
تحول دیجیتال و اقتصاد دیجیتال از مهمترین مفاهیم جدید بهشمار میروند. در این تحول ساختار کسبوکارها و تجربه مشتریان توسط فناوریهای نوینی از جمله فناوری DLT، اینترنت اشیا، بیگدیتا و هوش مصنوعی تغییر خواهد کرد. DLT، کاربردهای متعددی دارد که یکی از کاربردهای شناختهشده و معروف آن بیتکوین و رمزارزها هستند؛ اما از آنجایی که عامل یکپارچگی و ایجاد شفافیت بهشمار میرود، این زیرساخت فناورانه میتواند در زمینه شفافیت و ایجاد اعتماد در کنار پیادهسازی ارزش اقتصادی و انجام صرفهجویی کمک کند. همین موضوع باعث شده تا در دنیای امروز، این فناوری نقشی کلیدی در راستای تحقق تحول دیجیتال داشته باشد. DLT در چند سال اخیر مورد توجه بسیار زیادی بوده و در سطح جهانی، بانکها و شرکتهای فناوری اطلاعات و ارتباطات با بهرهگیری از فرصتهای این فناوری توانستهاند خدمات و ارزشافزودههای جدیدی ایجاد کنند. یکی از مهمترین کاربردهای این فناوری، توکنیزهکردن دارایی و قابلیت انجام سرمایهگذاریهای خرد در قالب خرید داراییهای دیجیتال است. با توجه به اهمیت حرکت ایران به سمت تحول دیجیتال و استفاده از ظرفیتهای اقتصادی فناوریهای نوین، بنیاد ققنوس با هدف انجام پژوهش، توسعه و کاربردیسازی DLT با سرمایهگذاری هلدینگهای فناوری اطلاعات بانکهای ملی ایران، ملت، پارسیان، پاسارگاد، تجارت، مؤسسه نور و شرکتهای توسن و ققنوس در سال 1397 تأسیس شد. در همین خصوص با ولیالله فاطمی، چهره نامآشنای صنعت بانکی و پرداخت ایران بهعنوان بنیانگذار شبکه ققنوس و مدیرعامل شرکت یکتا ققنوس پارس به گفتوگو پرداختیم که مشروح این گفتوگو درباره شکلگیری و نقشه راه آینده ققنوس را در ادامه میخوانید.
ایده راهاندازی شبکه ققنوس و یک بستر توسعه DLT در کشور از کجا آمد و تا به امروز بنیاد ققنوس چه دستاوردهای مهمی داشته است؟
در صورتی که بخواهیم ققنوس را در دو فضای بنیاد و شرکت تجمیع کنیم و بیشتر به موضوع مفهوم بستر ققنوس تا تفکیک مسئولیتها بپردازیم، باید گفت که هدف ققنوس، ایجاد یک بستر مبتنی بر DLT برای تمرین و تجربه در حوزه ایدههای مبتنی برDLT بود تا برای طرحهایی که قرار است در این بخش عملیاتی شود، مورد استفاده قرار گیرد؛ بهترین طراحی برای ایجاد چنین پلتفرمی مشارکت با کسبوکارهایی بود که بهدنبال صرف بودجه تحقیقاتی در حوزهDLT بودند و این فناوری را در آینده خودشان مهم میدیدند و نیاز داشتند تا از کاربردهای آن در کسبوکار خود استفاده کنند، در همین راستا نیز ققنوس با نگاه تجمیع این بودجهها و بستری برای انجام امور تحقیقاتی تعدادی شریک کسبوکاری که تمام آنها به آیندهDLT علاقهمند بودند و فرصتها و ظرفیتهای این فناوری را بخشی از کسبوکار خود میدیدند، ایجاد شد.
درباره فناوریهای جدید همواره چالشهایی وجود دارد و از آنجایی که در ایران مراکز علمی ما تحقیقاتی - پژوهشی است و مراکز حرفهای و عمده نداریم، فناوری وارد موضوعات و ادبیات کسبوکاری شده و توسط افراد فعال در حوزه فنی دنبال میشود. متأسفانه این فناوری نیز همین سابقه منفی را داشته و همچنان تا حدی دارد، در حالی که نگاه پژوهشی در این زمینه اولویت ما بهشمار میرود. در اولین ارائهای که برای دوستان انجام دادم، صفحهای بود با عنوان پنج فناوری تحولآفرین کهDLT در جایگاه اول بود و همین موضوع باعث میشد زمانی که قرار بود با مدیری در این زمینه صحبت شود، به گونهای از صحبتها برداشت میشد که انگار این فناوری بهعنوان یک اسلحه قرار است شما را بکشد. بر همین اساس، طبیعی بود که مدیر زمینهساز نابودی اسلحه شود. متأسفانه این نگاه به حوزه فناوری اطلاعات و فناوریهای نوین وجود داشته و تغییر آن دشوار است. در ادامه و برای فرهنگسازی حوزه فناوری نوین DLT و بلاکچین، مجموعه ققنوس ایجاد شد تا فارغ از بحثهای شعاری، تحقیقاتی و روزنامهنگاری به اثرات این فناوریهای نوظهور در کشور و فرصتهای ناشی از آن، بهویژه موضوع تحولآفرینی بپردازد. اعتقاد دارم تحولآفرینی DLT از نگاه افرادی که مورد تهدید قرار میگیرند، مخرب بوده، اما برای افرادی که با موج فناوری برای استفاده از مزایای آن همراه میشوند، بسیار سودآور و کلیدی است.
