تاریخ انگلستان فقط تاریخ یک کشور اروپایی نیست. بسیاری از نهادهایی که امروز در جهان شناخته شدهاند، در طول همین تاریخ شکل گرفته یا تکامل یافتهاند.
تاریخ انگلستان یکی از پیوستهترین و در عین حال پرپیچوخمترین تاریخهای سیاسی اروپا است. سرزمینی که امروز «انگلستان» نام دارد، در طول دو هزار سال شاهد ورود اقوام گوناگون، فروپاشی حکومتها، جنگهای داخلی و خارجی، شکلگیری پارلمان، انقلابهای سیاسی و صنعتی و سرانجام تبدیل شدن به یکی از مراکز اصلی قدرت اقتصادی و فرهنگی جهان بوده است.
انگلستان امروزی بخشی از پادشاهی متحده بریتانیا و ایرلند شمالی است، اما نباید «انگلستان»، «بریتانیا» و «پادشاهی متحده» را یکسان دانست. انگلستان یکی از چهار کشور تشکیلدهنده پادشاهی متحده است؛ سه کشور دیگر اسکاتلند، ولز و ایرلند شمالیاند. این تمایز در مطالعه تاریخ اهمیت زیادی دارد.
هزاران سال پیش از آنکه نام انگلستان وجود داشته باشد، انسانها در این سرزمین زندگی میکردند. آثار باستانشناسی نشان میدهد که جوامع شکارچی و گردآورنده و سپس کشاورزان در جزیره بریتانیا سکونت داشتهاند.
یکی از مشهورترین آثار این دوره، استونهنج است. این مجموعه سنگی در جنوب انگلستان در چند مرحله و طی سدههای طولانی ساخته شد. سازندگان آن جامعهای سازمانیافته داشتند که توانایی جابهجایی سنگهای عظیم و اجرای طرحی پیچیده را داشتند.
در هزاره اول پیش از میلاد، بخش بزرگی از بریتانیا در اختیار قبایل سلتیک قرار داشت. این قبایل یک دولت واحد تشکیل نداده بودند، بلکه مجموعهای از جوامع و فرمانرواییهای محلی بودند.
در همین دوران، بریتانیا با جهان مدیترانه ارتباط پیدا کرد. بازرگانان و دریانوردان رومی به سواحل آن رفتوآمد داشتند و کالاهایی مانند فلزات و مواد خام از بریتانیا به سرزمینهای جنوبی صادر میشد.
در سال ۵۵ پیش از میلاد، ژولیوس سزار به بریتانیا لشکر کشید، اما این حمله به فتح دائمی جزیره منجر نشد. نزدیک به یک قرن بعد، در سال ۴۳ میلادی، امپراتور کلودیوس لشکرکشی گستردهای را آغاز کرد و رومیان بخش بزرگی از بریتانیا را فتح کردند.
رومیان شهری به نام لوندینیوم ایجاد کردند که بعدها به لندن تبدیل شد. آنها شبکهای از جادهها، دژها، شهرها و مراکز اداری ساختند و اقتصاد بریتانیا را به امپراتوری روم پیوند دادند.
اما حکومت روم در بریتانیا هیچگاه کاملاً آرام نبود. شورش مشهور بودیکا در سال ۶۰ یا ۶۱ میلادی یکی از بزرگترین قیامها علیه حکومت روم بود. بودیکا، ملکه قبیله ایسنها، علیه رومیان شورش کرد و نیروهای او چند شهر رومی، از جمله لوندینیوم، را تصرف و ویران کردند. رومیان سرانجام شورش را سرکوب کردند.
رومیان هرگز تمام بریتانیا را فتح نکردند. در شمال، قبایل کالدونیایی مقاومت کردند و امپراتور هادریان در قرن دوم دیواری عظیم در شمال انگلستان ساخت که به «دیوار هادریان» مشهور شد.
با ضعیف شدن امپراتوری روم، نیروهای رومی در اوایل قرن پنجم میلادی بریتانیا را ترک کردند. خروج روم نقطه عطفی در تاریخ جزیره بود.
پس از خروج رومیان، ساختار سیاسی پیشین فروپاشید. در سدههای پنجم و ششم، گروههایی از ژرمنها، بهویژه آنگلها، ساکسونها و جوتها، به بریتانیا مهاجرت کردند.
بهتدریج چندین پادشاهی در بخش شرقی و مرکزی بریتانیا شکل گرفت. از مهمترین آنها میتوان به نورثامبریا، مرسیا، وسکس، آنگلیای شرقی، کنت و اسکس اشاره کرد.
