پرونده موزس سیتهول (Moses Sithole)
موزس سیتهول یکی از بدنامترین قاتلان زنجیرهای تاریخ آفریقای جنوبی است. او در ۱۷ نوامبر ۱۹۶۴ در شهر ووسلوروس، در نزدیکی ژوهانسبورگ، متولد شد. دوران کودکی او با فقر شدید، از دست دادن پدر، زندگی در پرورشگاه و بیثباتی خانوادگی همراه بود. پژوهشگران جرمشناسی معتقدند که این شرایط در شکلگیری شخصیت او نقش داشته، هرچند چنین پیشینهای بههیچوجه رفتارهای بعدی او را توجیه نمیکند.
در سال ۱۹۹۰، سیتهول به جرم تجاوز جنسی دستگیر و به چند سال زندان محکوم شد. او در سال ۱۹۹۳ آزاد شد و اندکی بعد مجموعهای از قتلهایی را آغاز کرد که بعدها به «قتلهای ABC» معروف شدند؛ زیرا بیشتر آنها در سه منطقه Atteridgeville، Boksburg و Cleveland رخ داده بودند.
شیوه انتخاب قربانیان
قربانیان او عمدتاً زنان جوانی بودند که به دنبال کار میگشتند. سیتهول با ظاهری آراسته و رفتاری مؤدبانه خود را به عنوان مسئول استخدام یا نماینده یک شرکت معرفی میکرد و به آنها وعده شغل میداد. او سپس قربانیان را به بهانه انجام مصاحبه کاری یا تکمیل مدارک، به مناطق خلوت یا زمینهای متروکه میبرد.
این روش باعث میشد قربانیان بدون ایجاد سوءظن با او همراه شوند و همین موضوع شناسایی الگوی جرایم را برای پلیس دشوار کرده بود.
روش قتل
طبق مدارک دادگاه و گزارشهای رسمی پزشکی قانونی، پس از رساندن قربانیان به محلهای دورافتاده، سیتهول آنها را مورد تجاوز قرار میداد و سپس با خفه کردن به قتل میرساند. بررسیها نشان داد که در بسیاری از موارد از تکهای از لباس یا وسایل شخصی قربانی برای ایجاد فشار بر گردن استفاده میشد. این روش در پرونده به عنوان علت اصلی مرگ بسیاری از قربانیان ثبت شده است.
پس از قتل، او اجساد را در همان مناطق رها میکرد و محل را ترک میکرد. هیچ تلاش پیچیدهای برای پنهان کردن اجساد انجام نمیداد، اما به دلیل گستردگی محل وقوع جرایم و کمبود امکانات پلیس در آن زمان، شناسایی قاتل مدتها به طول انجامید.
تحقیقات پلیس
در ابتدا پلیس تصور میکرد با چند قاتل مختلف روبهرو است، زیرا قتلها در نقاط مختلف اتفاق میافتاد. اما با افزایش تعداد قربانیان و شباهت الگوی جرم، مشخص شد که احتمالاً یک قاتل زنجیرهای مسئول همه آنهاست.
پیشرفت مهم پرونده زمانی رخ داد که سیتهول با یک روزنامهنگار تماس گرفت و درباره قتلها صحبت کرد. پلیس با همکاری روزنامهنگار، تماسها را بررسی و هویت تماسگیرنده را شناسایی کرد.
دستگیری
در اکتبر ۱۹۹۵ پلیس برای بازداشت او اقدام کرد. هنگام دستگیری، سیتهول مقاومت کرد و یکی از مأموران را با چاقو مجروح ساخت، اما در نهایت با شلیک پلیس از ناحیه پا زخمی و بازداشت شد.
پس از بازداشت، تحقیقات گستردهای انجام شد و مدارک فراوانی از جمله شهادت بازماندگان، شواهد پزشکی قانونی و اعترافات ضبطشده علیه او جمعآوری شد.
دادگاه
دادگاه سیتهول در سال ۱۹۹۶ آغاز شد و یکی از طولانیترین و مهمترین محاکمههای جنایی آفریقای جنوبی بود. بیش از ۱۴۰ شاهد در دادگاه حاضر شدند و صدها مدرک ارائه شد.
در پایان، دادگاه او را به جرم ۳۸ قتل، دهها مورد تجاوز و چندین فقره سرقت مجرم شناخت.
حکم
در سال ۱۹۹۷ قاضی او را به مجموعاً ۲۴۱۰ سال زندان محکوم کرد؛ حکمی که یکی از سنگینترین مجازاتهای تاریخ آفریقای جنوبی به شمار میرود. از آنجا که مجازات اعدام در این کشور لغو شده بود، این حکم عملاً به معنای حبس تا پایان عمر بود.
اهمیت تاریخی پرونده
پرونده موزس سیتهول باعث شد پلیس آفریقای جنوبی واحدهای تخصصی بررسی قتلهای زنجیرهای را تقویت کند و استفاده از روانشناسی جنایی و تحلیل الگوی جرایم گسترش یابد. همچنین این پرونده نشان داد که سوءاستفاده از اعتماد افراد آسیبپذیر، بهویژه زنان جویای کار، میتواند زمینهساز جرایم بسیار گسترده شود.
امروزه پرونده او همچنان در دورههای جرمشناسی، روانشناسی جنایی و آموزش نیروهای پلیس به عنوان یکی از مهمترین پروندههای قاتلان زنجیرهای آفریقا مورد مطالعه قرار میگیرد.