در راستای توسعه و بهکارگیری فرصتهایDLT و بلاکچین، ایجاد فضایی برای تجربه و آزمایش این فناوریها در دستور کار قرار گرفت تا از مزایای آن در کسبوکارهای صنعت مالی بهخصوص بخش بانکی و پرداخت در کنار بیمه و فناوری اطلاعات استفاده شود. معتقدم، این فناوری در بخشهایی بهصورت کامل جایگاه این کسبوکارها را تهدید میکند و من این موضوع را قبول دارم و ممکن است در جایی این روند از کنترل خارج شود و دیگر نیازی به سطوح حاکمیتی برای آن کسبوکارها وجود نداشته باشد. این موضوع را میپذیریم؛ اما بهدنبال آن هستیم تا اثرات مثبت آن را نشان دهیم.
«ایران بهDLT و بلاکچین برای ایجاد شفافیت و اعتماد عمومی نیاز اساسی دارد و در ققنوس بهدنبال آن هستیم تا نشان دهیمDLT تا چه میزان میتواند نحوه تصمیمسازی حاکمیت را بهبود ببخشد.»
در زمینه DLT بیشتر از آنکه موضوع تحولآفرینی با استفاده از این فناوری برای بخش حاکمیت را مدنظر داشته باشم و اینکه احتمال تهدید جایگاه رگولاتور با استفاده از ظرفیتهای این فناوری وجود داشته باشد، از یک منظر دیگر، تأکید دارم که DLT و بلاکچین در ایران نیاز جدی حوزه فرهنگ، حاکمیت و جامعه بهشمار میرود و بیشتر با این بخش از ظرفیتهای DLT برای ایجاد عدالت و شفافیت در راستای بهرهگیری از تصمیمات جمعی ارتباط برقرار کردهام. همواره در رگولاتوری و حاکمیت بهدنبال آن هستیم تا تصمیمات را خودمان در سامانههای متمرکز بگیریم و با توجه به اینکه اطلاعات بهصورت انحصاری وجود دارد، قدرت تصمیمسازی در انحصار دارنده اطلاعات بوده و سایر افراد نقشی در آن ندارند. این فناوری مدعی است که اطلاعات متقارن بوده و قابلیت توزیع برای تمام اجزای شبکه را دارد و هر فردی به میزان قدرت دستیابی و تحلیل اطلاعاتی قدرت بازار پیدا میکند، بر همین اساس دسترسی به دانش مزیت نبوده و قدرت آموزش و تحلیل دادهها اهمیتی کلیدی دارد. در واقع، DLT بهعنوان سیستم غیرمتمرکز قادر است فرصت تصمیمسازی را بهصورت شفاف ایجاد کند و در مجموعه ققنوس با نگاه توسعه بستر کاربردهای فنیDLT در ایران وارد شدهایم و قصد داریم با استفاده از ظرفیت فضای DLT نشان دهیم که تصمیمسازی در فضای DLT میتواند تا چه میزان شکل اعتماد عمومی و شفافیت را افزایش و نحوه تصمیمسازی حاکمیت را بهبود ببخشد؛ البته در این مسیر فاصله طولانی با مقصد داریم.
به سمت ایجاد شفافیت و تصمیمسازی باDLT میرویم
در نظر داریم پس از تهیه زیرساختها و ورود مقداری از دارایی در ققنوس به سمتی برویم که تصمیمسازی با استفاده ازDLT را نشان دهیم؛ تأکید دارم که فناوری نوینی همچونDLT میتواند در حوزههای مدیریتی تأثیر بسیار زیادی داشته باشد و اینکه ما این فناوری را در حد یک توکن دارایی و پرداخت بدانیم، کمترین استفاده از فناوری زیرساختDLT است؛ البته باید به این نکته نیز اشاره کنیم که نماد اصلی DLT در جهان، بیتکوین بهشمار میرود و باید درک کرد که تأثیرDLT بسیار بیشتر است؛ بیتکوین صرفاً کاربردی زیبا و اثربخش در سطح جهانی است که توانست در سطح جغرافیایی فراتر از یک کشور با سرعتی بالا به یک ارزش مشابه دلار تبدیل شود. این در حالی است که دلار در مدتزمان زیادی و همراه با سیاستهای طولانیمدت اقتصادی آمریکا به یک ارز پرقدرت بهعنوان ابزار پرداخت جهانی تبدیل شد و امروزه نقطهای را نمیتوان پیدا کرد که دلار آمریکا را قبول نکند؛ از سویی دیگر باید به این موضوع نیز اشاره داشت که رمزارز بیتکوین صرفاً در طول 12 سالی که از انتشار آن گذشته، توانسته قدرتی همچون دلار پیدا کند و این موضوع نشان از آن دارد که فناوری اثربخش بوده و مدافعانی در سطح کلان دارد.