واژه England از نام Angles گرفته شده است؛ یعنی سرزمین آنگلها.
این پادشاهیها دائماً با یکدیگر رقابت میکردند. هیچکدام برای مدت طولانی بر تمام سرزمین مسلط نبودند.
در همین دوره مسیحیت دوباره در میان پادشاهیهای آنگلوساکسون گسترش یافت. مأموریت آگوستین در سال ۵۹۷ میلادی، که از سوی پاپ گریگوری بزرگ اعزام شده بود، نقش مهمی در مسیحی شدن پادشاهیهای جنوب انگلستان داشت.
در طول چند قرن، کلیسا به یکی از مهمترین نهادهای اجتماعی و سیاسی انگلستان تبدیل شد. صومعهها مراکز آموزش، نگارش و حفظ متون بودند.
از اواخر قرن هشتم، حملات وایکینگها به سواحل بریتانیا آغاز شد. یکی از مشهورترین حملات، حمله سال ۷۹۳ به صومعه لیندیسفارن بود.
اما وایکینگها فقط مهاجم نبودند؛ بسیاری از آنها در انگلستان سکونت کردند.
در قرن نهم، ارتش بزرگی از وایکینگهای دانمارکی وارد انگلستان شد و بخشهای بزرگی از کشور را تصرف کرد. سرزمین تحت سلطه دانمارکیها به تدریج به «دینلاو» معروف شد.
در این دوره، وسکس به مرکز مقاومت آنگلوساکسون تبدیل شد. شاه آلفرد بزرگ، فرمانروای وسکس، در برابر وایکینگها مقاومت کرد. او پس از شکست اولیه، نیروهای خود را سازمان داد و سرانجام با وایکینگها به توافق رسید.
آلفرد تنها یک فرمانده نظامی نبود. او به آموزش، قانون، اداره کشور و ترجمه متون نیز اهمیت میداد. در حافظه تاریخی انگلستان، او یکی از مهمترین پادشاهان قرون وسطی محسوب میشود.
پس از او، فرمانروایان وسکس به تدریج قلمرو خود را گسترش دادند و در قرن دهم، پادشاهی نسبتاً یکپارچهای به نام انگلستان شکل گرفت.
سال ۱۰۶۶ یکی از مهمترین سالهای تاریخ انگلستان است.
پس از مرگ ادوارد خستو، پادشاه انگلستان، چند مدعی برای تاجوتخت مطرح شدند. هارولد گادوینسون تاج را به دست آورد، اما ویلیام، دوک نورماندی، ادعای سلطنت داشت.
ویلیام در سپتامبر ۱۰۶۶ به انگلستان حمله کرد. هارولد ابتدا مجبور شد در شمال با مهاجمان نروژی بجنگد و سپس به جنوب بازگردد.
در ۱۴ اکتبر ۱۰۶۶، نبرد هستینگز میان نیروهای هارولد و ویلیام رخ داد. هارولد شکست خورد و کشته شد.
ویلیام در همان سال تاجگذاری کرد و به «ویلیام فاتح» مشهور شد.
فتح نورمنها صرفاً تغییر یک پادشاه نبود. اشراف آنگلوساکسون تا حد زیادی جای خود را به اشراف نورمن دادند. زبان فرانسوی نورمنی در دربار و میان طبقات حاکم رواج یافت، در حالی که مردم همچنان به گونههایی از انگلیسی قدیم سخن میگفتند.
ترکیب زبانهای انگلیسی، فرانسوی و لاتین در سدههای بعد تأثیر عمیقی بر زبان انگلیسی گذاشت.
ویلیام همچنین برای شناخت منابع و جمعیت کشور دستور تهیه کتاب «دومزدی» را داد. این اثر یکی از مهمترین اسناد اقتصادی و اداری اروپای قرون وسطی است.
پس از نورمنها، حکومت پادشاهی انگلستان متمرکزتر شد. قلعههای سنگی در سراسر کشور ساخته شدند و دستگاه اداری و قضایی توسعه پیدا کرد.
در قرن دوازدهم، سلسله پلانتاژنه قدرت گرفت.
یکی از مشهورترین پادشاهان این خاندان هنری دوم بود. او تلاش کرد نظام حقوقی سلطنتی را تقویت کند و قوانین و دادگاههای سلطنتی را گسترش دهد.
اما رابطه او با کلیسا به شدت متشنج شد. اختلاف او با توماس بکت، اسقف اعظم کانتربری، سرانجام به قتل بکت در سال ۱۱۷۰ انجامید.
