ریچارد فرای، محقق و ایرانشناس بزرگ معاصر، به زیبایی گفته است که «شکوه نبوغ ایرانی در شعر او جلوهگر است.»
مهرداد بهار، پژوهشگر برجستهی تاریخ و فرهنگ ایران به درستی نوشته است که پویایی و درخشش فرهنگ ایرانی، از یک زاویه، محصول تعامل با دیگر فرهنگهاست.
شعر بزرگان ادب فارسی را که مرور میکنیم، نمونههای درخشانی از این سرزندگی و تعامل فرهنگی، از جمله در همنشینی نمودهای فرهنگ ایران و اسلام در اندیشه و سخن شاعران بزرگ ایران به چشم میآید.
نظامی:
جمالش باد دائم عالمافروز
شبش معراج باد و روز، نوروز
مولوی:
زین همرهان سست عناصر دلم گرفت
شیر خدا و رستم دستانم آرزوست
منوچهری:
عمرت چو عمر نوح پیمبر دراز باد
همچون جَمَت به ملک همه عزّ و ناز باد
سعدی:
صبحم از مشرق برآمد باد نوروز از یمین
عقل و طبعم خیره گشت از صنع ربالعالمین
حافظ:
بلبل ز شاخ سرو به گلبانگ پهلوی
میخواند دوش درس مقامات معنوی
یعنی بیا که آتش موسی نمود گل
تا از درخت نکتهی توحید بشنوی
و فردوسی، خالق شاهکار جهانی و بینظیر شاهنامه:
اگر چشم داری به دیگر سرای
به نزد نبی و علی گیر جای