«بانک مرکزی به مجموعه ققنوس توصیه کرده تا صرفاً به توکنیزهکردن داراییها توجه نکند و در زمینه اثربخشی و کاربردیسازی DLT اقدام کند.»
DLT بهسرعت در سراسر جهان در حال توسعه و رواج است و همین موضوع باعث شده تعداد زیادی از کسبوکارها و بخش گسترده جامعه با آن درگیر شوند؛ مهمترین مزیت این فناوری، شفافیت در تصمیمات بهشمار میرود و تمام افراد به یک اندازه به اطلاعات دسترسی دارند که باعث میشود عدالت که در سامانههای متمرکز تا به امروز بهصورت جدی وجود نداشت، اجرایی شود. مجموعه ققنوس در راستای آمادهسازی و ایجاد زیرساختهای اولیه برای اهداف مدیریتی کلانتر در حوزههای مدیریت، جمعیتشناختی و جمعیتگیری ایجاد شده و در نظر داریم امسال پروژههایی را برای حرکت به سوی سامانههای مدیریتی ایجاد کنیم. از سویی دیگر، بانک مرکزی توصیه دارد که صرفاً نگاه به توکنیزهکردن دارایی و توکن نداشته باشیم و به سوی تحریک اثربخشی و کاربردیسازی فناوری در سایر بخشها اقدام کنیم که در این راستا با توجه به اینکه فلسفه ققنوس با محوریت توسعهDLT و بلاکچین بوده، پروژههایی جدید به غیر از توکنیزهکردن دارایی تعریف و در دستور کار قرار گرفته است؛ مهمترین رویکرد ققنوس استفاده از ظرفیت فناوریهای نوین است و از آنجایی که در حوزه مدیریت شهری مشکلات متعددی وجود دارد، میتوان از ظرفیت این فناوری قدرتمند برای سیستم مدیریت شهری استفاده کرد تا به حاکمیت در زمینه رفع آسیبهای شهری و اجتماعی کمک شود که اثربخشی بسیار زیادی دارد. بنده با چند نفر از نمایندگان مردم در حوزه مدیریت شهری از جمله نماینده شهر خودم صحبت و تأکید کردم همه شما نمایندگان در شعارها تأکید دارید که شفافیت را بهصورت حداکثری خواهید داشت؛ بر همین اساس بهترین ابزار برای تحقق شفافیت این است که در مدیریت شهری از زیرساختی شفاف استفاده شود تا در هر تصمیمی با جنس مدیریت شهری ـ که قرار است بیش از دو نفر، در یک فضای توزیعشده و با گروههای تخصصی منتشر شود ـ از نظرات نخبگان در تمامی بخشها بهصورت حداقلی در بخش مشورتی استفاده شود و تمامی تصمیمات توسط 10 شخص برای 100 هزار نفر انجام نگیرد؛ با بهرهگیری از این زیرساخت، تصمیمگیری بهصورت شفاف و بدون تقلب انجام میشود.
ققنوس مرحله توکنیزهکردن دارایی را با موفقیت پشت سر گذاشته و بهدنبال انجام پروژههای کاربردیسازی DLT در حوزه مدیریت شهری و بنگاههای مالی هستیم؛ امسال قصد داریم یک شهر از ایران را به شورای شهر هوشمند مجهز کنیم.
