تابستان سال گذشته سفری به افغانستان داشتم. یکی از مقاصد سفرم در افغانستان بامیان بود. دیدن زادگاه و سرزمین آبا و اجدادیام و جایی که فقط وصفش را در عکسها دیده بودم، به اندازه کافی انگیزه برای رفتن به بامیان را در من بوجود آورده بود.
یک هفته به تعطیلات عید قربان مانده بود. قرار بود با خانواده پسرعمویم به بامیان برویم. پرواز های کابل بامیان تا دو هفته بعد از عید پُر شده بود. مسیر زمینی کابل_بامیان از ولایت مَیدانشهر و منطقه ای به نام جَلریز میگذرد. جلریز همان روستاییست که چند سال پیش بواسطه کشتار چند زن و مرد و کودک هزاره نامش در اخبار پیچید. حالا جاییست که کنترل نیمی از آن به دست طالبان و نیمی به دست هزارههاست. اخبار ضد و نقیض از امنیت راهها میرسید تا آنجا که پسرعمو میخواست سفر را کنسل کند.
یکی دو روز به عید مانده موج سفرهای مردم از کابل به بامیان از راه زمینی شدت گرفت و خبری از حمله یا بدرفتاری طالبان شنیده نمیشد.
بالاخره راهی بامیان شدیم. بعد از نماز صبح با ماشین و راننده مطمئن و راهبلدی که پسرعمو پیدا کرده بود حرکت کردیم. کابل تاریک و خواب و خلوت بود. بچه ها هم خواب بودند. چشم هایم نمیتوانستند بسته شوند، شاید بار دیگری برای دیدن پیش نمیآمد.
پستهای بازرسی پلیس هر چه از شهر دورتر میشدیم کمتر و بینظم تر و بی مسئولیتتر بود. جاهایی اصلا پست بازرسی نبود. تا اینکه بعد از حدود دو ساعت راننده اشاره کرد که زنها حجاب ها را سفت و سخت تر کنیم و گوشیها را خاموش کنیم، خودش هم ضبط ماشین را خاموش کرد. این هشدار معنی نزدیک شدن ما به منطقه خطر بود. هر چه جلوتر میرفتیم جاده ها خرابتر و روستاها بدویتر میشدند. در جاهایی از مسیر برای خالی نبودن عریضه طالبان یادگاریهایی با گذاشتن بمب در جاده و ایجاد گودالهای بزرگی گذاشته بودند. دیگر مسیر باریک و خاکی شده بود. درختان سیب در دو طرف تنها منظره و نشان از زندگی در بین روستاهایی لولیده در فقر و کثافت بودند. تا اینکه صفی از ماشین های متوقف شده در ایست بازرسی روبرویمان ظاهر شدند.
ماموران طالبان با صورت های پوشیده شده و تفنگ های در آغوش کشیده و آماده شلیک نفرات داخل ماشین ها را وارسی میکردند.
دو مامور از دو طرف راننده و شاگرد راننده سرشان را داخل انداختند و نگاهمان کردند. کمی بعد با اشاره دست به راننده گفت که حرکت کند. ما از کنار ماشین جلویی گذشتیم درحالی که زن و مردان جوانی را پیاده کرده بودند و خدا میداند چه بر سرشان آمد.
نمیدانم چقدر طول کشید آن لحظات که مامور طالبان ما را از نظر گذراند اما، من برای اولین بار احساس پوچی داشتم که چه بیارزش است جانِ من، که مرگ و زندگیام در دست آن موجود پلید بود.
از سفر بامیان به جز تصویر زیباییهای وصف نشدنی آن سرزمین بکر و رویایی یک تصویر دیگر هم در ذهنم مانده. تصویر کودکان پا برهنه با لباس های کهنه و مندرس و خاکآلود روستاهای تحت کنترل طالبان.
آنها نیروهای سالهای بعد طالبان خواهند بود.