پس از هنری دوم، پسرش ریچارد اول، معروف به ریچارد شیردل، به سلطنت رسید. ریچارد بیشتر دوران حکومت خود را خارج از انگلستان و در جنگهای صلیبی و جنگ با رقبای اروپایی گذراند.
پس از او، برادرش جان پادشاه شد.
جان در جنگ با فرانسه شکستهایی خورد و فشار مالی زیادی بر اشراف وارد کرد. در نتیجه، اشراف علیه او شورش کردند و در سال ۱۲۱۵ او را وادار کردند منشور کبیر یا مگنا کارتا را بپذیرد.
مگنا کارتا در ابتدا سندی برای حفظ حقوق اشراف بود، نه یک قانون اساسی دموکراتیک مدرن. اما در طول قرنهای بعد، به یکی از نمادهای مهم محدود شدن قدرت حکومت و اصل حاکمیت قانون تبدیل شد.
در قرون سیزدهم و چهاردهم، نهادهای مشورتی پادشاه به تدریج تکامل یافتند.
در سال ۱۲۶۵، سیمون دو مونفور مجلسی تشکیل داد که نمایندگانی از شهرها و شهرستانها نیز در آن حضور داشتند. بعدها ساختار پارلمان انگلیس به دو مجلس اصلی تبدیل شد: مجلس اعیان و مجلس عوام.
پارلمان در ابتدا به معنای دموکراسی امروزی نبود. حق رأی بسیار محدود بود و قدرت سیاسی عمدتاً در اختیار پادشاه، اشراف و مالکان قرار داشت.
با این حال، یک تحول مهم در حال رخ دادن بود: حکومت نمیتوانست برای همیشه بدون همکاری گروههای صاحب زمین و پرداختکنندگان مالیات اداره شود.
این روند در چند قرن بعد زمینهساز تحول سیاسی انگلستان شد.
از قرن چهاردهم تا پانزدهم، انگلستان و فرانسه درگیر مجموعهای از جنگها شدند که بعدها به «جنگ صدساله» مشهور شد.
یکی از پیروزیهای مهم انگلستان در نبرد کرسی در سال ۱۳۴۶ بود. استفاده گسترده از کمان بلند انگلیسی یکی از عوامل مهم پیروزی نیروهای انگلیسی بود.
اما انگلستان سرانجام بیشتر سرزمینهای خود در فرانسه را از دست داد.
در همین دوران، انگلستان با بحرانهای داخلی و اجتماعی نیز روبهرو بود. طاعون سیاه در اواسط قرن چهاردهم جمعیت عظیمی را کشت و نیروی کار را کاهش داد.
کمبود نیروی کار موجب شد وضعیت اقتصادی و اجتماعی دهقانان تغییر کند و نظم سنتی فئودالی به تدریج تضعیف شود.
در قرن پانزدهم، انگلستان وارد دورهای از جنگهای داخلی شد که به «جنگ رزها» معروف است.
دو خاندان سلطنتی، یورک و لنکستر، برای سلطنت مبارزه کردند. نام جنگ از نمادهای دو خاندان، رز سفید یورک و رز سرخ لنکستر، گرفته شده است.
جنگها پیچیده و متناوب بودند و چندین پادشاه بر سر کار آمدند.
سرانجام هنری تودور در سال ۱۴۸۵ ریچارد سوم را در نبرد بازورث شکست داد و به سلطنت رسید.
هنری هفتم با ازدواج با الیزابت یورک، پیوندی نمادین میان دو خاندان ایجاد کرد و سلسله تودور را بنیان گذاشت.
دوره تودورها یکی از مشهورترین دورههای تاریخ انگلستان است.
هنری هشتم در سال ۱۵۰۹ به سلطنت رسید. او ابتدا رابطه نزدیکی با کلیسای کاتولیک داشت، اما مسئله ازدواج و جانشینی او به بحران بزرگی منجر شد.
هنری خواستار لغو ازدواجش با کاترین آراگون بود، اما پاپ با درخواست او موافقت نکرد.
در نتیجه، هنری به تدریج رابطه سیاسی و مذهبی انگلستان با رم را قطع کرد. در دهه ۱۵۳۰، کلیسای انگلستان از اقتدار پاپ خارج شد و پادشاه به رئیس عالی کلیسا در انگلستان تبدیل شد.
این رویداد آغاز اصلاح دینی انگلستان بود.
هنری شش همسر داشت و دو تن از آنها، آن بولین و کاترین هاوارد، اعدام شدند.
