پرونده کامل گنادی میخاسویچ (Gennady Mikhasevich)
گنادی مودستویچ میخاسویچ، قاتل زنجیره‌ای اهل بلاروسِ شوروی، با لقب «خفه‌کننده ویتبسک» شناخته می‌شد. او بین سال‌های ۱۹۷۱ تا ۱۹۸۵ در مناطق ویتبسک، پولوتسک و اطراف آن، دست‌کم ۳۶ زن را به قتل رساند. او در بازجویی‌ها به ۴۳ قتل اعتراف کرد، اما دادگاه ۳۶ قتل را اثبات‌شده دانست.
نخستین قتل او در مه ۱۹۷۱ رخ داد. در سال‌های بعد، قتل‌های مشابه ادامه پیدا کردند و پلیس با پرونده‌ای بسیار دشوار روبه‌رو شد. یکی از مشکلات بزرگ این بود که میخاسویچ در ظاهر فردی عادی و حتی فردی فعال در جامعه بود و مدتی به‌عنوان نیروی داوطلب کمک‌کننده به پلیس فعالیت می‌کرد؛ بنابراین کسی به‌راحتی به او شک نمی‌کرد.
یکی از ویژگی‌های پرونده، وجود نامه‌هایی بود که قاتل برای گمراه کردن تحقیقات به نام یک گروه خیالی با عنوان «میهن‌دوستان ویتبسک» منتشر می‌کرد. همین نوشته‌ها بعدها به مهم‌ترین اشتباه او تبدیل شدند.
پلیس نمونه‌های دست‌خط تعداد بسیار زیادی از مردان منطقه را بررسی کرد. در نهایت، شباهت دست‌خط میخاسویچ با نوشته‌های قاتل توجه کارشناسان را جلب کرد و تحقیقات بیشتری درباره او انجام شد. در ۹ دسامبر ۱۹۸۵ دستگیر شد.
پس از بازرسی خانه‌اش، وسایلی که متعلق به برخی قربانیان بودند پیدا شد و او در بازجویی‌ها به قتل‌های متعددی اعتراف کرد.
یکی از تاریک‌ترین جنبه‌های پرونده میخاسویچ، اشتباه‌های جدی دستگاه قضایی شوروی بود. پیش از دستگیری قاتل واقعی، ۱۴ نفر بی‌گناه به اشتباه در ارتباط با قتل‌هایی که میخاسویچ مرتکب شده بود محکوم شدند؛ دست‌کم یکی از آن‌ها اعدام شد. این اتفاق پرونده را به نمونه‌ای مشهور از خطای قضایی تبدیل کرد.
۱. انگیزه شخصی و خشم
میخاسویچ بعدها درباره نخستین قتلش توضیحاتی مرتبط با شکست عاطفی و خشم خود مطرح کرد. اما این توضیح نمی‌تواند به‌طور قطعی انگیزه تمام قتل‌های بعدی را توضیح دهد.
۲. انگیزه جنسی و کنترل
در تحقیقات مشخص شد برخی قتل‌ها با جرایم جنسی همراه بوده‌اند. بنابراین کارشناسان این موضوع را یکی از عوامل مهم در الگوی رفتاری او می‌دانستند.
۳. نقش ضعف تحقیقات پلیس
یکی از مهم‌ترین توضیحات درباره طولانی شدن فعالیت او، ضعف هماهنگی و اشتباه‌های تحقیقاتی بود. پلیس مدت‌ها به افراد اشتباه مظنون شد و همین مسئله فرصت بیشتری در اختیار قاتل قرار داد.
۴. نظریه «قاتل به‌عنوان عضو جست‌وجو»
این بخش از پرونده بسیار عجیب بود: خود میخاسویچ در فعالیت‌های جست‌وجو و کمک به پلیس شرکت می‌کرد و حتی در بررسی خودروهای مشکوک نقش داشت. این موضوع باعث شد او بتواند از روند تحقیقات اطلاعات به دست آورد و کمتر مورد سوءظن قرار گیرد.
میخاسویچ در سال ۱۹۸۷ به دلیل قتل‌های متعدد به مجازات اعدام محکوم شد. حکم او بعداً اجرا شد و او با تیراندازی اعدام شد. تاریخ اجرای حکم در منابع مختلف یکسان ثبت نشده و برخی منابع ۲۵ سپتامبر ۱۹۸۷ و برخی ۱۹ ژانویه ۱۹۸۸ را ذکر می‌کنند.
پرونده گنادی میخاسویچ فقط داستان یک قاتل زنجیره‌ای نبود؛ این پرونده نمونه‌ای مهم از خطای قضایی، اعتراف‌های اشتباه و ضعف تحقیقات در اتحاد شوروی نیز محسوب می‌شود. او در نهایت به ۳۶ قتل محکوم شد، اما پیش از شناسایی او، چندین فرد بی‌گناه قربانی اشتباهات سیستم قضایی شده بودند.
نام: گنادی مودستویچ میخاسویچ
لقب: خفه‌کننده ویتبسک
دوره قتل‌ها: ۱۹۷۱ تا ۱۹۸۵
قتل‌های اثبات‌شده: ۳۶
اعتراف: ۴۳ قتل
حکم: اعدام
وضعیت پرونده: مختومه