در گام اول در فضای ققنوس ایجاد زیرساخت، کیف توکن و فرهنگسازی را در دستور کار داشتیم که انجام شد و فرهنگسازی لازم را ایجاد کردیم؛ البته باید به این فعالیتها حجم داد تا توسعه یابد که از سوی ققنوس و سایر میزبانان در دستور کار است؛ با دستور بانک مرکزی در حال انجام اقداماتی در حوزههایی جدا از توکنهای دارایی و استفاده از ظرفیتهایDLT در بخش مدیریت شهری و تعاونی هستیم. اعتقاد دارم که ققنوس مرحله توکنیزهکردن دارایی را با موفقیت پشت سر گذاشته و از نظر من دیگر این پروژهها تحقیقاتی نیستند و از جنس اجرایی بهشمار میروند؛ باید به سوی پروژههای کاربردی برویم و اصل توانمندیDLT در حوزه مدیریت شهری یا مسئله شفافیت که در بنگاههای مالی از جمله تعاونیها داریم را مطرح و مشکلات را رفع کنیم. واقعیت این است که شرایط در کشور به نحوی رقم خورده که اگر من مدیر شدم و علاقه داشته باشم، شفاف عمل کنم، از آنجایی که میتوانم تصمیمی را اعلام نکنم، روند عدم اعلام تصمیمات و شفافیت به یک عادت تبدیل میشود؛ اما این در حالی است که اگر ازDLT در زیرساخت مدیریت شهری، تعاونیها یا هر بخش کسبوکار دیگری استفاده شود و تصمیمات به اجماعی واگذار شود، دیگر نمیتوان تصمیم را اعلام نکرد و با دیگران شفاف نبود. بر همین اساس شفافیت بهصورت واقعی اجرا میشود که در ایجاد عدالت و رضایت مشتریان کسبوکارها و سهامداران تأثیر بسیار مهمی دارد. هدف ققنوس این است که مدیریت شهری یک شهر از ایران در قالب شورای شهر، بر بسترDLT قرار بگیرد و نشان بدهیم که با استفاده ازDLT میتوان شورای شهر هوشمندی را داشته باشیم که همه تصمیمات در گروههای تخصصی متشکل از نخبگان اتخاذ میشود و این تصمیم در مسیر شفافیت و اجماع گرفته میشود و قطعاً در آینده مورد استفاده خواهد بود. با توسعه اینترنت اشیا و استفاده از زیرساخت قراردادهای هوشمند در حوزه مدیریت شهری، حلقه اتصال کامل خواهد بود و تصمیم در یک فضای نخبگانی و هوشمند گرفته میشود. بر همین اساس، پیگیری اجرای فعالیتها و قراردادها با توجه به اینکه بهصورت قرارداد هوشمند اجرا و نظارت میشود (نظارت صددرصدی و سیستمی است)، مشکلات نظارت انسانی و تغییرات سلیقهای و متعدد از بین خواهد رفت که به بهبود روند امور کمک میکند.
یکی دیگر از کاربردهای مهمDLT بهبود روند شفافیت و تصمیمگیری در حوزه بنگاههای مالی از جمله تعاونیهاست. همواره این تصور وجود دارد که اعضای هیئتمدیره تعاونیها تصمیماتی با ذینفعان میگیرند که به سود خودشان است و ترکیب اعضا و سهامداران از آن ناراضی هستند و بررسیها نشان میدهد که دلیل اصلی آن عدم شفافیت در تصمیمات و اقدامات انجامشده است و حتی مواردی نیز وجود دارد که هیئتمدیره تقصیری ندارد؛ اما روند اطلاعرسانی مناسب نیست که این امر باعث ایجاد مشکل و نارضایتی در روند شفافیت بنگاه مالی میشود. در این راستاDLT میتواند مشکلات شفافیت در حوزه تعاونیها را رفع کند و دفترکل تعاونیها میتواند مبتنی برDLT باشد. در این سیستم، هرگونه پرداختی حسابداری و عملیات مالی در یک زیرساخت شفاف از سوی اعضا انجام میشود. ما دو الی سه نمونه بهرهگیری ازDLT را در زمینه تصمیمسازی در حوزه مدیریت شهری، قراردادهای شهری و این نمونه کارها را انجام خواهیم داد که گامی بلند برای همگانیسازی توسعه فناوریهای نوین و ایجاد بستر تصمیمات شفاف در فضای شهری بهشمار میرود.
در فضای جامعه متخصصانDLT و فناوریهای نوین مطرح شده که ققنوس رقیبی برای پروژههای شرکت خدمات انفورماتیک است و بانک مرکزی نسبت به توسعه ققنوس حساسیت دارد؛ اما شما تأکید دارید که نقشه راه و فضای ترسیمشده برای شرکت ققنوس کاملاً متفاوت از ورود به شبکه پرداخت بوده و ققنوس بهدنبال کمک به بانک مرکزی از طریق تعامل پایدار است تا DLT و بلاکچین را توسعه دهد؛ چرا این اشتباه ایجاد شد؟
میتوانیم به جای شعار مرگ با شعار درود شروع کنیم!
هدف ققنوس تعامل با بانک مرکزی و توسعهDLT و بلاکچین در کشور است و به هیچعنوان قصد ورود به شبکه پرداخت را از ابتدا نداشته و در ادامه نیز نخواهد داشت. در حوزه بازار اشتباهاتی داشتیم؛ چراکه در حوزه فناوری آنچه میخوانیم با آنچه اجرا میکنیم، بسیار متفاوت است. لایه پنهان و آشکار فناوری با یکدیگر تفاوت دارد و DLT نیز از همین قانون تبعیت میکند؛ دیدگاه بسیاری از بانکهای جهانی این بود که بیتکوین و رمزارزها نظام پرداخت جهانی را به هم میریزند، اما واقعیت این است که این ابزارها تأثیرگذار بودهاند و در هیچ بخشی مشکلی ایجاد نکردهاند.