اما اهمیت دوران او فقط در زندگی شخصیاش نبود. جدایی از رم باعث تغییرات عمیق در مالکیت زمین، قدرت کلیسا و ساختار سیاسی انگلستان شد.
پس از مرگ هنری هشتم، پسرش ادوارد ششم و سپس ماری اول حکومت کردند.
ماری تلاش کرد کاتولیسیسم را دوباره برقرار کند و با مخالفان مذهبی برخورد سختی داشت.
در سال ۱۵۵۸، الیزابت اول به سلطنت رسید.
دوران الیزابت یکی از مهمترین دورههای تاریخ انگلستان بود. در زمان او، انگلستان به تدریج قدرت دریایی خود را افزایش داد.
در سال ۱۵۸۸، ناوگان اسپانیایی موسوم به «آرمادای اسپانیا» برای حمله به انگلستان اعزام شد. ناوگان اسپانیا شکست خورد و این رویداد به یکی از نمادهای قدرتیابی انگلستان تبدیل شد.
در دوران الیزابت، ادبیات انگلیسی نیز شکوفا شد. ویلیام شکسپیر، کریستوفر مارلو و بن جانسون از چهرههای مهم این دوره بودند.
شرکتهای تجاری انگلیسی نیز توسعه یافتند و پایههای امپراتوری آینده شکل گرفت.
الیزابت در سال ۱۶۰۳ بدون فرزند درگذشت و تاج به جیمز ششم اسکاتلند رسید که در انگلستان جیمز اول شد.
جیمز اول نخستین پادشاه دودمان استوارت در انگلستان بود.
اختلاف میان پادشاه و پارلمان در دوره او و بهخصوص در دوره پسرش، چارلز اول، شدیدتر شد.
چارلز اول اعتقاد زیادی به اقتدار سلطنت داشت و تلاش کرد بدون پارلمان حکومت کند. اختلاف بر سر مالیات، مذهب و قدرت سلطنت سرانجام به جنگ داخلی انگلیس انجامید.
در یک سوی جنگ، نیروهای سلطنتطلب قرار داشتند و در سوی دیگر پارلمانگرایان، که ارتش آنها تحت رهبری الیور کرامول سازمان یافت.
چارلز اول شکست خورد و در سال ۱۶۴۹ اعدام شد.
برای نخستین بار در تاریخ انگلستان، پادشاه به صورت رسمی محاکمه و اعدام شد و سلطنت برای مدتی لغو گردید.
انگلستان به یک جمهوری تبدیل شد که بعدها تحت رهبری کرامول شکل نظامی و اقتدارگرایانه پیدا کرد.
پس از مرگ کرامول، جمهوری دوام نیاورد.
در سال ۱۶۶۰، سلطنت بازگردانده شد و چارلز دوم به قدرت رسید.
دوره او با رشد علمی و فرهنگی همراه بود. در سال ۱۶۶۶، آتشسوزی بزرگ لندن بخش عظیمی از شهر را ویران کرد.
در اواخر قرن هفدهم، بار دیگر اختلاف مذهبی و سیاسی شدت گرفت. جیمز دوم، که کاتولیک بود، با مخالفت بخشهایی از نخبگان سیاسی روبهرو شد.
در سال ۱۶۸۸، ویلیام اورانژ و همسرش ماری به انگلستان آمدند. جیمز دوم کشور را ترک کرد و ویلیام و ماری به سلطنت رسیدند.
این رویداد به «انقلاب شکوهمند» مشهور شد.
در سال ۱۶۸۹، منشور حقوق یا Bill of Rights تصویب شد. این سند قدرت سلطنت را محدود کرد و جایگاه پارلمان را تقویت کرد.
از این دوره به بعد، انگلستان به سمت سلطنت مشروطه و حکومت پارلمانی حرکت کرد.
در سال ۱۷۰۷، انگلستان و اسکاتلند با تصویب قوانین اتحاد، پادشاهی متحد «بریتانیا کبیر» را تشکیل دادند.
این اتحاد به معنای پایان تاریخ مستقل انگلستان نبود، اما دولت جدیدی ایجاد کرد.
در قرن هجدهم، بریتانیا به تدریج به قدرتی جهانی تبدیل شد.
رقابت با فرانسه، گسترش تجارت دریایی و توسعه مستعمرات، قدرت اقتصادی و نظامی بریتانیا را افزایش داد.
لندن نیز به یکی از مهمترین مراکز مالی جهان تبدیل شد.
شاید هیچ تحول اقتصادی به اندازه انقلاب صنعتی چهره انگلستان را تغییر نداده باشد.
