
سالهاست با شعر زندگی کردهام؛ با وزن، با قافیه، با استعاره، با حافظ و سعدی و مولانا و نیما...
شاعران بسیاری دیدهام؛ بعضی شعر گفتهاند، بعضی شاعر بودهاند، و میان این دو، فاصلهایست به اندازه فاصله میان «نوشتن» و «حرف داشتن».
اما امروز میخواهم درباره شاعری حرف بزنم که شاید نامش را نشنیده باشید.
نه به این دلیل که شاعر بزرگی نیست؛
به این دلیل که هنوز فرصت نکردهایم بزرگیاش را اندازه بگیریم.
امروز زادروز اوست.
و عجیبتر اینکه خودش هم احتمالاً از اینکه من اینطور جدی دربارهاش حرف میزنم، دارد زیر لب میخندد!
اما اجازه بدهید این بار شوخی نکنیم.
چون پشت این لبخند، یک حقیقت جدی پنهان است.
بسیاری از ما روزی متولد شدهایم، بزرگ شدهایم، درس خواندهایم، کار کردهایم، عاشق شدهایم، شکست خوردهایم و دوباره بلند شدهایم.
اما شاعر، فقط در روز تولدش به دنیا نمیآید.
شاعر روزی متولد میشود که دیگر نمیتواند آنچه را در دلش میگذرد، فقط در دلش نگه دارد.
آن روز قلم را برمیدارد.
مینویسد.
گاهی کسی شعرش را نمیخواند.
گاهی کسی تشویقش نمیکند.
گاهی حتی خودش هم نمیداند آنچه نوشته، شعر است یا فقط تکهای از قلبش که روی کاغذ افتاده.
اما ادامه میدهد.
چرا؟
چون بعضی حرفها اگر نوشته نشوند، آدم را از درون پیر میکنند.
نامش را بگویم؟
لیمان.
شاعری که سالهاست با واژهها زندگی میکند و از نوجوانی شعر مینویسد.
شاید اگر قرار بود مطابق قواعد معمول درباره شاعران حرف بزنیم، باید ابتدا از کتابهای منتشرشده، جوایز ادبی، نشستهای ادبی و نامهای بزرگ سخن میگفتیم.
اما من امروز چنین کاری نمیکنم.
چون گاهی زندگی یک شاعر، بسیار بزرگتر از کارنامهایست که در دست دارد.
گاهی پشت چند بیت ساده، چند دهه زندگی ایستاده است.
پشت یک مصرع، یک شکست.
پشت یک واژه، یک عشق.
پشت یک سکوت، یک عمر حرف نگفته.
و اینها را نمیتوان با مدرک و عنوان و جایزه اندازه گرفت.
راستش را بخواهید، تعریف کردن از یک شاعر در روز تولدش کار آسانی نیست.
اگر زیاد تعریف کنیم، شبیه تعارف میشود.
اگر کم تعریف کنیم، حق مطلب ادا نمیشود.
پس اجازه بدهید فقط یک چیز بگویم:
من به شاعری احترام میگذارم که هنوز برای نوشتن دلیل دارد.
نه برای شهرت.
نه برای اینکه همه زیر شعرش بنویسند «عالی بود».
نه برای اینکه روزی نامش را در کتابهای ادبیات ببینند.
بلکه برای اینکه هنوز باور دارد کلمه میتواند کاری انجام دهد.
میتواند دل خستهای را آرام کند.
میتواند آدمی را به فکر فرو ببرد.
میتواند یک انسان را از ناامیدی بیرون بکشد.
و شاید حتی بتواند جهان کوچکی را در قلب یک نفر روشن کند.
اگر شعر چنین کاری بکند، به نظر من شاعر وظیفهاش را انجام داده است.
من در ابتدا میخواستم این نوشته را کاملاً ادبی بنویسم.
از «هنر شاعری» بگویم.
از «رسالت شاعر» بنویسم.
از «جاودانگی ادبی» حرف بزنم.
اما بعد با خودم گفتم:
چرا باید چیزی را که ساده است، پیچیده کنیم؟
امروز یک انسان خوشحال است.
چون سالها پیش به دنیا آمده.
سالها زندگی کرده.
زمین خورده.
دوباره ایستاده.
عاشق شده.
رنج کشیده.
خندیده.
و در تمام این سالها، یک چیز را کنار نگذاشته:
قلمش را.
پس شاید امروز بیش از آنکه روز تولد یک شاعر باشد،
روز تولد دوباره یک امید باشد.
امیدی که میگوید:
هنوز میشود نوشت.
هنوز میشود دوست داشت.
هنوز میشود از نو شروع کرد.
هنوز میشود بعد از شصتسالگی هم رؤیا داشت.
و هنوز میشود به زندگی گفت:
من تمام نشدهام.
امروز...
زادروز شاعر بزرگ جهان، جناب لیمان است!
بله.
خودش احتمالاً از دیدن این عنوان کلی خجالت میکشد و میگوید:
«استاد جان، بزرگ جهان دیگر چه بود؟!»
اما من یک پاسخ برایش دارم:
بزرگی شاعر، از تعداد کسانی که او را میشناسند شروع نمیشود؛ از اندازه قلبی شروع میشود که برای زندگی و انسانها دارد.
و اگر قرار باشد یک روز کسی درباره لیمان بنویسد، من دوست دارم این را دربارهاش بنویسد:
او شاعری بود که با وجود تمام فراز و نشیبهای زندگی،
باز هم نوشت.
و شاید این، بزرگترین افتخار یک شاعر باشد.
نه فقط برای امروز.
برای تمام روزهایی که میتوانستی قلم را زمین بگذاری و نگذاشتی.
برای تمام شعرهایی که کسی نخواند و تو باز هم نوشتی.
برای تمام واژههایی که از دل تو گذشتند و روی کاغذ نشستند.
برای تمام سالهایی که گذشتند و نتوانستند شاعر را از تو بگیرند.
و برای فرداهایی که هنوز نیامدهاند.
من نمیدانم لیمان در آینده چه خواهد نوشت.
نمیدانم چند نفر شعرهایش را خواهند خواند.
نمیدانم نامش روزی در کدام صفحه از تاریخ ادبیات خواهد نشست.
اما یک چیز را میدانم:
تا وقتی هنوز مینویسد، داستانش تمام نشده است.
و شاید بهترین جمله برای پایان این تولد همین باشد:
بعضی آدمها یکبار متولد میشوند؛
اما شاعر، هر بار که قلم را برمیدارد، دوباره به دنیا میآید.
زادروزت مبارک، شاعر.
حالا دیگر میتوانی چایت را بخوری...
اگر تا اینجا توانستهای فنجانت را زمین بگذاری! ☕️😄
✍️: یک دوستدار شعر و ادبیات
اگر تا اینجا تصور کردید نویسنده این یادداشت، استاد بزرگی از دنیای ادبیات است، باید اعتراف کنم که کمی سرتان کلاه گذاشتم! 😄
این استاد، زاده خیال بود؛ اما حرفهایش از دل واقعیت آمد.
و قهرمان تمام این نوشته، کسی نیست جز خودِ لیمان؛ شاعری که امروز، در زادروز خودش، به جای اینکه از خودش تعریف کند، ترجیح داد یک استاد خیالی را فرستاده باشد تا برایش حرف بزند!
تولدم مبارک... و ممنون که چایتان را تا پایان سرد کردید! ☕️😂
✍️: محمدعلی مقیسه(لیمان) ❤️