یکی از تفاوتهای اصلی نویسنده حرفهای و نویسنده تازهکار این است که نویسنده حرفهای میداند:
همه لحظهها ارزش یکسانی ندارند.
بعضی لحظهها باید با تمام جزئیات روایت شوند.
بعضی دیگر را میتوان در یک جمله پشت سر گذاشت.
اگر این مهارت را یاد نگیری، داستانت یا بیش از حد کند میشود یا بیش از حد شتابزده.
صحنه بخشی از داستان است که خواننده آن را لحظهبهلحظه تجربه میکند.
تقریباً شبیه تماشای فیلم.
مثال:
علی دستش را روی دستگیره گذاشت.
لحظهای مکث کرد.
صدای نفس خودش را میشنید.
در را باز کرد.
اتاق خالی بود.
اینجا زمان داستان تقریباً همسرعت زمان واقعی حرکت میکند.
خلاصه زمانی است که نویسنده از روی بخشی از زمان عبور میکند.
مثال:
سه سال گذشت.
علی در این مدت هر روز به آن خانه بازگشت، اما هیچکس را پیدا نکرد.
سه سال در یک جمله عبور میکند.
بعضی نویسندگان همه چیز را صحنه مینویسند.
مثلاً:
بیدار شدن.
مسواک زدن.
صبحانه خوردن.
پوشیدن کفش.
بستن بند کفش.
باز کردن در.
خارج شدن.
اگر این اتفاقها در داستان اهمیت ندارند، خواننده خسته میشود.
معمولاً:
تصمیمهای مهم
کشف رازها
رویاروییها
عشق
خیانت
مرگ
شکست
پیروزی
باید به صورت صحنه روایت شوند.
بد:
پدرش مرد و او ناراحت شد.
بهتر:
مرد پرستار ملحفه را روی صورت پدر کشید.
اتاق ناگهان ساکت شد.
او برای اولین بار فهمید سکوت هم میتواند صدا داشته باشد.
نویسنده میتواند زمان را کنترل کند.
در لحظات حساس.
مثلاً:
سقوط از بلندی.
تصادف.
اولین بوسه.
مرگ.
ممکن است چند ثانیه واقعی را در دو صفحه روایت کنی.
در لحظات کماهمیت.
مثال:
زمستان گذشت.
بهار آمد.
خبری از او نشد.
همه چیز را نباید نوشت.
خواننده خودش بسیاری از جاهای خالی را پر میکند.
مثال:
سارا نامه را خواند.
شب هنگام چمدانش را بست.
نیازی نیست تمام واکنشهای میان این دو را توضیح دهی.
خواننده نتیجه را میفهمد.
هر صحنه باید حداقل یکی از این کارها را انجام دهد:
پیش بردن داستان
آشکار کردن شخصیت
ایجاد کشمکش
افزایش تنش
اگر هیچکدام را انجام نمیدهد، احتمالاً باید حذف شود.
این یکی از مهمترین اصول حرفهای است.
به جای اینکه از ابتدا شروع کنی:
علی از خواب بیدار شد.
لباس پوشید.
صبحانه خورد.
به اداره رفت.
بنویس:
وقتی علی وارد دفتر رئیس شد، اخراجش کرده بودند.
مستقیماً وارد نقطه مهم شو.
به محض پایان لحظه مهم، صحنه را تمام کن.
مثال:
زن گفت:
«بله. من نامهها را فرستادم.»
پایان صحنه.
نیازی نیست ده پاراگراف توضیح بدهی.
صحنه بدون کشمکش معمولاً مرده است.
مثال ضعیف:
دو نفر مینشینند و چای میخورند.
مثال قوی:
دو نفر چای میخورند.
اما یکی میداند دیگری قاتل برادرش است.
ناگهان همان چای خوردن جذاب میشود.
یک سؤال مهم:
صحنه چقدر باید طول بکشد؟
پاسخ:
تا زمانی که تنش زنده است.
وقتی تنش تمام شد، صحنه را ترک کن.
این جمله را به یک صحنه تبدیل کن:
«مرد فهمید همسرش به او دروغ گفته است.»
نباید بنویسی:
«او فهمید.»
باید این فهمیدن را نشان بدهی.
ده سال از زندگی شخصیتی را در فقط ۱۵۰ کلمه خلاصه کن.
اما طوری که خواننده احساس کند آن ده سال را درک کرده است.
وقتی آثار لئو تولستوی، چارلز دیکنز، محمود دولتآبادی یا گابریل گارسیا مارکز را میخوانی، متوجه میشوی آنها استاد کنترل زمان هستند.
گاهی یک روز را در صد صفحه روایت میکنند.
گاهی ده سال را در یک پاراگراف.
به اندازه اهمیت رویداد، به آن فضا بده.
نه کمتر.
نه بیشتر.
منبع: چت جی پی تی
در جلسه بعد وارد یکی از مهمترین اسرار نویسندگی حرفهای میشویم:
چگونه اولین جملهای بنویسیم که خواننده را رها نکند؟
چرا بعضی رمانها از همان خط اول ما را اسیر میکنند و بعضی دیگر پیش از صفحه سوم فراموش میشوند؟
در جلسه یازدهم، هنر نوشتن آغازهای فراموشنشدنی را یاد خواهیم گرفت.