از اواخر قرن هجدهم، اختراعها و نوآوریهای جدید در حوزه نساجی، ماشینآلات، معدن و حملونقل افزایش یافت.
استفاده از ماشین بخار، توسعه کارخانهها و استخراج گسترده زغالسنگ باعث شد تولید از کارگاههای کوچک به کارخانههای بزرگ منتقل شود.
شهرهایی مانند منچستر، بیرمنگام و لیورپول رشد چشمگیری کردند.
انقلاب صنعتی فقط یک تحول اقتصادی نبود؛ ساختار اجتماعی را نیز تغییر داد.
طبقه کارگر صنعتی گسترش یافت و طبقه متوسط شهری رشد کرد.
در عین حال، شرایط کار در بسیاری از کارخانهها بسیار دشوار بود. ساعات کار طولانی، دستمزد پایین و کار کودکان از مسائل مهم اجتماعی بودند.
به تدریج جنبشهای کارگری، اتحادیهها و اصلاحات قانونی شکل گرفتند.
در قرن هجدهم و بهویژه نوزدهم، بریتانیا یکی از بزرگترین امپراتوریهای جهان را ایجاد کرد.
مستعمرات و مناطق تحت نفوذ بریتانیا در آمریکای شمالی، کارائیب، آفریقا، آسیا و اقیانوسیه گسترش یافتند.
هند یکی از مهمترین بخشهای امپراتوری بود.
البته تاریخ امپراتوری بریتانیا فقط تاریخ توسعه اقتصادی و سیاسی نبود. استعمار با جنگ، سلطه سیاسی، بهرهبرداری اقتصادی و در مواردی خشونت گسترده همراه بود.
تجارت برده نیز برای مدت طولانی بخش مهمی از اقتصاد امپراتوری بود. بریتانیا در سال ۱۸۰۷ تجارت برده را ممنوع کرد و در سال ۱۸۳۳ بردهداری را در بیشتر امپراتوری خود لغو کرد؛ اما پیامدهای اقتصادی و اجتماعی نظام بردهداری برای مدت طولانی باقی ماند.
ملکه ویکتوریا در سال ۱۸۳۷ به سلطنت رسید و تا سال ۱۹۰۱ حکومت کرد.
دوره او چنان طولانی و اثرگذار بود که «عصر ویکتوریا» نام گرفت.
در این دوران بریتانیا یکی از قدرتمندترین کشورهای جهان بود. صنعت، راهآهن، تجارت، بانکداری و نیروی دریایی توسعه یافتند.
لندن به یک کلانشهر جهانی تبدیل شد.
اما جامعه ویکتوریایی تضادهای عمیقی داشت. ثروت عظیمی در کنار فقر گسترده وجود داشت.
چارلز دیکنز در آثار خود بخشهایی از این جامعه را به تصویر کشید. رمانهای او زندگی فقرا، کودکان کار و طبقات محروم را نشان میدادند.
در همین دوران، اصلاحات سیاسی نیز ادامه یافت. حق رأی به تدریج گسترش یافت و قدرت سیاسی از گروه کوچکی از مالکان به بخشهای بیشتری از جامعه منتقل شد.
رابطه انگلستان و ایرلند قرنها پرتنش بود.
در قرن نوزدهم، مسئله خودمختاری ایرلند به یکی از مهمترین مسائل سیاست بریتانیا تبدیل شد.
در سال ۱۸۰۱، «پادشاهی متحده بریتانیا و ایرلند» شکل گرفت.
اما ملیگرایی ایرلندی ادامه یافت و در نهایت پس از جنگ استقلال ایرلند، بخش عمده جزیره ایرلند در سال ۱۹۲۲ به «دولت آزاد ایرلند» تبدیل شد.
ایرلند شمالی در پادشاهی متحده باقی ماند.
نام رسمی کشور نیز بعدها به «پادشاهی متحده بریتانیا و ایرلند شمالی» تغییر یافت.
در سال ۱۹۱۴ جنگ جهانی اول آغاز شد.
بریتانیا علیه آلمان وارد جنگ شد. میلیونها سرباز بریتانیایی و نیروهایی از سراسر امپراتوری در جنگ شرکت کردند.
جنگ خسارات انسانی و اقتصادی عظیمی بر بریتانیا وارد کرد.
پس از جنگ، جهان تغییر کرده بود. ایالات متحده قدرت بیشتری پیدا کرده بود و بریتانیا با بدهیها و مشکلات اقتصادی مواجه بود.
همچنین جنبشهای استقلالطلبانه در مستعمرات افزایش یافتند.
