
من در بچگی نه از تاریکی میترسیدم، نه از موجودات ماورایی، نه از جن و روح و جسد و مرگ. اتفاقاً احتمال وجود این موجودات و زندگیشان در کلبهای متروک، وسط جنگل یا کنار شالیزار، برایم بسیار جذاب بود.
در تصوراتم به آنها شخصیت میدادم، قیافه و رفتارشان را تجسم میکردم و منتظر بودم بالاخره یک روز یکیشان را ببینم.
من اصالتاً شمالی هستم و شمال ایران در دوران کودکی من پر بود از خانههای بزرگ با باغهای مرکبات، باغچهها و شالیزارهایی که بهخصوص در شبهای مهآلود پاییز، منظرهای رعبآور پیدا میکردند.
باد سرد و مرطوب شاخههای درختان را تکان میداد، مه روی باغها مینشست و صدای جغدها، گربهها و پرندگان عجیبی که حتی اسمشان را نمیدانستم، از دل تاریکی بلند میشد. کافی بود چند دقیقه در حیاط بایستی تا احساس کنی وسط یکی از فیلمهای ترسناک هالیوودی گیر افتادهای.
در مدرسه داستانهای زیادی درباره موجودات عجیبوغریبی تعریف میشد که کسی در باغ خانهشان یا وسط شالیزار دیده بود. موجوداتی شاخدار و سمدار، روحهای سرگردان و هیولاهایی که ظاهراً هیچ کار دیگری جز پرسهزدن در باغهای مردم نداشتند.
برخلاف بقیه بچهها که از شنیدن این داستانها میترسیدند، من مشتاق بودم یکی از این موجودات را از نزدیک ببینم.
همیشه احساس میکردم ته باغ عمویم، درست روبهروی خانه ما، یک هیولای سیاه تکچشم زندگی میکند. مطمئن بودم اگر کسی نیمهشب به آن باغ برود، هیولا به سراغش خواهد آمد.
متأسفانه هیچوقت موفق به دیدنش نشدم.
مادرم معلم بود و نظم خانه را با جدیتی اداره میکرد که احتمالاً فرماندهان ارتش هم به آن غبطه میخوردند. ساعت دهونیم تا یازده شب باید میخوابیدیم و این قانون هیچ استثنایی نداشت؛ حتی برای دختربچهای که قرار بود با یک هیولای تکچشم ملاقات کند.
یکی دو بار تصمیم گرفتم خودم را به خواب بزنم و بعد یواشکی از اتاق بیرون بروم، وارد حیاط شوم، از کوچه بگذرم و خودم را به باغ عمو برسانم.
اما یا در قفل بود، یا مادرم که خوب میدانست چه موجود مهارنشدنیای در خانه دارد، سر بزنگاه ظاهر میشد و دستگیرم میکرد.
بههرحال من هیچوقت هیولایی ندیدم؛ البته غیر از انسانها و بعضی موجودات واقعی. حسرت دیدن آن هیولای تکچشم هم همیشه با من ماند.
اما هرچه از موجودات ماورایی نمیترسیدم، از بعضی موجودات واقعی وحشت داشتم.
در صدر فهرست دشمنانم رتیلها، عنکبوتهای بزرگ و زنبورهای وحشی قرار داشتند. زنبورهای عسل هم با آن ظاهر نسبتاً محترمشان چندان قابلاعتماد نبودند. کافی بود یکیشان نیشت بزند تا بفهمی تولید عسل لزوماً نشانه خوشاخلاقی نیست.
البته مارها و عقربها در این فهرست جایی نداشتند.
بیشتر مارهایی که در منطقه ما میدیدم، مارهای آبی و غیرسمی بودند؛ موجوداتی خوشگل با رنگهای سبز، آبی و مشکی براق. مارها دوستان خوب من بودند.
عقربها را هم بیشتر از طریق کتابها میشناختم. درباره زندگیشان، غرورشان و کینههای عجیبوغریبی که به آنها نسبت میدادند، چیزهایی خوانده بودم و برایم موجوداتی قابلاحترام بودند.
برعکس رتیلها و عنکبوتهای بزرگ.
و بدتر از همه، پشهها!
پشههای شمال با آن صدای وزوز کنار گوش و نیشهایی که آدم را وادار میکرد آنقدر خودش را بخاراند تا پوستش کنده شود، واقعاً موجودات پلیدی بودند.
اگر گروه خونیات را میپسندیدند، مثل سنتکام و ارتش آمریکا به تو حمله میکردند. چنان با ولع نیش میزدند و خون میخوردند که انگار آخرین مهمانی خونخواری عمرشان است.
درحالیکه از آخر خرداد تا آخر شهریور، تقریباً هر شب مهمانی داشتند!
نه من، نه پدر و مادرم، نه حشرهکشها و نه حتی پشهبندها هیچکدام حریف کاملشان نمیشدیم.
من هم بیشتر تابستان را در حال خاراندن قسمتهایی از بدنم میگذراندم که لباس مزاحم کار پشهها نشده بود.
آن زمان فقط دو کانال تلویزیونی داشتیم و این دو کانال هم علاقه عجیبی به پخش راز بقا و فیلمهای مستند داشتند.
اگر خدایناکرده فیلمی درباره حشرات، رتیلها یا مورچههای گوشتخوار میدیدم، تا صبح کابوس داشتم.
خواب میدیدم روی دیوار اتاقم راه میروند، وارد رختخوابم شدهاند یا زیر پتو منتظرند تا به محض خوابیدنم حمله کنند.
با وحشت از خواب میپریدم، چراغ را روشن میکردم و تمام تخت و اتاق را وارسی میکردم.
