
گاهی آنقدر برای آینده برنامهریزی میکنیم که فراموش میکنیم زندگی همین روزهایی است که در آن نفس میکشیم.
سالها پیش، وقتی جوانتر بودیم، گاهی به جوانان میگفتیم زندگی خودتان را براساس داشتهها، تواناییها و موقعیت خانوادگی خودتان برنامهریزی کنید. از دیگران رفتارهای خوب را یاد بگیرید، اما زندگی خودتان را با زندگی دیگران مقایسه نکنید.
کسی که در کنار دریا بزرگ شده، شرایط و تجربههای متفاوتی با کسی دارد که در کویر زندگی کرده است. هر انسانی نقطه شروع متفاوتی دارد و نمیتوان از همه انتظار داشت مسیر یکسانی را طی کنند.
البته این به معنای محدود کردن آرزوها نیست. انسان باید تلاش کند، پیشرفت کند و برای بهتر شدن زندگیاش قدم بردارد؛ اما نباید ارزش زندگی را فقط با امکانات مادی بسنجد.
من هم در زندگی خودم تجربههایی داشتهام که معنای این حرفها را برایم روشنتر کردهاند.
در آغاز زندگی مشترکم، خودم را همانگونه که بودم معرفی کردم. نه پشت نقابی پنهان شدم و نه امکاناتی را که نداشتم، به نمایش گذاشتم. زندگی سادهای را با مهر و محبت آغاز کردیم و حاصل آن دو فرزند بود.
اما زندگی همیشه مطابق خواستههای ما پیش نمیرود. شرایط اقتصادی تغییر کرد، امکانات کمتر شد و دشواریهایی به وجود آمد. آن زندگی سرانجام به پایان رسید و من سالهاست تنهایی را تجربه میکنم.
از آن تجربه یک نکته مهم برایم باقی مانده است: زندگی مشترک فقط برای روزهای برخورداری و آسایش نیست. دو نفر وقتی تصمیم به ساختن یک زندگی میگیرند، باید بدانند که روزهای سخت هم بخشی از همان زندگی هستند. هیچکس بیاشتباه نیست و پذیرفتن سهم خود در مشکلات، میتواند راهی برای حفظ یک رابطه باشد.
امروز وقتی به زندگی و انتخابهای انسانها نگاه میکنم، به این فکر میکنم که چرا گاهی برای شروع یک زندگی ساده، اینقدر منتظر فراهم شدن همه امکانات میمانیم؟
البته مسائل اقتصادی شوخیبردار نیستند. داشتن سرپناه، درآمد و حداقل امکانات برای تشکیل خانواده اهمیت دارد. اما آیا قرار است تا رسیدن به تمام امکاناتی که در زندگی دیگران میبینیم، دست روی دست بگذاریم؟
گاهی توقعات ما از زندگی، نه از نیازهای واقعی، بلکه از مقایسه با دیگران شکل میگیرند. خانهای که دیگری دارد، ماشینی که دیگری خریده، سفرهایی که دیگران میروند و امکاناتی که در تصاویر زندگی آنها میبینیم، ممکن است آرامآرام به معیار خواستههای ما تبدیل شوند.
غافل از اینکه ما فقط ظاهر زندگی دیگران را میبینیم و از تمام دشواریها، شرایط و واقعیتهای پشت آن خبر نداریم.
به باور من، عشق هم چیزی نیست که بتوان آن را با امکانات مادی اندازه گرفت. عشق واقعی با هوس تفاوت دارد. عشق یعنی دیدن انسان مقابل، شناختن شرایط او، احترام گذاشتن به یکدیگر و پذیرفتن مسئولیت همراهی.
لذتی که در باهم بودن، گفتوگو کردن، شریک شدن در شادیها و حتی تحمل دشواریهای زندگی وجود دارد، با خرید هیچ وسیلهای به دست نمیآید.
البته هر انسانی حق دارد برای انتخاب همراه زندگی خود معیارهایی داشته باشد. سخن من هم درباره همه انسانها و همه شرایط نیست. اما اگر دو نفر یکدیگر را شناختهاند، به بلوغ و آمادگی لازم رسیدهاند و خواهان ساختن زندگی مشترک هستند، شاید بهتر باشد به جای انتظار برای رسیدن به شرایط کاملاً ایدهآل، درباره ساختن آیندهای مشترک با امکانات واقعی خودشان فکر کنند.
ما نمیتوانیم تمام آینده را از امروز پیشبینی کنیم. میتوانیم برنامهریزی کنیم، اما نمیتوانیم زندگی را مجبور کنیم همیشه مطابق برنامههای ما حرکت کند.
گاهی اتفاقاتی میافتند که هیچگاه انتظارشان را نداشتهایم. گاهی فرصتهایی به وجود میآیند که شاید دوباره تکرار نشوند. زمان هم برخلاف تصور ما، برای رسیدن به تصمیمهای عقبافتاده متوقف نمیشود.
من قصد ندارم کسی را به ازدواج تشویق اجباری کنم، کسی را از مجرد ماندن سرزنش کنم یا برای زندگی دیگران نسخهای بنویسم. هر انسانی شرایط، انتخابها و مسئولیتهای خودش را دارد.
فقط میخواهم بگویم زندگی کوتاهتر از آن است که تمام فرصتهایش را پشت درهای انتظار بگذاریم.
برنامه داشته باشیم، تلاش کنیم، آیندهنگر باشیم و از تجربه دیگران بیاموزیم؛ اما آنقدر سختگیر نباشیم که فرصت دوست داشتن، همراه شدن و زندگی کردن را از خودمان بگیریم.
شاید روزی به پشت سر نگاه کنیم و ببینیم تمام عمر منتظر فراهم شدن شرایطی بودیم که هرگز به شکل دلخواهمان فراهم نشد.
و آن روز شاید فقط یک حسرت باقی بماند:
کاش به جای انتظار برای داشتن یک زندگی بینقص، با همان داشتههای ساده، زندگی کردن را آغاز کرده بودیم.
زندگی منتظر کامل شدن برنامههای ما نمیماند.
✍️: محمدعلی مقیسه (لیمان)