
پرونده کامل پیتر ساتکلیف (Peter Sutcliffe)
پیتر ویلیام ساتکلیف، قاتل زنجیرهای بریتانیایی، در ۲ ژوئن ۱۹۴۶ در یورکشایر غربی انگلستان به دنیا آمد. او به خاطر مجموعه قتلها و حملههایی که بین ۱۹۷۵ تا ۱۹۸۰ انجام داد، با لقب «قاتل یورکشایر» (Yorkshire Ripper) مشهور شد. تحقیقات این پرونده یکی از بزرگترین عملیاتهای پلیسی بریتانیا بود.
نخستین جرایمی که بعدها به ساتکلیف نسبت داده شدند، از ۱۹۷۵ آغاز شدند. ابتدا چند حمله در منطقه یورکشایر رخ داد و در اکتبر همان سال، نخستین قتل این مجموعه ثبت شد. الگوی مشترک میان برخی پروندهها باعث شد پلیس احتمال فعالیت یک قاتل زنجیرهای را بررسی کند.
در طول پنج سال تحقیقات، پلیس بیش از ۱۵۱ هزار اقدام تحقیقاتی انجام داد، حدود ۱۵۸ هزار بررسی خودرو و ۳۱ هزار اظهارنظر شاهدان را ثبت کرد؛ مقیاس پرونده بعدها در یک گزارش رسمی بسیار گسترده توصیف شد.
یکی از بزرگترین مشکلات پرونده این بود که پلیس مدتی طولانی به نامهها و نوارهای صوتیای توجه کرد که ظاهراً از طرف قاتل ارسال شده بودند. در نهایت مشخص شد این پیامها واقعی نبوده و تحقیقات را به مسیر اشتباهی بردهاند.
ساتکلیف حتی پیش از دستگیری چند بار با پلیس روبهرو شد و یکی از بزرگترین انتقادهای بعدی این بود که او زودتر از اینها شناسایی نشد. گزارش رسمی بررسی پرونده نیز به همین ضعفها پرداخت.
در ژانویه ۱۹۸۱، ساتکلیف در حالی که همراه فرد دیگری در خودرو بود، توسط پلیس متوقف شد. بررسیهای بعدی باعث شد توجه کارآگاهان دوباره به او معطوف شود و شواهد بیشتری ارتباط او با پروندهها را نشان داد. او در ۲۲ مه ۱۹۸۱ در دادگاه محکوم شد.
۱. انگیزه و نگرش زنستیزانه
یکی از تحلیلهای اصلی درباره انگیزه ساتکلیف، نگرش خصمانه او نسبت به زنان بود. با این حال، انگیزه دقیق همه قتلها بهطور کامل و یکسان مشخص نشد.
۲. نقش مشکلات روانی
در جریان پرونده درباره وضعیت روانی او بحث شد. با این حال، دادگاه او را مسئول اعمالش دانست و این موضوع مانع محکومیتش نشد.
۳. اشتباه پلیس و اثر آن بر طولانی شدن پرونده
یکی از مهمترین نتایج رسمی پرونده این بود که اشتباه در اولویتبندی سرنخها و اعتماد به پیامهای جعلی، میتوانست باعث شود قاتل مدت بیشتری آزاد بماند. بعدها همین تجربه در شکلگیری روشهای جدید تحلیل پروندههای جنایی در بریتانیا تأثیر گذاشت.
ساتکلیف در مجموع به قتل ۱۳ زن و تلاش برای قتل هفت زن دیگر محکوم شد. او در ابتدا در جریان محاکمه درباره وضعیت روانی خود دفاعی مطرح کرد، اما دادگاه در نهایت او را مجرم شناخت.
او به حبس ابد محکوم شد و سالهای باقیمانده عمرش را در حبس گذراند.
پیتر ساتکلیف در ۱۳ نوامبر ۲۰۲۰ در بیمارستانی در انگلستان، پس از ابتلا به بیماری، درگذشت. مقامات تأکید کردند که خانواده قربانیان و بازماندگان همچنان در مرکز توجه قرار دارند.
پرونده پیتر ساتکلیف علاوه بر ۱۳ قتل، به دلیل بزرگی تحقیقات، اشتباههای پلیسی و تأثیر آن بر روشهای مدرن بررسی جرایم زنجیرهای اهمیت تاریخی پیدا کرد. این پرونده همچنین یکی از دلایلی بود که بریتانیا به سمت ایجاد سامانههای تخصصیتر برای شناسایی الگوهای جرایم زنجیرهای رفت.
نام: Peter William Sutcliffe
لقب: Yorkshire Ripper — «قاتل یورکشایر»
دوره جرایم محکومشده: ۱۹۷۵ تا ۱۹۸۰
قتلهای محکومشده: ۱۳
تلاش برای قتل: ۷ مورد
حکم: حبس ابد
دستگیری: ژانویه ۱۹۸۱
مرگ: ۱۳ نوامبر ۲۰۲۰
وضعیت پرونده: مختومه