گاهی پدر و مادرم را هم بیدار میکردم تا شخصاً تأیید کنند که هیچ زنبور، رتیل یا مورچه گوشتخواری در اتاق و تختم حضور ندارد.
حتی از لباسهایی که طرح عنکبوت یا حشرات داشتند متنفر بودم؛ فرقی هم نمیکرد تصویرشان چقدر بامزه یا فانتزی باشد.
همیشه برایم سؤال بود وقتی خدا میتوانسته سگها، اسبها، پروانهها و شاپرکها را خلق کند، چرا باید این موجودات موذی را هم بسازد؟ موجوداتی که از نظر من تنها وظیفهشان نیشزدن، خونخوردن و نابودکردن آرامش دیگران بود.
و مهمتر اینکه چرا باید اینهمه از آنها در منطقه زندگی ما وجود داشته باشد؟
بعدها که بزرگتر شدم و در دبیرستان زیستشناسی خواندم، فهمیدم چرخه حیات تا چه اندازه به همین موجودات ترسناک وابسته است.
کمکم منطقیتر به قضیه نگاه میکردم. البته دانستن اهمیت یک موجود در چرخه حیات، لزوماً باعث نمیشود از حضورش زیر پتویت استقبال کنی.
سالها گذشت.
تعطیلات عید امسال، کتاب فرشگرد، نوشته دکتر وکیلی، را با خودم به بابلسر بردم.
داستان درباره کودتای کره زمین و موجودات این سیاره علیه انسانها بود؛ کودتایی که رهبری آن را مورچهها و موریانهها بر عهده داشتند.
این موجودات کوچک تصمیم گرفته بودند انتقام سختی از انسان بگیرند و زمین را از شر این موجود دوپای خودخواه و منفعتطلب خلاص کنند.
خواندن کتاب دوباره همان وحشت کودکی را در من زنده کرد.
از پنجره آپارتمانی که پدرم در یکی از برجهای بابلسر خریده بود، به بیرون نگاه کردم.
اطرافم پر از ساختمان، ویلا و برج بود؛ با حیاطها و باغچههایی که بیشتر ساخته دست انسان بودند تا بخشی از طبیعت وحشی.
دیگر اثری از آن باغهای مرکبات و شالیزارهای وهمآور کودکی نبود.
جایی که حالا آپارتمان پدرم قرار داشت، در دوران بچگی من پر از زمینهای ساحلی، برکهها و آببندانهای طبیعی و مصنوعی بود. آببندانهایی که زیستگاه انواع حشرات و جانوران بودند.
حالا بیشتر آن زمینها به ویلا، آپارتمان و برج تبدیل شده بودند. آببندانها و شالیزارها از سطح شهر عقب نشسته بودند و برای دیدنشان باید به حومه میرفتی.
قاعدتاً باید احساس امنیت بیشتری میکردم.
دیگر خبری از باغهای تاریک، برکههای مرموز و آنهمه حشره نبود. حتی پشههای بیچاره هم بخش بزرگی از محل زندگیشان را از دست داده بودند.
اما بهجای احساس امنیت، اضطراب عجیبی وجودم را گرفت.
با خودم فکر کردم ما زمین و خانه رتیلها، مورچهها و موریانهها را نابود کردهایم. آببندانها را خشک کردهایم، روی شالیزارها ساختمان ساختهایم و حتی جایی برای زندگی پشهها باقی نگذاشتهایم.
اگر ماجرای کتاب واقعی شود چه؟
اگر این موجودات بالاخره تصمیم بگیرند اختلافاتشان را کنار بگذارند، یک ارتش بزرگ تشکیل بدهند و برای پسگرفتن خانههایشان به ما حمله کنند؟
مورچهها و موریانهها که ظاهراً از قبل سازماندهی شده بودند. کافی بود رتیلها، عنکبوتها و پشهها هم به ائتلافشان بپیوندند.
در آن صورت احتمالاً نخستین هدفشان همین برجهایی بود که روی خانههای قدیمیشان ساخته شده بودند.
باور کنید یا نه، آن شب تمام اتاقم را بررسی کردم.
جاروبرقی کشیدم و حتی از پدرم خواستم تشک را بلند کند تا به بهانه تمیزکردن، زیر تشک و تخت را هم نگاه کنم.
با وجود هوای مخملی و دلپذیر بهار، پنجرهها را بستم.
اما هیچکدام از این کارها آرامم نکرد.
تقریباً هر ساعت از خواب بیدار میشدم، چراغ را روشن میکردم و دنبال یک رتیل زشت و بدترکیب میگشتم که قرار بود نیشم بزند و سیاهوکبود و نفله روانه دیار باقیام کند.
تا صبح هیچ رتیلی پیدا نکردم.
صبح، وقتی دوباره از پنجره به برجها و ساختمانهای اطراف نگاه کردم، یاد هیولای سیاه تکچشمی افتادم که تمام کودکیام منتظر بودم در باغ عمو ببینمش.
آن وقتها فکر میکردم هیولا در تاریکی باغ زندگی میکند و اگر نیمهشب به سراغش بروم، بالاخره پیدایش خواهم کرد.
حالا باغها تقریباً ناپدید شده بودند و من در یکی از همان ساختمانهایی خوابیده بودم که جایشان را گرفته بودند.
با خودم فکر کردم شاید هیولای ته باغ هیچوقت تکچشم و سیاه نبوده است.
شاید تمام این سالها دنبال هیولا در جای اشتباهی میگشتم.
و عجیبتر اینکه حالا از همان موجوداتی میترسیدم که احتمالاً آنها هم، اگر میتوانستند، تمام شب را بیدار میماندند و مراقب بودند مبادا یکی از ما دوباره سر برسد.