تاریخ عراق یکی از غنیترین و پیچیدهترین روایتهای تاریخی جهان است. این سرزمین که در میانرودان (بینالنهرین) واقع شده، به عنوان «گهواره تمدن» شناخته میشود، چرا که اولین تمدنهای بزرگ بشری در آن شکل گرفتهاند.
برای درک بهتر، میتوان تاریخ عراق را به چند دوره اصلی تقسیم کرد:
### ۱. تمدنهای باستان (آغاز تا ۵۳۹ پیش از میلاد)
این دوره شاهد ظهور اولینهای تاریخ بشر بود:
* سومریان: اولین تمدن بزرگ که خط (میخی)، چرخ و سیستمهای آبیاری را ابداع کردند.
* اکدیها، بابلیها و آشوریها: این امپراتوریها به نوبت بر بینالنهرین مسلط شدند. حمورابی (پادشاه بابل) اولین نظام حقوقی مکتوب (قانون حمورابی) را تدوین کرد. آشوریها نیز به دلیل قدرت نظامی و دانش در معماری و مدیریت شهرت داشتند.
### ۲. دوران امپراتوریهای بزرگ (۵۳۹ پیش از میلاد تا ۶۳۷ میلادی)
پس از سقوط بابل، این منطقه دست به دست شد:
* هخامنشیان، سلوکیان، اشکانیان و ساسانیان: عراق قلب تپنده امپراتوریهای ایرانی بود. تیسفون (نزدیک بغداد امروزی) پایتخت بسیاری از این سلسلهها (به ویژه ساسانیان) بود.
### ۳. دوران طلایی اسلام (۶۳۷ تا ۱۲۵۸ میلادی)
پس از فتح توسط اعراب مسلمان در قرن هفتم میلادی، عراق به مرکز جهان اسلام تبدیل شد:
* خلافت عباسیان: در سال ۷۶۲ میلادی، بغداد ساخته شد و به عنوان مرکز علم، هنر و تجارت جهانی شناخته شد (بیتالحکمه). این دوران شاهد شکوفایی بزرگ علمی و ادبی بود که با حمله مغولان در سال ۱۲۵۸ میلادی و ویرانی بغداد به پایان رسید.
### ۴. دوران عثمانی و استعمار (۱۵۳۴ تا ۱۹۳۲ میلادی)
عراق برای قرنها بخشی از امپراتوری عثمانی بود. با پایان جنگ جهانی اول، امپراتوری عثمانی فروپاشید و عراق تحت قیمومیت بریتانیا قرار گرفت. مرزهای کنونی عراق در همین دوران توسط توافقات استعماری (مانند سایکس-پیکو) ترسیم شد.
### ۵. عراق مدرن (۱۹۳۲ تا کنون)
* پادشاهی عراق: در سال ۱۹۳۲ عراق رسماً مستقل شد.
* جمهوری و حزب بعث: در سال ۱۹۵۸ نظام پادشاهی سرنگون شد. در سال ۱۹۶۸ حزب بعث به قدرت رسید و در نهایت صدام حسین در سال ۱۹۷۹ رئیسجمهور شد. این دوران شاهد جنگهای ویرانگر (جنگ ایران و عراق، حمله به کویت) و تحریمهای بینالمللی بود.
* دوره پس از ۲۰۰۳: با حمله ائتلاف به رهبری آمریکا و سقوط صدام، عراق وارد دورهای از دموکراسی ناپایدار، درگیریهای فرقهای، ظهور و شکست گروه داعش و تلاش برای بازسازی و ثبات سیاسی شد.
منبع: گپ جی پی تی
---