آیا کسی هست که از اثرات مفید ورزش بر جسم و روح و روان خود بی خبر باشد. اما به دلیل زندگی روزمره خیلی از اوقات از انجام ورزش های ساده نیز غافل می مانیم که در آینده می تواند آسیب بسیاری به بدن ما وارد کند.
این سوال بارها برای کسانی که علاقمند به ورزش کردن هستند که بهترین زمان ورزش کردن چه موقع است؟ ورزش کردن قبل از صبحانه بهتر است یا بعد از آن؟ شب ورزش کنیم با در طول روز؟ اگر به دنبال این جواب ها می گردید باید به شما بگویم که همه اینها بستگی به فیزیک، ژنتیک و سبک زندگی و نوع ورزش دارد. برای بعضی افراد بهتر است صبح ورزش کنند ولی برای برخی افراد ورزش کردن در شب بسیار مفیدتر است.
اما به طور کلی ورزش کردن در هر زمانی فواید معایب خود را دارد که در این مقاله به طور مختصری به آن پرداخته ام.

بنابر مطالعات و تحقیقات متعددی که انجام شده است، ورزش صبحگاهی مزیتهای بسیاری دارد که حتی ممکن است شبزندهدارها را هم ترغیب کند تا تمرینات ورزشیشان را صبحها انجام دهند. در ادامه مزایای ورزش صبحگاهی را با هم میخوانیم.
افرادی که صبحها ورزش میکنند، اغلب ثابتقدمتر هستند، زیرا ورزش صبحگاهی برای عذر و بهانهآوردن جای چندانی نمیگذارد. اگر اولین کاری که صبحها انجام میدهید ورزشکردن باشد، دیگر مشغله زیاد در طول روز بهانهای برای ورزش نکردن نخواهد بود.
این موضوع ثابت شده است که ورزشکردن با معده خالی و در حالت ناشتا، در مقایسه با ورزشکردن پس از خوردن وعده غذایی و با شکم پر، چربیسوزی بیشتری در پی دارد.
این اتفاق به این دلیل میافتد که بدن برای تأمین انرژی لازم برای ورزشکردن، نه از غذایی که تازه خوردهاید، بلکه از ذخیرههای چربی استفاده میکند. همچنین تحقیقات دیگری نشان میدهند وقتی صبحها ورزش میکنید، روند سوزاندن کالری پس از ورزش (Afterburn) مدت بیشتری انجام میشود. این موضوع به کاهش وزن در طول زمان کمک میکند.
صبح زود بیدارشدن ممکن است ابتدا سخت باشد، اما تحقیقات نشان میدهند عادت ورزش صبحگاهی میتواند ریتم شبانهروزی را طوری تغییر دهد که بدنتان به شکل طبیعی صبحها هوشیارتر و عصرها خستهتر باشد. در نتیجه، شب زودتر میخوابید و میتوانید دوباره صبح ورزش کنید.

با اینکه عادت ورزش صبحگاهی بخش مهمی از یک سبک زندگی سالم است، ورزش در صبح زود معایبی هم دارد. وقتی اولین کار شما در صبح ورزشکردن باشد، برخی از موارد باعث میشوند ورزش در بهترین حالت خود نباشد. از جمله:
اگر شب قبل به اندازه کافی غذا نخورده باشید، ممکن است در حین ورزش گرسنه شوید. اگر اکثر روزها با احساس گرسنگی از خواب بیدار میشوید، سعی کنید شام بیشتری بخورید یا قبل از خواب یک خوراکی پروتئینی کمحجم بخورید.
با توجه به چرخه خوابتان، زنگ ساعت در صبح زود ممکن است باعث برهمخوردن خواب عمیق شود و به اینرسی خواب (احساس سستی و گیجی تا مدتی پس از بیدارشدن) منجر شود.
بیشتر مردم پرانرژی و چالاک از خواب بیدار نمیشوند. احتمالاً شما هم هنگامی که از خواب بیدار میشوید، احساس میکنید مفاصل بدنتان خشک و انعطافناپذیر است.
هنگام ورزش صبحگاهی، گرمکردن خیلی مهم است. شروع ناگهانی ورزش به جای انجامدادن تدریجی آن، میتواند به آسیب منجر شود. این موضوع همیشه اتفاق میافتد، مخصوصاً مواقعی که بدنتان سرد است.