در نگاه اولیه، بر اساس روش ایدهآل و رایج جهانی تمام تصور ما از ایجاد سامانهای مبتنی بر DLT، بستری مشابه بیتکوین و اتریوم بود که با بررسی بیشتر متوجه شدیمDLT قابلیتهای بیشتری دارد؛ اما از این ابزارها در راستای راهاندازی شبکه ققنوس بهعنوان یک الگو استفاده شد؛ ققنوس بر بسترDLT و با استفاده از زیرساخت استلار ایجاد شد، اما از آنجایی که در شبکه ققنوس نمیتوانید بدون ابزار پرداخت باشید، تصمیم بر آن شد توکنی مانند پیمان با پشتوانه طلا در نظر گرفته شود. از ابتدا صرفاً بخشی از فعالیت مجموعه ققنوس با همکاری میزبانان در راستای توسعه استفاده ازDLT در کشور و کاربردیسازی این فناوری؛ بحث توکنیزهکردن دارایی بود. در حقیقت، وظیفه ما در ققنوس این است که هر کاربرد جدیدی ازDLT را اجرا کنیم و یک نمونه عملیاتی موفق از آن داشته باشیم تا برای تکثیر و توسعه در اختیار میزبانان قرار دهیم.
همانطور که میدانید، بانک مرکزی در آخرین بخشنامه خود تأکید کرد که انتشار هرگونه رمزارز و توکن با پشتوانه برخی داراییها از جمله طلا در انحصار رگولاتور بوده و توکن پیمان پشتوانه طلا دارد؛ برای رفع چالش با بانک مرکزی و دریافت مجوز که روی آن تأکید داشتید، چه اقدامی تا به امروز انجام شده است؟
«هدف انتشار توکنی مانند پیمان تبدیلشدن به ابزار پرداخت نبوده و نگاه ایجادکنندگان شبکه ققنوس ایجاد رمزارز و استفاده از این ابزار در شبکه پرداخت کشور نیست؛ بلکه نگاه انتشار توکن با پشتوانه دارایی بهمنظور پرداختهای درون شبکه ققنوس بوده است».
رمزارز و پولهای رمزنگاریشده ابزار پرداخت بوده و قابلیت معامله دارد که با ساختار توکن تفاوت دارد. واقعیت این است که هدف ما از انتشار توکنی مانند پیمان تبدیلشدن به ابزار پرداخت نبوده و نگاه ایجادکنندگان شبکه ققنوس ایجاد رمزارز و استفاده از این ابزار در شبکه پرداخت کشور نیست؛ بلکه نگاه انتشار توکن با پشتوانه دارایی بهمنظور پرداختهای درون شبکه ققنوس بوده است. یک نمونه از کاربردهای توکن از نظر ما فروش اموال مازاد سیستم بانکی کشور است که با این پروژه میتوان آن را انجام داد و همواره از ابتدای شکلگیری ققنوس بهدنبال آن بودیم و توانستیم یک فناوری زیرساختی را ایجاد کنیم که زمانی که کسبوکاری آماده شد، بتوان از آن بهرهبرداری کرد تا یک پروژه انجام شود و مشکلات هسته اصلی بورس را نداشته باشد که باعث افتخار ماست و بزرگترین موفقیتمان بهشمار میرود. در واقع، قبل از اینکه فضای کسبوکار بورس املاک راه بیفتد، ما این فعالیت را انجام میدادیم و با توجه به اینکه در حال حاضر این زیرساخت امن و شفاف را در اختیار داریم، میتوان اقداماتی انجام داد؛ چراکه معاملات مسکن با ابزارهای امروزی در بورس بسیار سخت بوده و یونیتکردن و سهامکردن آن بسیار دشوار است و همین موضوع نیز باعث شده در نمونههای موفق جهانی شاهد آن باشیم که مسکن بهصورت توکن به فروش میرسد. این هدف ما بوده و بهدنبال واگذاری اموال مازاد بانکها بودهایم که البته پیچیدگیهای خاص و متفاوتی داشته که باعث شده امروز - در صورتی که قصد داشته باشیم یک ملک را مبتنی بر توکن عرضه کنیم - با مشکلات و چالشهای حقوقی مواجه شویم.
