پیرنگ همان چیزی است که باعث میشود خواننده بگوید:
«فقط یک صفحه دیگر...»
و ناگهان متوجه شود صد صفحه خوانده است.
بسیاری از نویسندگان تازهکار شخصیت دارند، ایده دارند، حتی نثر خوبی هم دارند؛ اما داستانشان نیمهکاره میماند.
دلیل اصلی معمولاً یک چیز است:
پیرنگ ضعیف.
پیرنگ صرفاً مجموعهای از حوادث نیست.
این دو را مقایسه کن:
شاه مرد. بعد ملکه مرد.
شاه مرد. و ملکه از غصه مرد.
در روایت فقط دو اتفاق داریم.
اما در پیرنگ رابطه علت و معلولی وجود دارد.
روایت میپرسد:
«بعد چه شد؟»
پیرنگ میپرسد:
«چرا این اتفاق افتاد؟»
نویسندگان حرفهای همیشه دنبال «چرا» هستند.
بیشتر داستانهای جهان، از افسانهها تا فیلمهای مدرن، کمابیش از این الگو پیروی میکنند.
در این بخش:
شخصیت معرفی میشود.
جهان داستان معرفی میشود.
مشکل اولیه ظاهر میشود.
معمولاً حدود ۲۵٪ داستان.
پسر جوانی در روستایی زندگی میکند.
زندگی آرامی دارد.
روزی نامهای دریافت میکند.
پدرش که سالها پیش مرده تصور میشد، زنده است.
اینجا حادثه محرک اتفاق افتاده است.
حادثهای که زندگی شخصیت را تغییر میدهد.
مثالها:
نامهای مرموز
قتل
عشق
بیماری
کشف یک راز
بدون حادثه محرک، داستان آغاز نمیشود.
طولانیترین بخش داستان.
حدود ۵۰٪ کل اثر.
اینجا شخصیت تلاش میکند به هدفش برسد.
اما موانع بیشتر و بیشتر میشوند.
اشتباه رایج:
شخصیت موفق میشود.
موفق میشود.
موفق میشود.
موفق میشود.
پایان.
این خستهکننده است.
قاعده حرفهای:
هر پاسخ باید یک سؤال تازه ایجاد کند.
مثال:
پسر به شهر میرود.
پدرش را پیدا میکند.
اما پدر او را نمیشناسد.
چرا؟
خواننده ادامه میدهد.
یکی از مهمترین لحظات داستان.
در اینجا اتفاقی رخ میدهد که مسیر داستان را تغییر میدهد.
مثال:
پسر میفهمد مردی که فکر میکرد پدرش است، در واقع برادر دوقلوی اوست.
همه چیز تغییر میکند.
تمام تنشهای داستان جمع میشوند.
شخصیت باید تصمیم نهایی را بگیرد.
مثال:
پسر حقیقت را کشف کرده است.
اکنون باید انتخاب کند:
راز را افشا کند.
یا برای حفظ خانواده سکوت کند.
این انتخاب باید دشوار باشد.
پایان خوب:
غافلگیرکننده اما اجتنابناپذیر است.
یعنی:
وقتی میخوانیم، تعجب میکنیم.
اما بعد میگوییم:
«البته! از اول نشانههایش وجود داشت.»
همه چیز مشخص میشود.
نمونه:
قاتل دستگیر میشود.
برخی پرسشها بیپاسخ میمانند.
نمونه:
شخصیت پشت در میایستد.
داستان تمام میشود.
ما نمیدانیم وارد میشود یا نه.
قهرمان شکست میخورد.
قهرمان موفق میشود.
محبوبترین نوع پایان.
شخصیت چیزی را به دست میآورد.
اما چیزی را نیز از دست میدهد.
هر داستان باید لحظهای داشته باشد که همه چیز از دست رفته به نظر برسد.
مثال:
در داستانهای پلیسی:
کارآگاه متهم میشود.
مدارکش نابود میشوند.
همه علیه او هستند.
خواننده فکر میکند:
دیگر راهی باقی نمانده است.
اما دقیقاً از همین نقطه بازگشت آغاز میشود.
یکی از مشهورترین الگوهای داستانی جهان.
در آثار بسیاری دیده میشود.
از جمله:
اودیسه، ارباب حلقهها، و جنگ ستارگان.
مراحل اصلی:
جهان عادی
دعوت به ماجراجویی
تردید
ورود به جهان جدید
آزمونها
بحران
پیروزی یا شکست
بازگشت با تغییر
زیرا شخصیت در پایان همان آدم اول داستان است.
اگر شخصیت تغییر نکند، داستان ناقص است.
ابتدا:
مردی ترسو است.
پایان:
همچنان ترسو است.
خواننده میپرسد:
پس چرا این همه صفحه خواندم؟
اما اگر:
در پایان برای نجات فرزندش با ترس خود روبهرو شود،
داستان معنا پیدا میکند.
برای این ایده پیرنگ طراحی کن:
«یک معلم بازنشسته نامهای دریافت میکند که نشان میدهد سی سال پیش در حق فردی بیگناه ظلم کرده است.»
مشخص کن:
حادثه محرک
پرده اول
نقطه میانی
بحران
اوج
پایان
پیرنگ یعنی:
زنجیرهای از علتها و معلولها.
اتفاقها نباید صرفاً رخ بدهند.
باید از دل یکدیگر متولد شوند.
منبع: چت جی پی تی
در جلسه بعد به سراغ یکی از اسرار بزرگ نویسندگی میرویم:
خواهیم آموخت چگونه با چند جمله، یک کوچه بارانی، یک خانه متروک، یک روستای کویری یا یک شهر فراموششده را چنان زنده کنیم که خواننده احساس کند واقعاً در آنجا ایستاده است. این مهارتی است که بسیاری از نویسندگان بزرگ را از نویسندگان معمولی جدا میکند.