اگر تا به حال به نقشهی جهان نگاه کرده باشید، احتمالاً برایتان جالب بوده که چرا قارهها اینگونه کنار هم قرار گرفتهاند. آیا همیشه قارهها به همین شکل بودهاند؟ پاسخ منفی است! قارههای کنونی حاصل میلیونها سال تغییرات زمینشناسی و جابهجایی پوسته زمین هستند. در این مقاله، به زبان ساده روند پیدایش قارههای امروزی را بررسی میکنیم.
حدود ۳ میلیارد سال پیش نخستین خشکیها روی زمین شکل گرفتند.
این خشکیها بارها به هم پیوستند و جدا شدند و چندین بار ابرقاره به وجود آمد.
حدود ۳۳۵ میلیون سال پیش، تمام خشکیهای زمین به هم متصل شدند و ابرقارهای به نام پانگهآ (Pangaea) را تشکیل دادند.
پانگهآ تقریباً همه خشکیهای زمین را در بر میگرفت و مانند یک جزیرهی عظیم بود.
حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش، به دلیل حرکت صفحات تکتونیکی، پانگهآ شروع به شکسته شدن کرد و به دو بخش بزرگ تقسیم شد:
لورازیا (Laurasia) در شمال
گوندوانا (Gondwana) در جنوب
لورازیا بعدها به سه قاره آمریکای شمالی، اروپا و آسیا تقسیم شد.
گوندوانا به آمریکای جنوبی، آفریقا، استرالیا، قطب جنوب و شبهقاره هند شکسته شد.
هند جدا شد و به سمت شمال حرکت کرد.
برخورد هند با آسیا باعث پیدایش رشتهکوه هیمالیا شد که هنوز هم در حال رشد است.
آمریکا از آفریقا و اروپا فاصله گرفت و اقیانوس اطلس گسترش یافت.
استرالیا به سمت شمال حرکت کرد و همچنان در حال نزدیک شدن به آسیاست.
شاید تصور کنید قارهها امروز ثابت ماندهاند، اما واقعیت این است که:
قاره آمریکا سالانه حدود ۲–۳ سانتیمتر از آفریقا و اروپا دور میشود.
استرالیا هر سال حدود ۷ سانتیمتر به سمت شمال حرکت میکند.
این بدان معناست که در آیندهی دور، دوباره قارهها به یکدیگر خواهند رسید و یک ابرقاره جدید شکل خواهد گرفت.
قارههای کنونی نتیجهی میلیونها سال حرکت پوسته زمین هستند. از ابرقارهی پانگهآ تا جدایی آن و تشکیل قارههای امروزی، تاریخ زمینشناسی داستانی شگفتانگیز را روایت میکند.
در حقیقت، قارههایی که امروز میبینیم فقط یک وضعیت موقتاند؛ زمین همچنان در حال تغییر است و نسلهای آینده شاهد شکلگیری قارههای جدید خواهند بود.
پیدایش قارهها
ابرقاره پانگهآ
تکتونیک صفحهای
تاریخچه زمینشناسی
شکلگیری قارههای کنونی
حرکت قارهها
منبع: چت جی پی تی