کمکم به این فکر رسیدهام که شاید سکوت، طبیعیترین جایگاه من باشد. نه به این دلیل که حرفی برای گفتن ندارم، و نه چون از آدمها دلگیر شدهام؛ بلکه چون بارها دیدهام میان آنچه در ذهن من شکل میگیرد و آنچه دیگران از آن میشنوند، فاصلهای هست که با توضیح بیشتر هم از بین نمیرود. گاهی هرچه دقیقتر حرف میزنم، نتیجه دورتر از چیزی میشود که منظورم بوده؛ انگار کلمات، قبل از اینکه به دیگری برسند، بخشی از معنای خودشان را جا میگذارند.
دیگر برایم مهم نیست علت این فاصله چیست. شاید از من باشد، شاید از دیگران، شاید هم از هیچکدام. مدتها سعی کردم دلیلش را پیدا کنم، اما هر بار به همان نتیجه رسیدم؛ دانستن علت، چیزی را عوض نمیکند.
میگویند گفتوگو پلی میان ذهن آدمهاست. اما برای من، این پل اغلب به جایی که انتظارش را دارم نمیرسد. من یک جمله میگویم، دیگری جملهی دیگری میشنود. من منظوری دارم، او معنای دیگری برداشت میکند. بعد هر دو فکر میکنیم دربارهی یک چیز حرف زدهایم، در حالی که شاید از همان ابتدا در دو جهان متفاوت ایستاده بودیم.
شاید عجیبترین بخش ماجرا این باشد که دیگر احساس نمیکنم کسی مقصر است. نه خودم را سرزنش میکنم و نه دیگران را. فقط به این نتیجه رسیدهام که بعضی فاصلهها قرار نیست پر شوند. نه از روی دشمنی و نه از روی ناآگاهی؛ فقط چون هیچ دو انسانی جهان را دقیقاً از یک نقطه نمیبینند.
برای همین، سکوت دیگر برایم نشانهی شکست نیست. بیشتر شبیه پذیرفتن چیزی است که بارها تجربهاش کردهام. شاید لازم نباشد هر فکری گفته شود. شاید بعضی چیزها تا وقتی در ذهن هستند، کاملترند و وقتی به کلمات تبدیل میشوند، چیزی از آنها کم میشود.
شاید از بیرون، سکوت شبیه کنارهگیری باشد؛ اما برای من بیشتر شبیه رها کردن تلاشی است که بارها امتحانش کردهام و هر بار به همان نتیجه رسیده است. وقتی بارها دیدهای کلماتت بیشتر از آنکه روشنی بیاورند، سایه میسازند، کمکم یاد میگیری که سکوت همیشه از ناتوانی نیست؛ گاهی فقط نتیجهی تجربه است.
برای همین دیگر ترجیح میدهم چیزی نگویم. نه چون حرفی ندارم و نه چون از کسی ناراحت یا دلزدهام. فقط چون نتیجه را بارها دیدهام. هر بار که چیزی گفتهام، فاصلهای که از قبل وجود داشت کمتر نشده؛ فقط شکل دیگری پیدا کرده است. اگر سکوت بتواند دستکم از سوءتفاهمهای تازه جلوگیری کند، برای من انتخاب منطقیتری است.