چند سالی است اتفاق عجیبی در زبان ما افتاده که اگر جدی بگیریمش، باید برایش اداره‌ای تأسیس کنیم.
البته اداره نه...
اداره مهاجرت کلمات! 😂
چون بعضی از کلمات فارسی دیگر معلوم نیست کجا زندگی می‌کنند.
صبح که از خواب بیدار می‌شوی، می‌بینی «اوکی» کنار «سلام» نشسته.
ظهر «مرسی» را می‌بینی که با «ممنون» دست می‌دهد.
شب هم «بای» آمده جای «خداحافظ» نشسته و خیلی هم احساس غربت نمی‌کند!
انگار بعضی کلمات فارسی چمدانشان را بسته‌اند و گفته‌اند:
«بچه‌ها، ما رفتیم! اگر کاری داشتید، واتساپ کنید!» 😂
---
کلمات بیچاره هم دچار بحران هویت شده‌اند
زمانی اگر کسی می‌گفت:
«بسیار خب.»
همه می‌فهمیدند یعنی موافق است.
بعد «باشه» آمد.
بعد «اوکی».
بعد هم «OK».
حالا اگر کسی بگوید:
«بسیار خب.»
ممکن است طرف مقابل چند ثانیه نگاهش کند و بپرسد:
«داداش... حالت خوبه؟!» 😂
«سپاسگزارم» هم وضع چندان بهتری ندارد.
بیچاره سال‌ها زحمت کشید تا محترمانه تشکر کند.
اما یک روز «مرسی» از راه رسید و گفت:
«برو کنار عزیزم، من خودم بلدم!»
و «سپاسگزارم» هنوز گوشه اتاق نشسته و دارد به گذشته فکر می‌کند.
---
دانشگاه هم بی‌نصیب نمانده
استاد وارد کلاس می‌شود و می‌گوید:
«بچه‌ها، لطفاً یه لحظه سایلنت باشید...»
بعد اسلاید را باز می‌کند:
«این سلاید خیلی مهمه.»
یکی از دانشجوها می‌پرسد:
«استاد، فاز این قسمت چیه؟»
استاد می‌گوید:
«بچه‌ها، این قسمت کانسپت اصلی بحثه.»
دانشجو:
«اوکی استاد.»
استاد:
«Any question?»
دانشجو:
«No استاد!»
و بعد هر دو با خیال راحت به فارسی برمی‌گردند! 😂
فقط یک سؤال باقی می‌ماند:
ما دقیقاً کِی این‌همه زبان یاد گرفتیم؟
---
اما ماجرا آن طرف هم جالب است
فقط کلمات خارجی نیستند که مهاجرت کرده‌اند.
بعضی وقت‌ها خودمان هم برای چند دقیقه تصمیم می‌گیریم به قرن‌های گذشته سفر کنیم!
مثلاً یک نوجوان برای دوستش پیام می‌فرستد:
«عزیز جان، بسیار مسرور گشتم از اینکه پیام پرمهرتان زینت‌بخش صفحه کوچک بنده گردید.»
دوستش چند ثانیه به صفحه نگاه می‌کند.
بعد می‌نویسد:
«وات د فاز؟!»
😂
واقعاً معلوم نیست این بنده خدا دارد با دوستش چت می‌کند یا نامه‌ای به دربار ناصرالدین‌شاه می‌نویسد!
---
ضرب‌المثل‌ها هم در امان نمانده‌اند
قدیم می‌گفتیم:
«آب از سرش گذشته.»
حالا ممکن است یکی بگوید:
«دیگه واترش از هدش رد شده!»
😂
یا به جای اینکه بگوییم:
«کار از کار گذشته.»
ممکن است بشنویم:
«دیگه لیت شده!»
و زبان فارسی همان گوشه ایستاده و با خودش می‌گوید:
«من دقیقاً کجای این جمله بودم؟»
---
البته یک چیز را هم باید قبول کنیم
زبان، موجود زنده است.
کلمه‌ها سفر می‌کنند.
گاهی از زبانی به زبان دیگر می‌روند، مهمان می‌شوند، می‌مانند و حتی جزئی از زبان جدید می‌شوند.
پس قرار نیست برای هر «مرسی» یک مراسم ختم بگیریم!
قرار نیست اگر کسی گفت «اوکی»، پلیس زبان را خبر کنیم.
قرار نیست برای «بای» حکم اخراج صادر کنیم.
مسئله چیز دیگری است.
مسئله این است که گاهی کلمه فارسی مناسب را داریم، اما آن را فراموش می‌کنیم.
گاهی «ممنون» داریم، اما فقط «مرسی» می‌گوییم.
«خداحافظ» داریم، اما «بای» برایمان راحت‌تر است.
«بسیار خب» داریم، اما «اوکی» را سریع‌تر می‌دانیم.
و گاهی آن‌قدر زبانمان را قاطی می‌کنیم که خودمان هم نمی‌دانیم جمله‌مان فارسی است، انگلیسی است یا محصول مشترک هر دو! 😂
---
زبان فارسی هنوز زنده است
خوشبختانه هنوز «سلام» زنده است.
«ممنون» زنده است.
«سپاسگزارم» زنده است.
«خداحافظ» هنوز نفس می‌کشد.
شعر فارسی هنوز هست.
حافظ هنوز هست.
سعدی هنوز هست.
مولانا هنوز هست.
و میلیون‌ها نفر هنوز با همین زبان عاشق می‌شوند، دعوا می‌کنند، شوخی می‌کنند، درد دل می‌کنند و برای عزیزانشان پیام می‌فرستند.
پس قرار نیست فاتحه زبان فارسی را بخوانیم.
فعلاً وقتش نرسیده! 😂
فقط شاید بد نباشد گاهی از خودمان بپرسیم:
این کلمه‌ای که الان استفاده کردم، واقعاً لازم بود؟
اگر جوابمان «بله» بود، استفاده کنیم.
اگر «نه» بود...
شاید کلمه فارسی هنوز همان نزدیکی‌ها منتظر ما باشد.
---
اداره مهاجرت کلمات
راستی اگر روزی واقعاً «اداره مهاجرت کلمات» تأسیس شد، پیشنهاد می‌کنم برای کلمات چند قانون بگذاریم.
«اوکی» فقط با ویزا وارد شود.
«مرسی» اجازه اقامت موقت داشته باشد.
«بای» هر سه ماه یک بار خودش را معرفی کند.
اما «ممنون»، «سپاسگزارم»، «خداحافظ» و بقیه کلمات فارسی...
نیازی به پاسپورت ندارند.
آن‌ها از اول صاحبخانه بوده‌اند! 😂
و شاید مهم‌تر از همه این باشد که یادمان نرود:
زبان را نه با بخشنامه می‌شود زنده نگه داشت، نه با دعوا.
زبان وقتی زنده می‌ماند که با آن زندگی کنیم.
حرف بزنیم.
بنویسیم.
بخوانیم.
شوخی کنیم.
عاشق شویم.
و گاهی هم به جای «وات د فاز؟» بگوییم:
«داداش، دقیقاً چه خبرته؟!» 😂
✍️: محمدعلی مقیسه (لیمان) ❤️