آیا پروژه فام متوقف شده است؟
واقعیت این است که فام ملکی برای عرضه ندارد. در واقع فام وکالت دارد تا از طرف بانکها برایشان مزایده اجرا کند که صرفاً به معنای درج آگهی مزایده در روزنامه است و اختیاری برای فروش به روش توکنیزهکردن ندارد. طبق قانون ما پلتفرمی برای آگهی مزایدهای نیستیم و این مانع حقوقی ماست. پروژه فام هماکنون در چارچوب خود، پیشرفت خاصی ندارد؛ اما از آنجایی که دولت به سمت بازار بورس و فروش املاک رفته، به نظر میرسد که قرار است از این طریق مشکل بازار املاک رفع شود. بازار بورس راهکاری است که انتخاب شده و دوستان به سمت آن رفتهاند و در تلاش هستیم این فناوری را برای افراد تصمیمساز در این بخش ارائه کنیم تا از آن برای تسهیل عرضه داراییهای غیرمنقول که دولت روی آن تأکید دارد، استفاده کنیم تا اجرای این پروژه تسریع یابد. در حال اجرای یک ملک خصوصی هستیم تا نشان دهیم که سیستم عرضه توکن ملک مشکلی ندارد و از نظر ما ملک با طلا و الماس و غیره هیچ تفاوتی ندارد و صرفاً یک دارایی است که بهN توکن تقسیم و عرضه میشود. از سویی دیگر ما دو میزبان شبکه ققنوس (بانک ملت با پروژه منفعت و بانک آینده در یک پروژه املاک) را داریم که اقداماتی را در دستور کار دارند. از سویی دیگر در قالب پروژه بورس املاک در حال مذاکره هستیم که امیدواریم بتوانیم تأثیرات و فرصتهای فناوری را به حاکمیت نشان دهیم.
یکی از سؤالات رایج در جامعه فعالانDLT ایران، چرایی استفاده شبکه ققنوس از زیرساخت استلار بود. بسیاری مطرح کردند که بهدلیل آشنایی آقای تهرانی با سیستم استلار، ققنوس به سمت استفاده از استلار رفت؛ آیا این موضوع صحت دارد؟
جواب این سؤال بسیار ساده است؛ در صورتی که این موضوع صحت داشته باشد، به معنای این است که مدیر آقای تهرانی کفایت ندارد و در صورتی که مدیری توسط یک کارشناس یا مدیر فنی بهسادگی توجیه شود، به معنای عدم کفایت مدیر و توانمندی کارشناس بوده که در این صورت باید به آقای تهرانی بابت این موضوع تبریک گفت و از ایشان قدردانی کرد. در طول عمر کاری خود و در 27 سال اخیر، کمتر این ادعا را مطرح کردهام، اما بهمنظور اینکه بهتر است جواب این دسته از سؤالات عزیزان را بدهم، میخواهم خدمتتان عرض کنم که من از معدود مدیرانی هستم که باید در حوزه فنی توجیه شوم و بهراحتی در این بخش توجیه نمیشوم؛ چراکه اطلاعات مناسبی دارم. در حقیقت، بنده سه نسل از دفترکل را طراحی کردهام و در حوزه فنی همواره یاد گرفتهام و در راستای استفاده از استلار نیز بهشخصه ورود کردم تا اطلاعات بیشتری از آن به دست بیاورم. در این راستا، زمانی که قدرتGL استلار را دیدم، بهجرئت میتوانم بگویم با آخرین نسلی که من طراحی کردم و مشابه آن را در ایران نداریم، فاصله بسیار زیادی وجود داشت. شبکه اتریوم بستر بزرگتری از قراردادهای هوشمند بهشمار میرود و میتوانستیم به سمت آن برویم؛ اما کاربرد ما به نیاز ما در نقطه شروع، مناسب استلار بود که البته در زمینه قراردادهای هوشمند ضعف دارد، ولی در نگاه دو سال قبل که بهدنبال ایجاد سریعتر توکن با دارایی دارای پشتوانه بودیم، شبکه استلار خیلی سریعتر و نزدیکتر بود و در چند تجربه جهانی شبکه استلار را قدرتمند و مناسب دیدم. همچنین باید به این نکته نیز اشاره داشت که قدرت مدیریت حساب استلار بسیار زیاد است و ممکن است در اتریوم نیز در آینده این قدرت توسعه یابد. برآورد ما از وضعیت استفاده از استلار ققنوس این بود که ققنوس را در توکنیزهکردن داراییها، بالغ بر دو سال جلو انداخت. این شبکه قدرت بسیار زیادی داشت و متنباز و آمادهتر بود و این موضوع باعث شد از استلار استفاده کنیم.
