سال‌ها پیش از آنکه ابزارهای هوش مصنوعی متولد شوند و به زندگی انسان‌ها راه پیدا کنند، می‌نوشتم. نوشتن برای من فقط یک سرگرمی یا وسیله‌ای برای جلب توجه دیگران نیست. نوشتن بخشی از زندگی من است. بخشی از تجربه‌ها، اندیشه‌ها و احساساتی که در طول سال‌ها با خود حمل کرده‌ام.
یادم می‌آید زمانی را که حتی کاغذ و قلم در دسترسم نبود اما اندیشه‌ای در ذهنم متولد شد که نمی‌توانستم از کنارش بگذرم.
در میدان جنگ بودم و با دشمن کشورم درگیر نبرد بودم. کاغذ و قلم نداشتم. جستجو کردم اما چیزی پیدا نکردم که بتوانم شعرم را روی آن بنویسم. ناگهان بقایای آتشی توجهم را جلب کرد. تکه‌های زغال میان چند سنگ باقی مانده بود. تکه‌ای زغال برداشتم و تخته‌ای را که از بسته‌بندی مهمات باقی مانده بود پیدا کردم. همان‌جا در همان شرایط دشوار شعری را که همان لحظه در ذهنم متولد شده بود روی آن تخته نوشتم.
چند روز پس از عملیات دوباره به آن منطقه برگشتم و شعرم را از روی تخته به کاغذ منتقل کردم.
آن روزها نه خبری از ابزارهای امروزی بود و نه امکاناتی که امروز در اختیار بسیاری از ماست. اما میل به نوشتن در من وجود داشت. آن تجربه به من نشان داد که برای نوشتن پیش از هر وسیله‌ای باید حرفی در دل و اندیشه‌ای در ذهن داشته باشی.
اگر روزی ابزارهای دیجیتال از میان بروند باز هم خواهم نوشت. روی کاغذ، روی دیوار و حتی روی سنگ. اگر قلمی نباشد با صدای خودم حرفم را می‌زنم و اگر فرصتی برای نوشتن نباشد اندیشه‌ام را در ذهن مخاطب می‌کارم.
پس توقفی برای ما نیست.
من با استفاده از ابزارها مخالف نیستم و پرداخت هزینه در برابر یک خدمت واقعی را هم نادرست نمی‌دانم. هر ابزاری برای ساخته شدن و ارائه خدمات هزینه دارد و اگر ارزشی واقعی ایجاد کند طبیعی است که سازنده‌اش انتظار درآمد داشته باشد.
حرف من جای دیگری است.
ابزار باید به نیاز انسان پاسخ بدهد نه اینکه از نیاز او سوءاستفاده کند. باید درباره توانایی‌ها، محدودیت‌ها و هزینه‌هایش شفاف باشد. اعتماد مخاطب چیزی نیست که بتوان آن را با وعده‌های بزرگ به دست آورد. اعتماد حاصل تجربه‌ای صادقانه و خدمتی واقعی است.
من تجربه‌های شخصی خودم را می‌نویسم. نه برای توهین به کسی، نه برای محکوم کردن دیگران و نه برای اینکه به کسی بگویم چه انتخابی داشته باشد. مخاطب آزاد است نوشته‌ام را بپذیرد یا نپذیرد و از تجربه‌ام استفاده کند یا راه خودش را برود.
اما لیمان وظیفه دارد آنچه را تجربه کرده صادقانه بیان کند. این وظیفه‌ای است که برای خودم قائلم.
ابزارها ممکن است ساخته شوند، پیشرفت کنند، تغییر کنند یا روزی از میان بروند. هیچ‌کدام از این اتفاق‌ها پایان نوشتن نیست. آنچه اهمیت دارد اعتمادی است که میان انسان‌ها شکل می‌گیرد. اعتمادی که با فریب به دست نمی‌آید و با تبلیغات جایگزین نمی‌شود.
ابزاری که صادقانه خدمت کند می‌تواند اعتماد و حمایت مخاطبانش را به دست آورد. ابزاری هم که نتواند این اعتماد را حفظ کند باید پیامد انتخاب‌ها و عملکرد خودش را بپذیرد.
این نوشته نه تهدید است و نه توهین. فقط روایت زندگی من و بیان یک باور است.
من لیمانم. روزی که کاغذ و قلم نداشتم با زغال روی تخته نوشتم. امروز هم اگر ابزارها نباشند راهی برای نوشتن پیدا می‌کنم. چون ریشه قلم من در اندیشه و تجربه زندگی است نه در وجود ابزارها.
ابزارها می‌آیند و می‌روند. نام‌ها عوض می‌شوند و فناوری‌ها فراموش می‌شوند اما اندیشه انسان را نمی‌توان با خاموش شدن یک ابزار خاموش کرد.
من برای ابزارها ارزش قائلم اما به هیچ ابزاری وابسته نیستم. اگر صادقانه خدمت کند از آن استفاده می‌کنم و اگر نتواند اعتمادم را جلب کند راه خودم را ادامه می‌دهم.
من پیش از ابزارها می‌نوشتم، امروز می‌نویسم و فردا هم خواهم نوشت.
اگر روزی قلم از دستم بگیرند با زغال می‌نویسم. اگر تخته‌ای نباشد روی سنگ می‌نویسم و اگر هیچ‌کدام نباشد با صدایم می‌نویسم.
چون ابزارها لیمان را نویسنده نکرده‌اند که با رفتنشان نوشتن را فراموش کند.
ابزار می‌تواند نوشتن را آسان‌تر کند اما نمی‌تواند صاحب اندیشه را از اندیشیدن بازدارد.
مطالعه کن و بنویس
یاد بگیر و تجربه کن
خلق کن و درآمد بساز
✍️ محمدعلی مقیسه لیمان
