
هر کس که کمی با جامعه رمزارز و بلاکچین ایران آشنا باشد، قطعا نام «کارچین» را شنیده است. کارچین یکی از پروژههای پر سروصدای بلاکچین ایران است که در حوزه حملونقل عمومی پا به میدان گذاشته. پلتفرم کارچین قرار است بهمانند نمونههای مشابه، عرضه و تقاضای مسافر و راننده را مدیریت کند. با این تفاوت که تعیین قیمت بهصورت پویا و توسط رانندگان انجام میشود و مسافر حق انتخاب میان پیشنهادهای مختلف را دارد. برای آشنایی بیشتر با این پروژه و روند توسعه آن با امیرعباس امامی، بنیانگذار و مدیر اجرایی کارچین، مصاحبه کرده ایم.
ما بنيانگذاران اوليه را در کارچين داشتيم که مبالغي را سرمايهگذاري کردند. همچنين سرمايهگذاري مبتني بر مدل بذري از شرکت سرمايهگذاري خطر پذير رايانونچرز متعلق به توسعه کسبوکار شتاب سرزمين پارس جذب کرديم؛ با آن ادامه داديم و بهمرور شرکتهايي مانند رستاک مديا سپهر اضافه شدند.
در مرحله آخر مدل سرمايهگذاري فرشته (Angel Investor) تامين مالي کرديم و همچنان در حال ادامه با همان منابع هستيم. هرچند به دنبال جذب منابع جديد نيز هستيم. با توجه به جديد بودن بلاکچين و کارچين در حوزه حملونقل، بحثهاي قانوني، شرايط بد اقتصادي کشور که سرمايهگذاري خطر پذير را از سودآوري دور کرده است و جذب سرمايه براي استارتآپ کارچين با دشواريهاي متعددي روبرو بوده است. معتقديم کارچين بهعنوان پلتفرم زيرساختی همراه فناوري بلاکچين، زيرساخت حملونقل را توسعه خواهد داد.
بله، تمام اين منابع براي توسعهها پلتفرم تا به امروز استفاده شده و براي گسترش و عملياتي کردن زيرساخت نياز است تامين مالي جديد و گستردهاي انجام شود تا پروژه کارچين نهايي شود. در حال حاضر با منابع صرفشده MVP کارچين توسعه داده شده و در مراحل پاياني توسعه محصول قرار داريم که براي آينده نياز به سرمايهگذاري و جذب منابع است که از طريق فروش توکن رخ خواهد داد؛ چرا که افرادي که قصد دارند تا از پلتفرم کارچين استفاده کنند، بايد توکن کارچين را بخرند. بر همين اساس نيز تاکمپين مالي و عملياتي شدن کارچين نياز به عرضه عمومي توکن کارچين و توسعه بازار آن وجود دارد که در اين زمينه اقداماتي در حال اجراست.
توکن کارچين از طريق روش (TGE (Token Generation Event عرضه خواهد شد. در واقع، عرضه تمام توکنهاي کارچين در يک مرتبه و از طريق ICO انجام نميشود. با روش TGE توکنهاي کارچين طي مراحل مختلفي در سه سال اينده به فروش خواهد رفت تا تامين مالي و توسعه پلتفرم انجام شود.
از مهمترين مسائلي که در زمينه تامين مالي کارچين وجود دارد اين است که اين پلتفرمي نيست که صرفا بازار ايران را در اختيار داشته باشد؛ بلکه ميتواند در همه نقاط جهان کارکرد داشته باشد. درواقع کارچين محصور به جغرافياي خاصي نيست و نيازمند تامين مالي بينالمللي است تا توکن کارچين در جهان عرضه شود. از آنجاکه ايجاد کنندگان اوليه و اصلي شبکه کارچين ايراني هستند، اين احتمال وجود دارد که برچسب ايراني بودن بر روي کسبوکار کارچين باعث ايجاد مشکلاتي در زمينه توسعه بين المللي شود.
عرضه عمومي توکن کارچين فرايند بسيار شفافي خواهد داشت. در يکي از صرافي ها ما عرضه خواهد شد و مردم ميتوانند اين توکن را آزادانه بخرند و بفروشند. قيمت آن در بازار مشخص مي شود؛ اما به صورت کلي ميزان سرمايهگذاري محرمانه است.
به طور کلي بابت اين تأخيري که در تامين مالي پروژه کارچين احساس مي شود بهتر است، توضيح بدهم. بخشي از موضوع به ماهيت کسب و کار مربوط است. چرا که يک MVP بلاکچيني با يک اپليکيشن موبايلي و موارد رايج در مارکتينگ بسيار متفاوت است. تامين مالي و مارکتينگ يک MVP مبتني بر زنجيرهبلوک اصولا ساده نيست. چراکه کسبوکارهاي مشابه و نيروي کار داراي تجربه و متخصص بسيار محدود هستند.