ورود شرکت فرابورس ایران از اولین رویداد بنیاد ققنوس پس از هشتمین همایش بانکداری الکترونیک و نظامهای پرداخت مطرح شد؛ اما همچنان خبری از حضور فرابورس در میان میزبانان و همکاری با شبکه ققنوس نیست. از آنجایی که همواره جامعه DLT مطرح کرده که همکاری فرابورس با ققنوس به معنای ایجاد یک رقیب جدید است، مذاکره با فرابورس به کجا رسیده و آیا این کار منطقی است؟
همکاری فرابورس با شبکه ققنوس به معنای نابودی یکی از طرفین است؛ در واقع اگر شرکت فرابورس ایران قدرت زیادی داشته باشد و سختگیری کند، ققنوس را نابود میکند؛ اما در صورتی که قدرت ققنوس بالا باشد، فرابورس نابود خواهد شد. درباره آخرین جزئیات باید گفت که با دوستان فرابورس ارتباط قطع نشده و همچنان ارتباط وجود دارد؛ اما به دلایلی که در سطح مدیریت ارشد در سمت سازمان بورس وجود داشت، مقداری سرعت کمتر بود و ما نتوانستیم تصویرسازی خوبی از اثراتDLT برای بورس داشته باشیم؛ چراکه بورس بهعنوان نهادی متمرکز، مفهوم توزیعشدگی را حس نمیکرد و تصور نمیکرد که قرار است این فناوری به آن کمک کند. از نگاه فناوری، نتوانستیم اثربخشی را برای بورس نشان دهیم و در این مسیر، همکاری با فرابورس در فاز مدیریت دارایی وارد میشود که بهعنوان نمونه میتوان به سپردهگذاری مرکزی اشاره داشت که تسویه دارایی و پولی در فرایندی دو الی سهروزه انجام میشود، این در حالی است که در فرایند مبتنی بر توکن این قابلیت بهصورت آنی وجود دارد.
در نقاطی DLT در بازار سرمایه جهانی توانسته در حوزه بخش مالی و تسویه بهخوبی خود را نشان دهد، اما متأسفانه ما مستقیم به سمت بازار بورس رفتیم و با کمتجربگی اعلام کردیم که قصد داریم توکن و سهام عرضه کنیم. این اشتباه من مدیر بود که اصلاح شده و با گامهای کوچک همچون ترندهای جهانی در حال فعالیت هستیم که البته این کار باید در ابتدا صورت میگرفت تا باعث شود ورود ما به این حوزه در ایران بسیار حرفهایتر باشد.
آقای فاطمی پرتفوی شما از داراییهای دیجیتالی خریداریشده در کیف توکن ققنوس چقدر است؟
پرتفوی من بالغ بر 66 میلیون تومان است و هر شب تعدادی توکن خریداری میکنم تا شبکه را بررسی کنم؛ عیدی را با توکن الماس و پیمان دادم و بسیاری از افراد، استقبال کردند و پیشنهاد میکنم علاقهمندان و بهخصوص مجموعه همکاران در شرکتهای میزبان وارد شبکه ققنوس شوند و توکنها را بررسی کنند.
کدام توکن ققنوس را دوست دارید؟
بیشترین علاقه من به توکن راه پرداخت است و هر شب چند واحد از این توکن را خریداری میکردم و دوست داشتم ققنوس بتواند اثربخشی یک توکن را برای یک کاربرد زیبا نشان دهد. از سویی دیگر با ارائه این توکن، توانستیم تأمین مالی مناسب و کوچکی را برای راه پرداخت انجام دهیم تا این فضا برای بقیه هم تجربه شود که میتوانند با ارائه توکن نسبت به تأمین مالی برای کسبوکار خودشان اقدام کنند. توکن الماس بیشترین نگاه به سمت سرمایهگذاری را دارد؛ اما در خصوص توکن پیمان معتقدم فارغ از بحث ارزش طلایی که در بازار ایجاد شده، نمیتواند بسیار بزرگ شود و باید پشتوانه طلای آن را در ققنوس مدیریت و به سمت غیر طلا و سایر سنگهای ارزشمند هدایت کنیم و در این راستا بهصورت قطعی در توسعههای بعدی برای آن پشتوانه طلا نخواهیم گرفت و به همین میزان طلایی که پشتوانه داشته، خواهد ماند. توکن آبپارس با توجه به پیوندی که به زندگی شخصی من دارد، بسیار مهم است؛ اما این توکن نتوانست در جامعه مخاطب خود، بهصورت واقعی مطرح شود و چندان مطرح نشد. آبپارس در شهرهایی از جمله تهران و مشهد مطرح شد که حسی از مسئولیت اجتماعی و اهمیت آبرسانی به مناطق کویری و اجرای این پروژه نداشتند. این در حالی است که این پروژه روی عمران و آبادی مناطق کویری و بهبود زندگی مردم تأثیر بسیار زیادی داشت. اعتقاد دارم که پروژههای سازندگی برای رسیدن به مرحله منفعت، عمری طولانی دارد و برای اینکه به این نقطه برسد، باید زمان زیادی صرف شود؛ اما بیشتر افراد در ایران بهدنبال سرمایهگذاری سریع هستند که این پروژه متناسب با ورود اینچنین کاربرانی نبود. مسئولیت اجتماعی و احساس نیاز در مناطق کویری مثل یزد، کرمان و رفسنجان باید به وجود میآمد؛ نه اینکه تبلیغات توکن آبپارس در تمام نقاط کشور مطرح شود. این موضوع باعث شد مخاطب مورد نیاز خود را پیدا نکند و باید برای آن برنامه دیگری در دستور کار قرار بگیرد. در زمینه توکن مهر باید بگویم که ارتباط خاصی برقرار نکردهام، اما تعدادی از این توکن را خریداری کردهام.
