گاهی فکر می‌کنیم اگر چیزی رایگان باشد، چیزی هم از دست نداده‌ایم.
اما واقعیت همیشه این‌طور نیست.
گاهی پولی از جیبمان نمی‌رود؛
اما چیزی از دست می‌دهیم که هیچ‌کس نمی‌تواند به ما برگرداند:
زمان.
و زمان، همان عمر ماست.
من هم مثل خیلی‌های دیگر، وقتی روی یک ابزار می‌بینم نوشته شده «رایگان»، با خودم می‌گویم:
خب، امتحانش می‌کنم.
اما بعد چه اتفاقی می‌افتد؟
اول می‌گویند ثبت‌نام کن.
ثبت‌نام می‌کنیم.
بعد می‌گویند چند مرحله دیگر انجام بده.
انجام می‌دهیم.
بعد می‌بینیم یک قابلیت محدود است.
بعد اعتبار تمام می‌شود.
بعد یک قابلیت دیگر قفل می‌شود.
و در آخر، صفحه پرداخت جلوی ما ظاهر می‌شود.
آن وقت تازه می‌فهمیم چیزی که فکر می‌کردیم رایگان است، آن‌قدرها هم رایگان نبوده.
مشکل من این نیست که یک ابزار پول می‌خواهد.
اگر از همان ابتدا بگوید:
«این خدمت پولی است.»
خیلی ساده تصمیم می‌گیرم که استفاده کنم یا نکنم.
حتی اگر بگوید:
«سه بار رایگان امتحان کن، برای ادامه باید هزینه پرداخت کنی.»
باز هم مشکلی ندارم.
چون من از اول می‌دانم با چه چیزی روبه‌رو هستم.
مشکل از جایی شروع می‌شود که کاربر با تصور «رایگان بودن» وارد می‌شود، ثبت‌نام می‌کند،
وقت می‌گذارد، کارش را انجام می‌دهد و تازه در آخر می‌فهمد برای استفاده واقعی باید پول بدهد.
اینجاست که آدم احساس می‌کند فقط پولش مهم نبوده؛
وقت و شعورش هم جدی گرفته نشده است.
گاهی برای یک ابزار، یک یا دو ساعت وقت می‌گذاریم.
شاید بگوییم:
«خب، دو ساعت که چیزی نیست.»
اما دو ساعت از عمر من و توست.
می‌توانستیم در این دو ساعت بنویسیم، یاد بگیریم، کار کنیم، کنار خانواده باشیم، استراحت کنیم
یا حتی فقط کمی آرامش داشته باشیم.
پول را شاید دوباره بتوان به دست آورد؛
اما یک ساعت از عمر که رفت، دیگر برنمی‌گردد.
من، لیمان، با فناوری مشکلی ندارم.
اتفاقاً خودم یکی از کسانی هستم که دارم با همین فناوری یاد می‌گیرم، تجربه می‌کنم و
چیزهای تازه می‌سازم. اما با یک چیز مشکل دارم:
اگر خدمتی پولی است، بگویید پولی است.
اگر محدودیت دارد، همان اول بگویید.
اگر فقط چند بار اجازه استفاده می‌دهد، واضح بنویسید.
اگر برای دیدن یا استفاده از نتیجه باید اشتراک بخریم، همان ابتدا اعلام کنید.
این حق کاربر است که قبل از صرف وقت، انتخاب کند.
من نمی‌گویم همه ابزارها بد هستند.
نمی‌گویم هر خدمتی که پول می‌گیرد، کلاهبرداری است.
نه.
حرف من خیلی ساده است:
با انسان صادق باشید.
چون پشت آن صفحه، فقط یک «کاربر» ننشسته.
یک انسان نشسته؛
با وقت محدود، با زندگی خودش، با کارهای خودش و با عمری که هر دقیقه‌اش ارزش دارد.
این نوشته فقط درد دل لیمان نیست.
حرف خیلی از کسانی است که با امید وارد یک ابزار شدند و بعد از ساعت‌ها وقت گذاشتن،
خسته و ناراحت بیرون آمدند.
ما چیز زیادی نمی‌خواهیم.
فقط می‌خواهیم بدانیم قبل از اینکه وقتمان را خرج کنیم، دقیقاً وارد چه چیزی می‌شویم.
اگر رایگان است، بگویید رایگان.
اگر محدود است، بگویید محدود.
اگر پولی است، همان اول بگویید پولی.
همین.
چون اعتماد کاربر، از هر تبلیغی ارزشمندتر است.
ممکن است یک شرکت با تبلیغات، میلیون‌ها کاربر جذب کند؛
اما اگر اعتماد مردم را از دست بدهد، برگرداندن آن اعتماد کار ساده‌ای نیست.
قلم لیمان برای جنگ با فناوری نیست.
اتفاقاً فناوری را دوست دارد.
قلم لیمان فقط با بی‌صداقتی مشکل دارد.
اگر روزی قرار باشد چیزی را رسوا کند،
دروغ را رسوا می‌کند؛
✍️ محمدعلی مقیسه (لیمان)