شايد برايتان جالب باشد که بگويم يک بررسي در اينباره داشتيم. البته هدفمان معرفي استارتآپهاي بلاکچيني حوزه حمل و نقل شبيه کارچین در دنيا بود که به مخاطبمان بگوييم که در دنيا مثلاً اين 10 استارت آپ، شبيه کارچين، وجود دارد و بر اساس همين ايده کارچين کار مي کنند. پس از بررسی موضوع فهمیدیم که اين پلتفرمها بيش از دو سال از گذشتن فعاليتشان، توانستهاند پروژه را لانچ کنند. بعد از 2، 3 و 4 سال که از اجرا گذشته بود، همچنان مانند کارچين در مرحله توسعه قرار داشتند.
از سويي ديگر يکي از موضوعاتي که باعث طولانی شدن فرايند اجراي پروژه کارچين شد، محدوديت در منابع مالي است. البته منابع مالي تمام موضوع نيست و بحث اصلي مدل کسبوکاري يک پروژه بلاکچيني است که بهدليل نبود تجربه ما بايد آزمون و خطاهاي متعددي انجام دهيم که دليل اصلي اين بحث نيز عدم وجود کارشناس تحليل پروژه بلاکچين در ايران است. موضوع تحليل پروژه و مدل کسبوکار بسيار مهم است. چرا که اگر اين موضوع به درستي شناسايي و اصلاح نشود، نميتوان به سرمايهگذار تفهيم کرد که بر روي چه محصولي در حال سرمايهگذاري است و از تمام زواياي کسب و کار باخبر نميشود. و با اين حساب سرمايهگذاري بر روي محصولات مبتني بر بلاکچين بسيار دشوار خواهد بود.
تمام تلاش تيم کارچين استفاده از ظرفيت قوانين و مقررات است. با برخي از رگولاتورها صحبتهايي شد تا بتوانيم از ظرفيت تامين مالي در کشور استفاده کرده و با ايجاد سندباکس به توسعه آن کمک کنيم. کارچين محدود به مرزهاي ايران نيست و صرفا شروعش در ايران خواهد بود. این باعث ميشود آزمايش اوليه استفاده از کارچين در ايران انجام شود. بر همين اساس نيز علاقهداريم، از ظرفيت زيرساخت تامين مالي جمعي استفاده کنيم.
مخالفت و تضادي ميان اين موضوعات وجود ندارد که تامين مالي کسبوکار کارچين در ايران از طريق پلتفرم ققنوس با عرضه توکن کارچين انجام شود و کارچين در پشت صحنه بر روي اتريوم سوار باشد و از سويي ديگر اين توکن در صرافي ايراني مانند اکسير نيز فهرست شود. توکن کارچين يک توکن کاربردي (Utility Token) است که در استفاده از ظرفيتهاي قانوني ما را دچار مشکل ميکند. علاقه داريم از راهکارهایي که ماهيت کسبوکارمان را تغيير ندهند، برای تامين مالي براي سرمايهگذاري و توسعه زيرساخت استفاده کنيم.
تقريبا در نقطه آغاز کارهاي اجرايي براي پروژه کارچين هستيم. قطعا با اجرايي شدن و آماده شدن محصول وارد فاز عمليات، تست و ورود به بازار خواهيم شد. روياهاي بسيار بزرگي براي کارچين در نظر گرفته شده است. فکر ميکنيم سال آينده اتفاقات بسيار خوبي براي آن خواهد افتاد که در اين مسير تلاش بسيار زيادي انجام ميشود.
اعتقاد دارم رويا و اميد مسئله مهمي در فضاي کاري استارتآپي است. فردي که در حوزه استارتآپي درحال فعاليت است و روياهاي بزرگي ندارد، اصولا اشتباه وارد اکوسيستم فعاليت استارتآپي شده است. ما در کارچين اميد بسيار زيادي داريم و معتقديم که کارچين براي بازار جذابيت بسيار زيادي دارد. و ميتواند مسائل جدي و بزرگي را در بازار حملونقل ازجمله انحصار، قيمتهاي بالا، کارمزدهاي بالا، مقياس پذيري پلتفرم و عدم مشارکت رانندگان و مسافران در گسترش پلتفرمهاي حملونقل را مرتفع کند.
توکنهاي کارچين حق راي نيز دارند و از آنها ميتوان براي راي گيري نيز استفاده کرد. درحقيقت، قوانين و چارچوبهاي فعاليت را اعضاي فعال در پلتفرم ازجمله رانندگان مشخص ميکنند که جذابيت آن را افزايش ميدهد.
آينده پلتفرمهاي حوزه حملونقل بر روي فناوري بلاکچين است. پلتفرمهاي بلاکچيني در آينده سهمي کليدي از بخش حمل و نقل را خواهند داشت و کارچین آغازگر مسيري در اين حوزه است. تاکيد دارم که تا پايان سال جاري پروژه کارچین عملياتي خواهد شد.