بهتر نبود که توکن آبپارس بهدلیل گستردگی و حجم بزرگ سرمایه مورد نیاز بهعنوان اولین توکن شبکه ققنوس منتشر نمیشد و در آینده انتشار مییافت؟
بر اساس مقایسه وضعیت مالی ققنوس با بورس، ققنوس از سه سال اول بازار بورس بسیار جلوتر است. ما باید بیشتر به سمت پروژههای چندمیلیونی میرفتیم تا تجربه کسب کنیم و نباید به سمت پروژه صدمیلیاردی برویم و شاید بهتر بود که توکن آبپارس بهعنوان یک طرح بزرگ با مسئولیت اجتماعی مهم در آینده در دستور کار قرار میگرفت. معتقدم صلاح نیست که یکدفعه یک پروژه بزرگ را برداریم و نیاز است در ابتدا پروژههای کوچک و متعدد داشته باشیم تا اعتمادسازی افزایش پیدا کند.
برای معرفی ققنوس به شهروندان چه میگویید؟
ققنوس ابزاری 7×24 است که با استفاده از آن میتوانید در هر زمان که اراده کنید، یک تصمیم درباره دارایی خود بگیرید. ما میتوانیم سکه، طلا و الماس را بهصورت فیزیکی در خانه داشته باشیم و آن را هدیه بدهیم یا اینکه معادل آن دارایی را بهصورت دیجیتالی داشته باشیم و هر موقع قصد داشته باشیم آن را ارسال کنیم. سکه طلا همیشه در دسترس نیست و در گاوصندوق یا محل امنی نگهداری میشود، اما توکن سکه روی تلفن همراه بوده و در هر لحظه قابلیت انتقال و فروش را دارد. در واقع همین گستردگی دسترسی یکی از مهمترین موضوعات از سه مؤلفه اصلی در فضای کسبوکار دیجیتال است که به نظرم در ایران در جایگاه نخست قرار دارد. ققنوس بستری ایجاد کرده تا یک دارایی که قدرت هیچگونه استفاده لحظهای از جمله پرداخت، سرمایهگذاری و تصمیمگیری لحظهای نداشت، به داراییای با قابلیت دسترسی در هر زمان و مکان با قابلیت تصمیمگیری تبدیل شود که نگرانی از دست رفتن را نیز ندارد. حتی در صورتی که تلفن همراه نیز سرقت شود، تمام داراییها بهصورت ایمن حفظ میشود و جای هیچگونه نگرانی نیست.
من توصیهام به دوستان این است که حتماً وارد پلتفرم ققنوس شوند و مجموعه را ارزیابی کنند؛ چراکه ققنوس ظرفیتی برای سرمایهگذاری همراه و 7×24 است که بسیاری از مزایایی که در نظام بورس وجود دارد، در اینجا نیز موجود است. همواره تأکید دارم دارایی دارای پشتوانه یک دارایی مطمئن و بدون شبهه است و افراد مقید به مذهب بیشتر بهدنبال چنین ابزارهایی هستند.
توکن الماس باعث شد بیشتر صحبت از سرمایهگذاری در زمینه الماس شود و حرف الماس بیشتر شنیده شد. این در حالی است که قبل از این صرفاً فقط چند مرتبه کلمه الماس به گوش خورده بود.
در ققنوس افراد میتوانند رفتهرفته نسبت به خرید الماس اقدام کنند. یک موضوع مهم این است که این پولها در قالب پول خرد با هدف داشتن یک دارایی باارزش در آینده جمعآوری میشود که هر لحظه همراه فرد است و تبدیل و فروش آن در هر لحظه ممکن است. از سویی دیگر استفاده از شبکه ققنوس، کمکی برای توسعه فناوریهای جدید در کشور و رویآوردن به DLT یک مسئولیت اجتماعی و تنها راه برونرفت حاکمیت ما از شرایط فعلی و تحریم در زمینه تجارت و پرداخت بینالملل است. بنده توصیه میکنم عزیزان مطالعهکننده ماهنامه توکنتاک و این گفتوگو نسبت به نصب کیف توکن ققنوس و استفاده از شبکه ققنوس اقدام کرده و وضعیت شبکه ققنوس را بررسی کنند. در همین راستا هر کاربری که با نام معرف من یا از طریق کد کیوآر ثبتنام کند، 10 توکن پیمان با پشتوانه طلا هدیه خواهد گرفت.