بعضی افراد هنگام بعد از ظهر آمادگی بدنی و انرژی جسمی بیشتری دارند، انعطافپذیری بدنشان بیشتر است و در نتیجه میتوانند تحرک بیشتری داشته باشند. اگر بتوان ورزش در این ساعت از روز را به صورت منظم و مستمر انجام داد، زمان ایدهآلی برای ورزش کردن خواهد بود. از فواید ورزش عصرگاهی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
تحقیقات نشان میدهند بیشتر مردم، در اواسط روز، عملکرد جسمی بهتری دارند. قدرت عضلانی، انعطافپذیری، توان خروجی و استقامت، همگی در بعدازظهر بیشتر از صبح است. به علاوه افرادی که بعدازظهرها ورزش میکنند، 20 درصد بیشتر طول میکشد تا به سر حد واماندگی (خستگی مفرط یا exhaustion) برسند.
به دلیل این که درجه حرارت مرکزی بدن در طول روز بالاتر میرود، بسیاری از افراد میتوانند هنگام ورزش بعدازظهر و عصرگاهی زودتر به حرکات اصلی بپردازند. با این حال، باز هم باید گرم کردن انجام شود.
هورمون تستوسترون عامل مهمی برای عضلهسازی هم در مردان و هم در زنان است و بدن شما هنگام ورزش عصرگاهی، نسبت به ورزش صبحگاهی، مقدار بیشتری تستوسترون تولید میکند.
ورزش همیشه روش خوبی برای کاهش استرس است. ورزش شبانه میتواند کمک کند تا کمی از اضطراب و خشم خود را کاهش دهید. افزایش اندورفین در طول ورزش و پس از آن میتواند کمک کند تا قبل از خواب آرامش داشته باشید. البته ورزش کردن کمتر از سه ساعت پیش از زمان خواب اصلاً توصیه نمیشود زیرا با افزایش هشیاری، خواب شبانه را مختل میکند.
اگر عادتهای عصرگاهی یا شبانهای دارید که میخواهید آنها را تغییر دهید مانند خوردن تنقلات، مصرف نوشیدنیهای الکلی، سیگارکشیدن و یا تماشای بیش از حد تلویزیون، بگذارید که ورزش جای آنها را بگیرد. هنگامی که به ورزش شبانه عادت کنید، احتمالاً تعجب خواهید کرد که حتی دلتنگ عادتهای قدیمیتان هم نخواهید شد.

مزایایی که درباره ورزش بعدازظهر و عصرگاهی گفته شد، احتمالاً وسوسهتان میکند تا پایان روز را برای ورزشکردن انتخاب کنید. اما در کنار مزایا، باید معایب بالقوه آن را هم درنظر بگیرید.
همانطور که گفته شد ورزش شبانه ممکن است باعث شود خواب بههم بریزد. اما این نظریه درباره همه افراد صدق نمیکند. دانشمندان دریافتهاند ورزش شبانه ممکن است در بعضی افراد تأثیری بر خواب نداشته باشد و حتی میتواند برای برخی باعث بهتر شدن خواب شود. با این وجود ورزش کردن با فاصله بسیار کم قبل از خواب ممکن است باعث احساس نگرانی و پریشانی در بعضی افراد شود.
برای بیشتر افراد ورزشکردن در شب چندان ساده نیست زیرا بدن ما پس از اینکه یک روز طولانی را پشت سر میگذارد خیلی خسته است. همچنین ورزش هنگام بعدازظهر و عصر ممکن است با مسئولیتهای روزمره افراد تداخل داشته باشد، به ویژه اگر کارها در طول روز روی هم انباشته شده باشند. پس اگر سبک زندگی شما هم به این شکل است، سعی کنید روتین روزانه خود را به شکلی تغییر دهید تا بتوانید هنگام صبح ورزش کنید.
در نهایت باز هم به شما بستگی دارد که بخواهید در چه زمانی ورزش کنید. اما متر و معیار مشخصی برای این قضیه وجود ندارد. بهتر است زمان ورزش را با روحیه و وقت خود تنظیم کنید و زیاد درگیر زمان ورزش کردن نباشید. این جمله را از من به خاطر داشته باشید: "ورزش کردن در هر زمانی خوب است".