دهه ۱۹۳۰ با رکود بزرگ اقتصادی همراه بود. مناطق صنعتی شمال انگلستان، بهخصوص مناطق وابسته به زغالسنگ و صنایع سنگین، با بیکاری گسترده مواجه شدند.
در سال ۱۹۳۹ جنگ جهانی دوم آغاز شد.
بریتانیا در برابر آلمان نازی قرار گرفت. در سال ۱۹۴۰، پس از سقوط فرانسه، بریتانیا عملاً به یکی از مهمترین مراکز مقاومت اروپای غربی در برابر آلمان تبدیل شد.
نخستوزیر وینستون چرچیل در این دوره به یکی از مشهورترین رهبران سیاسی جهان تبدیل شد.
نبرد بریتانیا در سال ۱۹۴۰، بمباران شهرهای بریتانیا و سپس ورود آمریکا و اتحاد شوروی به جنگ، مسیر جنگ را تغییر داد.
در سال ۱۹۴۵ آلمان شکست خورد.
اما بریتانیا پس از جنگ از نظر اقتصادی بسیار ضعیف شده بود.
انتخابات سال ۱۹۴۵ پیروزی حزب کارگر را به همراه داشت و کلمنت اتلی نخستوزیر شد.
دولت جدید برنامه بزرگی برای ایجاد دولت رفاه اجرا کرد.
در سال ۱۹۴۸، نظام خدمات درمانی ملی یا NHS تأسیس شد.
ملیسازی برخی صنایع، گسترش بیمههای اجتماعی و افزایش نقش دولت در اقتصاد از ویژگیهای این دوره بود.
همزمان، امپراتوری بریتانیا به سرعت در حال فروپاشی بود.
هند در سال ۱۹۴۷ استقلال یافت و پس از آن بسیاری از مستعمرات دیگر نیز به استقلال رسیدند.
بریتانیا به تدریج از یک امپراتوری جهانی به یک کشور اروپایی با نفوذ بینالمللی تبدیل شد.
پس از جنگ، سطح زندگی در بریتانیا به تدریج افزایش یافت.
تلویزیون، خودرو، لوازم خانگی و فرهنگ مصرفی گسترش یافتند.
دهه ۱۹۶۰ دوره تغییرات فرهنگی عمیق بود. موسیقی پاپ بریتانیایی، بهویژه گروههایی مانند بیتلز، شهرت جهانی پیدا کرد.
همزمان، نگرشها نسبت به خانواده، جنسیت، جوانان و فرهنگ عمومی تغییر کرد.
لندن به یکی از مراکز مهم فرهنگ جهانی تبدیل شد.
اما اقتصاد بریتانیا با مشکلاتی مانند رشد پایین، تورم، اعتصابات کارگری و کاهش قدرت صنعتی روبهرو بود.
در سال ۱۹۷۹، مارگارت تاچر رهبر حزب محافظهکار شد و نخستوزیر بریتانیا گردید.
دولت تاچر سیاستهایی را دنبال کرد که بر کاهش نقش مستقیم دولت در اقتصاد، خصوصیسازی شرکتهای دولتی، محدود کردن قدرت اتحادیههای کارگری و تقویت بازار تأکید داشت.
یکی از مهمترین رویاروییهای دوران او اعتصاب معدنچیان در سالهای ۱۹۸۴ و ۱۹۸۵ بود.
تاچر همچنین در جنگ فالکلند در سال ۱۹۸۲ رهبری دولت بریتانیا را بر عهده داشت.
دوران تاچر تغییرات اقتصادی و اجتماعی مهمی ایجاد کرد و میراث سیاسی و اقتصادی او همچنان موضوع بحث تاریخی و سیاسی است.
بریتانیا در سال ۱۹۷۳ به جامعه اقتصادی اروپا پیوست؛ نهادی که بعدها به اتحادیه اروپا تبدیل شد.
رابطه بریتانیا با پروژه اروپایی همیشه پیچیده بود.
بریتانیا عضو اتحادیه اروپا شد، اما واحد پول یورو را نپذیرفت و پوند را حفظ کرد.
در دهههای پایانی قرن بیستم، مسئله میزان ادغام بریتانیا با اروپا به یکی از موضوعات مهم سیاست داخلی تبدیل شد.
در سال ۱۹۹۷ حزب کارگر به رهبری تونی بلر پس از ۱۸ سال حکومت محافظهکاران به قدرت رسید.
