مفاهیم اساسیای در زندگی ما نقش دارند که ممکن است نامشان را در رویدادهای مختلف زندگیمان شنیده باشیم، اما درباره معنای حقیقیشان چیزی ندانیم. مثلاً، جمله «عزت نفس داشته باش» بارها و بارها از زبان آدمها بیان شده اما اگر از شما بپرسند که «عزت نفس چیست؟»، آیا میتوانید پاسخی دقیق داشته باشید.
عموم ما در مواجه با چنین مفاهیمی، کلیاتی را میدانیم و درباره جزئیات بنیادینش اطلاعاتی نداریم. مفهومی مثل عزت نفس یکی از فاکتورهای مهم در تصمیمگیریهای زندگی ما است و عدم وجود آن میتواند روی جنبههای مختلف روزمرگی ما تأثیر بگذارد.
برای مطالعه ادامه این مقاله میتوانید به این لینک مراجعه کنید.
عزت نفس (Self-Esteem) بهعنوان یک احساس ذهنی از ارزشهای شخصی ما شناخته میشود و میتواند سطح اعتماد به تواناییها و ویژگیهایی که داریم را توصیف کند. داشتن عزت نفس میتواند روی انگیزه، رفاه ذهنی و کیفیت کلی زندگی ما تأثیر بگذارد.
با این حال، بالا بودن یا پایین بودن سطح عزت نفس میتواند مشکلاتی را برای هر شخص بهوجود آورد. درک بهتر از سطح عزت نفسی که دارید، کمک میکند تا متعادلترین شرایط را برای خودتان ایجاد میکنید. عناصر کلیدیای که در عزت نفس نقش دارند، عبارتاند از:
عزت نفس در دوران کودکی در پایینترین حد ممکن است و رفتهرفته با ورود به دوران نوجوانی و بزرگسالی افزایش مییابد و در نهایت پس از یک بازه زمانیای، در سطحی پایدار قرار میگیرد.

عزت نفس میتواند روی فرایند تصمیمگیری، روابط، سلامت عاطفی، رفاه کلی و انگیزه ما تأثیر بگذارد چون افرادی که دیدگاه سالم و مثبتی نسبتبه خودشان دارند، پتانسیلهایشان را درک میکنند و میتوانند چالشهای جدید را راحتتر پشت سر بگذارند. چهار ویژگی کلیدی عزت نفسِ سالم عبارتاند از:
افرادی که عزت نفس پایینی دارند، عموماً کمتر به تواناییهایشان اتکا میکنند و در تصمیمگیریها، دو دل میشوند. این افراد برای امتحان کردن چیزهای جدید انگیزه آنچنان زیادی ندارند چون باور کردهاند که نمیتوانند به اهدافشان دست پیدا کنند. این موضوع مشکلاتی در روابط و نیازهای شخصی در اشخاص بهوجود میآورد.
در آنطرف، افرادی که عزت نفس بیش از حد بالایی دارند، مهارتهای خودشان را بیش از اندازه ارزیابی میکنند و احساسشان بر این است که مستحق موفقیت هستند، حتی بدون اینکه توانایی لازم برای رسیدن به آن موفقیت را داشته باشند. نتیجه این تفکر، مانعی برای خودسازی است چون شخص باور دارد که یک انسان کامل است.

خیلی از ما واژه اعتماد به نفس را با عزت نفس اشتباه میگیریم و به همین خاطر هم یکی از پرسرچترین عبارتها در اینترنت، این است که تفاوت اعتماد به نفس با عزت نفس چیست؟ در پاسخ به این سوال، باید اول معانی این دو واژه را بررسی کنیم.
اعتماد به نفس (Self-Confidence) یعنی بدانید چه کاری میتوانیم انجام دهیم و چه کاری را نمیتوانیم انجام دهید و به تواناییهایی که داریم، اعتماد کنیم. اشخاصی که اعتماد بهنفس بیشتری دارند، احتمالاً علاقه بیشتری هم به مقابله با چالشها دارند و مسئولیت کارهایی که انجام میدهند را راحتتر میپذیرند.
بیشتر بخوانید: راه های افزایش اعتماد به نفس چیست؟
عزت نفس از آنطرف یعنی شما چگونه خودِ درونتان را میبینید؛ خودی که دنیای بیرون از آن بیخبر است. در واقع، عزت نفس زمانی حاصل میشود که بهخوب بودن ذاتِ خودتان ایمان داشته باشید. از آنجایی که این مفهوم پیچیدگیهایی را هم بههمراه دارد، بگذارید به زبان راحتتری صحبت کنیم.
ما از عشق ساخته شده و به این دنیا آمدهایم. عشق اغلب بهعنوان بالاترین احساسی شناخته میشود که در جهان هستی وجود دارد و عزت نفس هم زمانی بهوجود میآید که بالاترین احساس انسانی، یعنی عشق را برای خودمان داشته باشیم.
عزت نفس در همگی ما ممکن است تحت تأثیر عوامل زیر قرار بگیرند:
بهعنوان مثال، رفتارهایی مثل نژادپرستی و تبعیض میتوانند روی عزت نفس، تأثیری منفی داشته باشند اما مهمترین عامل در بالا برد یا پایین آوردن سطح عزت نفس، تجاربی است که در زندگی بهدست میآوریم