
صبح مثل همیشه با عجله آغاز شد.
صدای زنگ تلفن، پیامهای کاری و ترافیک، فرصت فکر کردن به هیچچیز را نمیداد.
وقتی وارد اتوبوس شدم، تقریباً همه صندلیها پر بود. مردم خسته و بیحوصله، هرکدام در سکوت به صفحهی تلفن همراهشان نگاه میکردند.
در ایستگاه بعد، پیرمردی سوار شد. لباسهای سادهای پوشیده بود و یک کیسهی کوچک در دست داشت. چند لحظه کنار در ایستاد و به دنبال جایی برای نشستن گشت.
اتوبوس حرکت کرد.
پیرمرد دستش را به میله گرفت، اما با هر تکان اتوبوس، تعادلش را از دست میداد. بیشتر مسافران او را دیدند، اما هیچکس چیزی نگفت.
من هم خسته بودم. شب قبل دیر خوابیده بودم و در ذهنم هزار کار نیمهتمام داشتم. برای لحظهای خواستم نگاهم را به پنجره بدوزم و وانمود کنم او را ندیدهام.
اما چشمم به دستهایش افتاد. میلرزیدند.
از جایم بلند شدم و گفتم:
ـ پدرجان، شما بنشینید.
پیرمرد با تعجب نگاهم کرد.
ـ نه پسرم، تو خودت خستهای.
لبخند زدم و گفتم:
ـ من جوانم. چند ایستگاه ایستادن برایم چیزی نیست.
ابتدا قبول نکرد، اما با اصرار من نشست. کیسهاش را روی پاهایش گذاشت و نفس راحتی کشید.
چند دقیقه بعد، آرام پرسید:
ـ امروز چندم ماه است؟
تاریخ را به او گفتم. کمی سکوت کرد و بعد گفت:
ـ برای خرید دارو آمدهام. همیشه دخترم همراهم میآمد، اما امروز سر کار بود. گفتم خودم میروم، ولی انگار شهر برای آدم پیر، راههای طولانیتری دارد.
در صدایش خستگی بود، اما تلاش میکرد آن را پنهان کند.
پرسیدم:
ـ داروخانه را پیدا میکنید؟
گفت:
ـ بله، پسرم. چند سال است همین مسیر را میآیم.
اما از نگاهش فهمیدم که مطمئن نیست.
ایستگاه بعد، مقصد من بود. باید پیاده میشدم. چند لحظه مردد ماندم. قرار مهمی داشتم و اگر دیر میرسیدم، احتمالاً مدیرم ناراحت میشد.
به پیرمرد نگاه کردم. کیسهی دارو را محکم در دست گرفته بود و با نگرانی به تابلوهای خیابان نگاه میکرد.
از راننده خواستم چند لحظه صبر کند و همراه پیرمرد از اتوبوس پیاده شدم.
پرسیدم:
ـ داروخانه کجاست؟
نشانی را از روی نسخه پیدا کردم. داروخانه در خیابان بعدی بود. آرامآرام همراهش راه افتادم. در مسیر چند بار ایستاد تا نفس تازه کند.
من به ساعت نگاه میکردم، اما دیگر عجلهام مثل قبل مهم نبود.
وقتی به داروخانه رسیدیم، نسخه را به داروساز داد. داروها را گرفت و بعد دست در جیبش برد تا پول آنها را حساب کند.
ناگهان رنگ صورتش تغییر کرد.
ـ وای... کیف پولم را در خانه جا گذاشتهام.
چند لحظه ساکت ماند. بعد رو به داروساز گفت:
ـ پسرم، داروها را نگه دار. من برمیگردم.
داروساز گفت:
ـ پیرمرد، مسیرت دور است. اگر کسی همراهت نیست، فردا بیا.
پیرمرد سرش را پایین انداخت. انگار چیزی در دلش شکست.
من هزینهی داروها را پرداخت کردم.
پیرمرد با ناراحتی گفت:
ـ نه پسرم، نمیتوانم قبول کنم. فردا پولت را میآورم.
گفتم:
ـ هر وقت توانستید، برای یک نفر دیگر کاری انجام دهید. همین کافی است.
چشمهایش پر از اشک شد.
ـ خدا خیرت بدهد. امروز فکر کردم دیگر کسی حواسش به آدمهایی مثل من نیست.
گفتم:
ـ شاید حواس مردم هست، فقط گاهی آنقدر درگیر مشکلات خودشان هستند که فراموش میکنند به اطرافشان نگاه کنند.
داروها را در کیسه گذاشت. هنگام رفتن، دستم را گرفت و گفت:
ـ امروز فقط دارو نخریدم. فهمیدم هنوز میشود به آدمها اعتماد کرد.
بعد آرامآرام در خیابان دور شد.
من به ساعت نگاه کردم. دیر شده بود. با عجله خودم را به محل کار رساندم. مدیرم ناراحت بود و چند نفر منتظر من بودند.
آن روز کارها خوب پیش نرفت. چند بار اشتباه کردم و تا پایان روز احساس خستگی داشتم.
اما هنگام بازگشت، در همان ایستگاه اتوبوس، پیرزنی را دیدم که کیسههای سنگینی در دست داشت. هیچ صندلی خالی نبود و مردم بیتفاوت به تلفنهایشان نگاه میکردند.
به او نزدیک شدم و گفتم:
ـ مادرجان، اگر اجازه بدهید، کیسههایتان را برایتان حمل میکنم.
پیرزن لبخند زد و کیسهها را به من داد.
در راه، با خودم فکر کردم شاید پیرمرد امروز فقط به یک صندلی نیاز داشت، اما چیزی که دریافت کرد، کمی توجه بود. همان توجه ساده، در دل من نیز چیزی را تغییر داده بود.
از آن روز، هر وقت سوار اتوبوس میشوم، پیش از آنکه تلفنم را بردارم، به اطرافم نگاه میکنم.
شاید کسی خسته باشد.
شاید کسی راهش را گم کرده باشد.
شاید کسی فقط نیاز داشته باشد انسانی در کنارش بایستد و بگوید:
«نگران نباش، من کمکت میکنم.»
ما همیشه نمیتوانیم مشکلات بزرگ مردم را حل کنیم.
نمیتوانیم همهی غمها را از دلها برداریم.
اما میتوانیم یک صندلی خالی کنیم،
کیسهای را برداریم،
چند دقیقه گوش بدهیم
یا دستی را در لحظهی نیاز بگیریم.
گاهی انسانها با کارهای بزرگ نجات پیدا نمیکنند؛
با همان مهربانیهای کوچکی دوباره به زندگی امیدوار میشوند.
آن روز فهمیدم که مهربانی، همیشه صدای بلندی ندارد.
گاهی فقط جای خود را به دیگری میدهد؛
گاهی در سکوت، هزینهی دارویی را میپردازد؛
گاهی کنار یک غریبه راه میرود؛
و گاهی، در میان شلوغی شهر،
یک صندلی خالی برای انسان دیگری باقی میگذارد.
✍️ محمدعلی مقیسه (لیمان)