دولت بلر خود را نماینده «کارگر جدید» معرفی کرد و ترکیبی از سیاستهای اقتصادی بازارمحور و برنامههای اجتماعی را دنبال کرد.
در این دوره، اسکاتلند و ولز نیز از طریق ایجاد پارلمانها و مجامع منتخب، درجهای از خودگردانی دریافت کردند.
اما جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ به یکی از جنجالیترین تصمیمات دولت بلر تبدیل شد.
بحران مالی جهانی سال ۲۰۰۸ بریتانیا را نیز تحت تأثیر قرار داد.
بانکها و بازارهای مالی دچار بحران شدند و دولت برای جلوگیری از فروپاشی سیستم مالی مداخله کرد.
پس از انتخابات ۲۰۱۰، دولت ائتلافی محافظهکاران و لیبرال دموکراتها شکل گرفت.
سیاست اصلی دولت کاهش کسری بودجه و اجرای برنامههای ریاضتی بود.
این سیاستها بر خدمات عمومی و هزینههای دولتی تأثیر گذاشتند و بحثهای گستردهای درباره نقش دولت در اقتصاد ایجاد کردند.
یکی از مهمترین تحولات تاریخ معاصر بریتانیا در سال ۲۰۱۶ رخ داد.
در همهپرسی عضویت در اتحادیه اروپا، اکثریت رأیدهندگان به خروج رأی دادند.
این تصمیم به «Brexit» یا برگزیت معروف شد.
فرایند خروج چند سال طول کشید و در نهایت بریتانیا در سال ۲۰۲۰ اتحادیه اروپا را ترک کرد.
برگزیت فقط یک تغییر در سیاست خارجی نبود؛ بلکه بر تجارت، مهاجرت، روابط با اروپا، سیاست داخلی و بحث درباره هویت بریتانیا تأثیر گذاشت.
درک تاریخ انگلستان معاصر بدون توجه به رابطه آن با دیگر کشورهای پادشاهی متحده دشوار است.
در اسکاتلند، حزبهای ملیگرا خواهان استقلال بیشتر یا استقلال کامل بودهاند.
در سال ۲۰۱۴ همهپرسی استقلال اسکاتلند برگزار شد و اکثریت رأیدهندگان به باقی ماندن در پادشاهی متحده رأی دادند.
در ایرلند شمالی نیز مسئله رابطه با بریتانیا و جمهوری ایرلند اهمیت زیادی دارد.
توافق جمعه نیک در سال ۱۹۹۸ به بخش بزرگی از خشونتهای دوره «مشکلات» پایان داد.
بنابراین، مسئله هویت در بریتانیا فقط مسئله انگلیسی یا بریتانیایی بودن نیست؛ بلکه مجموعهای از هویتهای انگلیسی، اسکاتلندی، ولزی و ایرلندی شمالی در کنار یکدیگر وجود دارند.
در قرن بیستویکم، انگلستان همچنان یکی از مهمترین مراکز اقتصادی، فرهنگی، دانشگاهی و مالی جهان است.
لندن مرکز مالی بینالمللی بزرگی است و دانشگاههای قدیمی و مشهور انگلستان، مانند آکسفورد و کمبریج، همچنان در آموزش عالی جهان جایگاه مهمی دارند.
اما انگلستان با چالشهایی نیز روبهرو است: نابرابری منطقهای، هزینه مسکن، فشار بر خدمات عمومی، تغییرات جمعیتی، مسئله مهاجرت و پیامدهای برگزیت.
از سوی دیگر، اقتصاد انگلستان دیگر مانند قرن نوزدهم بر کارخانهها و زغالسنگ متکی نیست. خدمات مالی، فناوری، آموزش، صنایع خلاق، داروسازی و بخشهای پیشرفته اقتصادی اهمیت بیشتری پیدا کردهاند.
تاریخ انگلستان فقط تاریخ یک کشور اروپایی نیست. بسیاری از نهادهایی که امروز در جهان شناخته شدهاند، در طول همین تاریخ شکل گرفته یا تکامل یافتهاند.
پارلمان، سلطنت مشروطه، نظام حقوقی کامنلا، انقلاب صنعتی، اقتصاد سرمایهداری مدرن، روزنامهنگاری مدرن، دانشگاههای قدیمی، نظام دولت رفاه و بخش مهمی از فرهنگ جهانی انگلیسیزبان، همگی با تحولات تاریخی انگلستان ارتباط دارند.
اما این تاریخ فقط مجموعهای از پیروزیها نیست.
