر را مشخص کند.در واقع در این فرم شما دادخواست خود را با دقت و به دور از هر گونه حواشی می نوسید و دقیقا توضیح خواهید داد که علیه چه کسی تصمیم به اقامه دعوا یا شکایت دارید.
اما برای اقامه دعوی علیه شرکت، اصولا باید چه کسی طرف دعوا باشد.البته که شرکت شخصیت حقوقی منحصر به خود را دارد ، اما چه کسی صلاحیت پیگیری این گونه شکایات را خواهد داشت ؟
در پاسخ به این سوال باید بگوییم که اصولا مدیران یا صاحبان امضای یک شرکت ، موظف هستند که به این گونه مشکلات رسیدگی کنند.
همان گونه که احتمالا می دانید ، بیشتر دعاوی ای که علیه اشخاص حقوقی صورت می گیرد، نوعی مطالبه وجه است و جنبه حقوقی دارد.به عنوان مثال ، ممکن است برخی از شرکا نسبت به سهم خود اعتراض داشته باشند و مطالبه ی وجه بیشتری داشته باشند.
اما برخی مواقع مسئله پیچیده تر خواهد بود و به دلایلی ممکن است مسئله تبدیل به یک پرونده ی کیفری شود.
تا پیش از این که قانون مجازات اسلامی جدید در سال 1392 تصویب شود، موضوعی تحت عنوان مسئولیت کیفری شخص حقوقی وجود نداشت. اما با تصویب این قانون ، این مسئله به صراحت مورد بررسی قرار گرفت :
در مسئولیت کیفری اصل بر مسئولیت شخص حقیقی است و شخص حقوقی در صورتی دارای مسئولیت کیفری است که نماینده قانونی شخص حقوقی به نام یا در راستای منافع آن مرتکب جرمی شود. مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی مانع مسئولیت اشخاص حقیقی مرتکب جرم نیست.
اما نکته ای که در این جا باعث سوال می شود این است که آیا اساسا مجازات هایی که برای اشخاص حقیقی و حقوقی در نظر گرفته می شود یکی است ؟
به طور معمول، مجازاتهایی که برای شخص حقیقی در نظر گرفته می شود، را نمیتوان در مورد شخص حقوقی اجرا کرد؛ شخص حقیقی را میتوان به حبس و در موارد اشد مجازات به مجازاتهای دیگری مانند اعدام محکوم کرد. این موضوع در حالی است که نمیتوان چنین مجازاتهایی را در مورد اشخاص حقوقی اعمال کرد. بنابراین بین مجازات اشخاص حقیقی و حقوقی تفاوتهای جدی وجود دارد.
در ادامه تصمیم داریم به برخی وظایف مشاور حقوقی شرکت ها و نحوه اقامه دعوی علیه شرکت بپردازیم و بگوییم در چه زمینه هایی می توانید از وی کمک بگیرید.
یک مشاور حقوقی می تواند ار صفر تا صد تاسیس یک شرکت در کنار شما باشد. در وهله ی اول می تواند در نوشتن و تحریر اساس نامه یک شرکت به شما کمک کند. علاوه بر این به هنگام اقامه دعوی علیه شرکت نیز شما را راهنمایی خواهد کرد.
باید بدانید که هر شرکتی یک شخصیت حقوقی دارد. اینم مسئله به آن معنی است که هرگونه دعوایی علیه شرکت صورت بگیرد، علیه اشخاص نخواهد بود و شخصیت حقوقی شرکت ملزم به پاسخ گویی است. اقامه دعوی علیه شرکت
اما در یک شرکت سهامی عام یا خاص ، هیئت مدیره ای وجود دارد که به اتفاق آراء یک نفر مدیر عامل برای شرکت خود انتخاب می کنند و این مدیر عامل مسئولیت پاسخ گویی به تمام مشکلات به وجود آمده را خواهد داشت.
اما در این میان سوال دیگری که مطرح می شود این است که چنان چه مدیر عامل به طور سهوی یا عمدی ، اساس نامه شرکت را زیر پا بگذارد و مسئولیت های خود را انجام ندهد ، در این صورت تکلیف چه خواهد بود ؟
در مورد مسئولیتهای مدیران شرکتهای تجاری اعم از کیفری و مدنی، دو مطلب کلیدی باید مدنظر قرار گیرد. نخستین مطلب تفکیک حاکمیت دو نظام قانونی متفاوت بر شرکتهای سهامی و شرکتهای غیرسهامی است. با این توضیح که برای شرکتهای سهامی قانون ویژهای که لایحه اصلاحی قانون تجارت سال ۱۳۴۷ است، مقرر شده است. این لایحه قانونی که باید آن را قانون شرکتهای سهامی نامید مسئولیتهای کیفری و مدنی متفاوت و خاصی را بر شرکتهای سهامی اعمال میکند.
نکته دوم که متاسفانه به علت بیتوجهی به مفهوم و منطق مقررات در برخی آرای صادره از سوی دادگاهها، اثری برخلاف اراده مقنن به بار میآورد این است که مدیر در شرکتهای سهامی، مفهومی متفاوت از مدیرعامل دارد.
اقامه دعوی علیه شرکت منحل شده نیز با شرایط بالا قابل انجام است. تصور کنید که شما یکی از سهامداران یا کارمند شرکتی بوده اید و اکنون آن شرکت منحل شده است . تکلیف حقوق شما چه می شود ؟
در پاسخ به این سوال باید بگوییم بهترین راه این است که از کمک های یک وکیل استفاده کنید تا بتوان شکایت درستی علیه مدیران یا شخصیت حقوقی شرکت تنظیم نمود.
در خصوص اقامه دعوای حقوقی به وسیله شرکت، شرکت به دو حالت در نقش خواهان ظاهر خواهد گردید. در مورد اول که عادیترین روند ورود شرکت به دعوی نیز می باشد مدیران و صاحبان حق امضا، به نمایندگی از شرکت علیه مدیر یا مدیرعامل متخلف که امکان دارد مدیر پیشین و یا حتی یکی از مدیران کنونی بوده باشد، طرح دعوی بنماید و در حالت دوم، طرح دعوایی خواهد بود که در حقوق غرب اصطلاحا دعوای مشتق نامیده میشود.
یکی از نکاتی که اهمیت فراوانی در چنین مباحثی دارد ، مسئله اقامه دعوی علیه شرکت منحل شده می باشد.در واقع پس از این که شرکتی منحل گردید ، طبیعی است که تمام اموال باقی مانده از شرکت میان شرکا تقسیم خواهد شد ( بسته به میزان سهام هر یک از آن ها) .اما پیش از این که چنین تقسیمی صورت بگیرید ، باید حساب های شرکت به خوبی بررسی شود.
در واقع ممکن است شرکت طلبکارانی داشته باشد که باید حساب آن ها نیز تصویه گردد.پس از پرداخت بدهی های طلب کاران ، اموال باقی مانده میان شرکا تقسیم خواهد شد.
به خاطر داشته باشید که پس از تقسیم اموال دیگر نمی توان ادعایی مبنی بر وجود طلب از شرکت داشت و در صورت وقوع چنین شرایطی باید به سراغ سهام داران سابق شرکت رفت و طلب خود را وصول نمود.