ویرگول
ورودثبت نام
Leyli Shahryari
Leyli Shahryari
Leyli Shahryari
Leyli Shahryari
خواندن ۳ دقیقه·۵ ماه پیش

کارگاه داستان‌نویسی/جلسه پنجم

پیرنگ همان چیزی است که باعث می‌شود خواننده بگوید:

«فقط یک صفحه دیگر...»

و ناگهان متوجه شود صد صفحه خوانده است.

جلسه پنجم: پیرنگ (Plot)؛ استخوان‌بندی داستان

بسیاری از نویسندگان تازه‌کار شخصیت دارند، ایده دارند، حتی نثر خوبی هم دارند؛ اما داستانشان نیمه‌کاره می‌ماند.

دلیل اصلی معمولاً یک چیز است:

پیرنگ ضعیف.


پیرنگ چیست؟

پیرنگ صرفاً مجموعه‌ای از حوادث نیست.

این دو را مقایسه کن:

روایت

شاه مرد. بعد ملکه مرد.


پیرنگ

شاه مرد. و ملکه از غصه مرد.

در روایت فقط دو اتفاق داریم.

اما در پیرنگ رابطه علت و معلولی وجود دارد.


تفاوت مهم

روایت می‌پرسد:

«بعد چه شد؟»

پیرنگ می‌پرسد:

«چرا این اتفاق افتاد؟»

نویسندگان حرفه‌ای همیشه دنبال «چرا» هستند.


ساختار سه پرده‌ای

بیشتر داستان‌های جهان، از افسانه‌ها تا فیلم‌های مدرن، کمابیش از این الگو پیروی می‌کنند.


پرده اول: آغاز

در این بخش:

  • شخصیت معرفی می‌شود.

  • جهان داستان معرفی می‌شود.

  • مشکل اولیه ظاهر می‌شود.

معمولاً حدود ۲۵٪ داستان.


مثال

پسر جوانی در روستایی زندگی می‌کند.

زندگی آرامی دارد.

روزی نامه‌ای دریافت می‌کند.

پدرش که سال‌ها پیش مرده تصور می‌شد، زنده است.


اینجا حادثه محرک اتفاق افتاده است.


حادثه محرک

حادثه‌ای که زندگی شخصیت را تغییر می‌دهد.

مثال‌ها:

  • نامه‌ای مرموز

  • قتل

  • عشق

  • بیماری

  • کشف یک راز

بدون حادثه محرک، داستان آغاز نمی‌شود.


پرده دوم: رویارویی

طولانی‌ترین بخش داستان.

حدود ۵۰٪ کل اثر.

اینجا شخصیت تلاش می‌کند به هدفش برسد.

اما موانع بیشتر و بیشتر می‌شوند.


اشتباه رایج:

شخصیت موفق می‌شود.

موفق می‌شود.

موفق می‌شود.

موفق می‌شود.

پایان.

این خسته‌کننده است.


قاعده حرفه‌ای:

هر پاسخ باید یک سؤال تازه ایجاد کند.


مثال:

پسر به شهر می‌رود.

پدرش را پیدا می‌کند.

اما پدر او را نمی‌شناسد.

چرا؟


خواننده ادامه می‌دهد.


نقطه میانی

یکی از مهم‌ترین لحظات داستان.

در اینجا اتفاقی رخ می‌دهد که مسیر داستان را تغییر می‌دهد.


مثال:

پسر می‌فهمد مردی که فکر می‌کرد پدرش است، در واقع برادر دوقلوی اوست.


همه چیز تغییر می‌کند.


پرده سوم: اوج

تمام تنش‌های داستان جمع می‌شوند.

شخصیت باید تصمیم نهایی را بگیرد.


مثال:

پسر حقیقت را کشف کرده است.

اکنون باید انتخاب کند:

  • راز را افشا کند.

  • یا برای حفظ خانواده سکوت کند.


این انتخاب باید دشوار باشد.


پایان

پایان خوب:

غافلگیرکننده اما اجتناب‌ناپذیر است.

یعنی:

وقتی می‌خوانیم، تعجب می‌کنیم.

اما بعد می‌گوییم:

«البته! از اول نشانه‌هایش وجود داشت.»


انواع پایان

پایان بسته

همه چیز مشخص می‌شود.

نمونه:

قاتل دستگیر می‌شود.


پایان باز

برخی پرسش‌ها بی‌پاسخ می‌مانند.

نمونه:

شخصیت پشت در می‌ایستد.

داستان تمام می‌شود.

ما نمی‌دانیم وارد می‌شود یا نه.


پایان تلخ

قهرمان شکست می‌خورد.


پایان شیرین

قهرمان موفق می‌شود.


پایان تلخ و شیرین

محبوب‌ترین نوع پایان.

شخصیت چیزی را به دست می‌آورد.

اما چیزی را نیز از دست می‌دهد.


اصل بحران

هر داستان باید لحظه‌ای داشته باشد که همه چیز از دست رفته به نظر برسد.


مثال:

در داستان‌های پلیسی:

کارآگاه متهم می‌شود.

مدارکش نابود می‌شوند.

همه علیه او هستند.


خواننده فکر می‌کند:

دیگر راهی باقی نمانده است.


اما دقیقاً از همین نقطه بازگشت آغاز می‌شود.


الگوی سفر قهرمان

یکی از مشهورترین الگوهای داستانی جهان.

در آثار بسیاری دیده می‌شود.

از جمله:

اودیسه، ارباب حلقه‌ها، و جنگ ستارگان.

مراحل اصلی:

  1. جهان عادی

  2. دعوت به ماجراجویی

  3. تردید

  4. ورود به جهان جدید

  5. آزمون‌ها

  6. بحران

  7. پیروزی یا شکست

  8. بازگشت با تغییر


چرا بعضی داستان‌ها شکست می‌خورند؟

زیرا شخصیت در پایان همان آدم اول داستان است.

اگر شخصیت تغییر نکند، داستان ناقص است.


مثال

ابتدا:

مردی ترسو است.

پایان:

همچنان ترسو است.


خواننده می‌پرسد:

پس چرا این همه صفحه خواندم؟


اما اگر:

در پایان برای نجات فرزندش با ترس خود روبه‌رو شود،

داستان معنا پیدا می‌کند.


تمرین بزرگ جلسه پنجم

برای این ایده پیرنگ طراحی کن:

«یک معلم بازنشسته نامه‌ای دریافت می‌کند که نشان می‌دهد سی سال پیش در حق فردی بی‌گناه ظلم کرده است.»

مشخص کن:

  • حادثه محرک

  • پرده اول

  • نقطه میانی

  • بحران

  • اوج

  • پایان


مهم‌ترین درس امروز

پیرنگ یعنی:

زنجیره‌ای از علت‌ها و معلول‌ها.

اتفاق‌ها نباید صرفاً رخ بدهند.

باید از دل یکدیگر متولد شوند.

منبع: چت جی پی تی


پیش‌نمایش جلسه ششم

در جلسه بعد به سراغ یکی از اسرار بزرگ نویسندگی می‌رویم:

صحنه‌پردازی و فضاسازی

خواهیم آموخت چگونه با چند جمله، یک کوچه بارانی، یک خانه متروک، یک روستای کویری یا یک شهر فراموش‌شده را چنان زنده کنیم که خواننده احساس کند واقعاً در آنجا ایستاده است. این مهارتی است که بسیاری از نویسندگان بزرگ را از نویسندگان معمولی جدا می‌کند.

۹
۲
Leyli Shahryari
Leyli Shahryari
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید