
پرونده کامل آناتولی اونوپرینکو (Anatoly Onoprienko)
آناتولی یوریویچ اونوپرینکو در ۲۵ ژوئیه ۱۹۵۹ در اوکراین، که آن زمان بخشی از اتحاد جماهیر شوروی بود، متولد شد. او یکی از مرگبارترین قاتلان زنجیرهای تاریخ اروپا به شمار میرود. دادگاه او را به قتل ۵۲ نفر محکوم کرد؛ جنایتهایی که بین سالهای ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۶ رخ داد.
کودکی او با مشکلات خانوادگی همراه بود. مادرش در سنین پایین از دنیا رفت و پدرش نتوانست بهخوبی از او نگهداری کند، بنابراین مدتی را در پرورشگاه گذراند. بعدها در ارتش خدمت کرد و سپس بهعنوان ملوان در کشتیهای تجاری کار کرد و به کشورهای مختلف سفر داشت.
آغاز قتلها
نخستین قتلهای شناختهشده او در سال ۱۹۸۹ رخ داد. در ابتدا با فرد دیگری همکاری میکرد و هدف آنها سرقت از خانهها و خودروها بود، اما پس از مدتی بهتنهایی به جنایت ادامه داد.
در فاصله سالهای ۱۹۹۵ تا ۱۹۹۶، موجی از قتلهای خانوادگی در اوکراین رخ داد. اونوپرینکو شبانه وارد خانهها میشد، اعضای خانواده را میکشت، اشیای باارزش را سرقت میکرد و در بسیاری از موارد برای از بین بردن آثار جرم، خانه را به آتش میکشید.
بسیاری از قربانیان او خانوادههایی بودند که هیچ ارتباطی با او نداشتند. پلیس متوجه شد که قربانیان تقریباً بهصورت تصادفی انتخاب میشدند و انگیزه مالی بهتنهایی نمیتوانست شدت این جنایتها را توضیح دهد.
دستگیری
در سال ۱۹۹۶، پلیس اوکراین پس از بررسی شواهد، رد او را پیدا کرد. هنگام بازرسی محل اقامتش، اسلحه، وسایل سرقتشده و مدارکی کشف شد که او را به چندین قتل مرتبط میکرد.
در بازجوییها، اونوپرینکو به قتلهای متعدد اعتراف کرد و جزئیاتی ارائه داد که تنها عامل جنایت از آنها اطلاع داشت. دادگاه در نهایت او را به قتل ۵۲ نفر مجرم شناخت.
نظریههای مشهور درباره انگیزه او
۱. انگیزه مالی
در برخی پروندهها، پس از قتل، پول، جواهرات یا خودروهای قربانیان سرقت شده بود. اما ارزش اموال سرقتشده اغلب اندک بود و با تعداد زیاد قربانیان تناسب نداشت؛ به همین دلیل بسیاری از کارشناسان معتقدند سرقت تنها بخشی از انگیزه او بوده است.
۲. اختلالات روانی
روانپزشکان اعلام کردند که او مشکلات شخصیتی جدی داشت، اما در زمان ارتکاب جرم توانایی تشخیص درست و نادرست را حفظ کرده بود. به همین دلیل، دادگاه او را از نظر کیفری مسئول اعمالش دانست.
۳. ادعای «صداها»
اونوپرینکو در برخی بازجوییها ادعا کرد که صداهایی به او دستور انجام قتلها را میدادند. با این حال، کارشناسان و دادگاه این ادعا را دلیل کافی برای سلب مسئولیت کیفری ندانستند.
۴. تأثیر کودکی سخت
برخی جرمشناسان معتقدند از دست دادن مادر، زندگی در پرورشگاه و مشکلات دوران کودکی ممکن است در شکلگیری شخصیت او نقش داشته باشد. البته این موضوع بهعنوان توضیحی برای پیشینه او مطرح میشود و نه توجیهی برای جنایتها.
محاکمه و حکم
در سال ۱۹۹۹، دادگاه اوکراین آناتولی اونوپرینکو را به جرم قتل ۵۲ نفر مجرم شناخت و به اعدام محکوم کرد.
اما پیش از اجرای حکم، اوکراین مجازات اعدام را لغو کرد. به همین دلیل، حکم او به حبس ابد تغییر یافت.
او تا پایان عمر در زندان باقی ماند و در ۲۷ اوت ۲۰۱۳، در سن ۵۴ سالگی، بر اثر نارسایی قلبی در زندان درگذشت.
جمعبندی
آناتولی اونوپرینکو یکی از مرگبارترین قاتلان زنجیرهای اروپا بود. او به قتل ۵۲ نفر محکوم شد و بسیاری از قربانیانش را بهصورت تصادفی انتخاب میکرد. انگیزه دقیق او هنوز بهطور کامل روشن نیست؛ برخی کارشناسان بر نقش سرقت تأکید میکنند و برخی دیگر اختلالات شخصیتی و مشکلات شدید روانی را عامل اصلی میدانند. با وجود نظریههای مختلف، دادگاه نتیجه گرفت که او مسئول کامل اعمال خود بوده و به همین دلیل، ابتدا به اعدام و سپس، پس از لغو مجازات اعدام در اوکراین، به حبس ابد محکوم شد.