انگلستان در کنار توسعه سیاسی و اقتصادی، جنگهای داخلی، استعمار، بردهداری، فقر شهری، سرکوب اعتراضها و درگیریهای مذهبی و ملیگرایانه را نیز تجربه کرده است.
همین تضادهاست که تاریخ آن را پیچیده میکند.
از یک سو، انگلستان زادگاه بخشی از مهمترین اندیشههای مربوط به محدود کردن قدرت حکومت و توسعه پارلمان بود؛ از سوی دیگر، همین کشور یکی از بزرگترین امپراتوریهای تاریخ را ایجاد کرد.
از یک سو، انقلاب صنعتی ثروت و فناوری بیسابقهای تولید کرد؛ از سوی دیگر، میلیونها کارگر در شرایط دشوار کارخانهها و معادن زندگی میکردند.
از یک سو، بریتانیا در قرن بیستم در برابر دیکتاتوریهای اروپایی جنگید؛ از سوی دیگر، امپراتوری آن در همان دوره با جنبشهای استقلالطلبانه در سراسر جهان روبهرو شد.
اگر بخواهیم تاریخ انگلستان را در چند مرحله بزرگ خلاصه کنیم، میتوان گفت:
نخست، دوران بریتانیای پیشارومی بود؛ دوره قبایل و جوامع باستانی.
سپس دوران روم آمد که زیرساختهای شهری، جادهها و ساختارهای اداری جدیدی ایجاد کرد.
پس از خروج روم، دوران آنگلوساکسون آغاز شد و چندین پادشاهی شکل گرفتند.
سپس وایکینگها وارد شدند و در نهایت پادشاهی نسبتاً متحد انگلستان شکل گرفت.
در سال ۱۰۶۶، فتح نورمنها ساختار سیاسی و اجتماعی کشور را دگرگون کرد.
در قرون بعد، قدرت پادشاهی در کنار پارلمان و دستگاه حقوقی توسعه یافت.
جنگ با فرانسه، طاعون، بحران فئودالی و جنگ رزها جامعه را تغییر دادند.
با روی کار آمدن تودورها، اصلاح دینی و جدایی از کلیسای رم، انگلستان را وارد مرحله جدیدی کرد.
در عصر الیزابت، قدرت دریایی و فرهنگی کشور افزایش یافت.
در قرن هفدهم، جنگ داخلی، اعدام چارلز اول، جمهوری کرامول و سپس بازگشت سلطنت رخ داد.
انقلاب شکوهمند ۱۶۸۸ راه را برای سلطنت مشروطه و پارلمان قدرتمندتر هموار کرد.
در قرن هجدهم، اتحاد با اسکاتلند و رشد تجارت، بریتانیا را به قدرتی جهانی تبدیل کرد.
در قرن نوزدهم، انقلاب صنعتی و امپراتوری بریتانیا چهره کشور و جهان را تغییر دادند.
قرن بیستم با دو جنگ جهانی، بحران اقتصادی، ایجاد دولت رفاه و فروپاشی تدریجی امپراتوری همراه بود.
و در قرن بیستویکم، انگلستان در قالب پادشاهی متحده با مسائلی مانند برگزیت، رابطه با اروپا، هویتهای ملی در داخل بریتانیا، اقتصاد جهانی و تغییرات اجتماعی روبهرو شده است.
بنابراین تاریخ انگلستان را میتوان تاریخ تغییر تدریجی قدرت دانست: قدرت از پادشاه به پارلمان، از اشراف به طبقات گستردهتر جامعه، از اقتصاد کشاورزی به صنعت، و سپس از صنعت به اقتصاد خدماتی و دانشبنیان منتقل شد.
اما مهمترین ویژگی این تاریخ شاید تداوم در کنار تغییر باشد. سلطنت هنوز وجود دارد، پارلمان هنوز مرکز سیاست است، زبان انگلیسی که از آمیزش زبانهای ژرمنی، نورمنی و لاتین شکل گرفته، به یکی از جهانیترین زبانها تبدیل شده و لندن، شهری که ریشههای آن به دوران روم میرسد، همچنان یکی از مراکز مهم جهان است.
منبع: چت جی پی تی
به همین دلیل، برای فهم انگلستان امروز باید همزمان به روم، آنگلوساکسونها، وایکینگها، نورمنها، تودورها، پارلمان، انقلاب صنعتی، امپراتوری، دو جنگ جهانی و برگزیت نگاه کرد. انگلستان امروز محصول یک رویداد واحد نیست؛ حاصل نزدیک به دو هزار سال تغییر تدریجی، جنگ، مهاجرت، تجارت، قانون، انقلاب و سازگاری سیاسی است.