

# پروندهٔ جک اونتروگر | «شاعر زندان»
نام: Jack Unterweger (یوهان اونتروگر)
ملیت: اتریشی
دورهٔ جنایت: ۱۹۷۴ و سپس ۱۹۹۰ تا ۱۹۹۲
وضعیت: محکوم به قتل؛ پس از صدور حکم نهایی در زندان درگذشت.
## آغاز ماجرا
اونتروگر از نوجوانی سابقهٔ جرائم مختلف داشت. در سال ۱۹۷۴ به قتل یک زن در آلمان غربی متهم و بعداً در اتریش به حبس ابد محکوم شد. در زندان شروع به نوشتن کرد و زندگینامهاش منتشر شد. آثار ادبی او باعث شد بعضی از روشنفکران اتریشی باور کنند که او اصلاح شده است. در نهایت، پس از حدود ۱۵ سال زندان، در سال ۱۹۹۰ با عفو آزاد شد.
## آزادی و بازگشت به جرم
پس از آزادی، او به یک چهرهٔ ادبی و رسانهای تبدیل شد و بهعنوان نویسنده و روزنامهنگار فعالیت کرد.
اما بعد از آزادی، چند زن در اتریش، پراگ و لسآنجلس کشته شدند. تحقیقات نشان داد که در چند مورد، اونتروگر در زمان و محل وقوع قتلها حضور داشته یا ارتباط نزدیکی با مناطق مربوطه داشته است. پلیس همچنین شباهتهایی میان شیوهٔ ارتکاب قتلها پیدا کرد.
## پروندهٔ لسآنجلس
در سال ۱۹۹۱ اونتروگر برای تهیهٔ گزارش دربارهٔ جرم و فحشا به لسآنجلس رفت. بعدها مشخص شد سه زن در همان دوره در لسآنجلس به قتل رسیدهاند و پلیس ارتباط احتمالی آنها با اونتروگر را بررسی کرد. او پس از بازگشت به اروپا، وقتی تحقیقات جدیتر شد، از دسترس پلیس خارج شد و مدتی به کشورهای مختلف سفر کرد.
سرانجام در ۱۹۹۲ در فلوریدا دستگیر و به اتریش بازگردانده شد. همکاری پلیس اتریش و آمریکا و تحقیقات بینالمللی نقش مهمی در تکمیل پرونده داشت.
## چند قتل؟
در دادگاه سال ۱۹۹۴، اونتروگر به قتل ۹ زن در اتریش، جمهوری چک سابق و لسآنجلس محکوم شد. دادستانها او را به پروندههای بیشتری نیز مرتبط میدانستند، اما همهٔ آن موارد به محکومیت منجر نشدند.
نکتهٔ مهم این است که او دربارهٔ قتلهای جدید بیگناهی خود را اعلام میکرد؛ بنابراین باید بین مواردی که دادگاه برای آنها حکم صادر کرد و موارد صرفاً مشکوک تفاوت گذاشت.
## تئوریها
تئوری اول: تعداد قربانیان بیشتر بوده است.
با توجه به پروندههای حلنشدهٔ مشابه و ارتباط اونتروگر با چند منطقه، احتمال قربانیان بیشتر مطرح شد؛ ولی همهٔ این موارد اثباتشده نیستند.
تئوری دوم: آزادی او یک اشتباه بزرگ بود.
یکی از بحثهای اصلی این پرونده این است که موفقیت ادبی و تصویری که رسانهها از «اصلاح شدن» او ساخته بودند، باعث شد خطر واقعی او دستکم گرفته شود.
تئوری سوم: پرونده علیه او بیش از حد بزرگنمایی شده بود.
برخی از حامیان اونتروگر معتقد بودند پلیس و رسانهها به دلیل گذشتهٔ جنایی او، خیلی سریع او را مسئول تمام قتلهای مشابه دانستهاند. با این حال، دادستانها به مجموعهای از شواهد، حضور او در مناطق مربوط و شباهتهای میان پروندهها تکیه کردند.
## پایان پرونده
در ۲۸ ژوئن ۱۹۹۴ هیئت منصفهٔ دادگاه گراتس او را در ۹ مورد قتل مجرم شناخت و به حبس ابد محکوم کرد. اونتروگر ساعاتی بعد در زندان جان باخت. به همین دلیل، حکم او طبق قوانین آن زمان فرصت پیدا نکرد مانند یک محکومیت عادی پس از مراحل تجدیدنظر نهایی شود.
## جمعبندی
جک اونتروگر یکی از عجیبترین نمونههای جنایتکارانی بود که توانست در دوران زندان تصویری کاملاً متفاوت از خود بسازد و حتی پس از آزادی به یک چهرهٔ ادبی تبدیل شود؛ اما چند سال بعد دوباره نامش در پروندههای قتل زنجیرهای مطرح شد. همین تضاد بین «نویسندهٔ اصلاحشده» و «مجرم خطرناک» باعث شد پروندهٔ او بسیار مشهور شود.
### جعبهٔ اطلاعات
نام: Jack Unterweger
لقب: شاعر زندان / شاعر و نویسندهٔ اتریشی
محکومیت اولیه: ۱ قتل، حبس ابد
محکومیت دوم: ۹ قتل
مناطق اصلی: اتریش، پراگ، لسآنجلس
دستگیری: ۱۹۹۲
حکم نهایی دادگاه: حبس ابد
پایان: مرگ در زندان در ۱۹۹۴
نکتهٔ کلیدی: آزادی او پس از شهرت ادبی، یکی از بحثبرانگیزترین بخشهای پرونده بود.