نخستین جنگ ایران و روم در زمان اشکانیان، سال ۵۴ پیش از میلاد و در منطقهی عمومی بینالنهرین روی داده و به نبرد حرّان شهرت یافته است.
در این رویارویی تاریخی، سورنا، فرماندهی سپاه ایران را به عهده داشت و کراسوس، سرکردهی رومیان بود.
رومیان که برتری عددی آشکاری داشتند، جنگ را به هوس کشورگشایی و تسلط بر ایران آغاز کرده بودند.
کراسوس، به هشدارهای برخی اطرافیان که پیش از حمله او را به دقت و دوراندیشی توصیه میکردند، توجهی نکرد و جانب مشاورانی را گرفت که پیروزی را در چشم او ساده و کمهزینه نشان میدادند.
گفته شده که حتی سنای روم هم به او توصیه کرده بود از جنگ با دولت اشکانی خودداری کند اما کراسوس که گویا بهرهی قابل توجهی از خودشیفتگی و گزافهگویی برده بود، به این هشدارها اعتنا نکرد و همچنان تخیلات خود را برای فتح ایران و رسیدن به هندوستان دنبال میکرد.
کراسوس، پیش از حمله، زمستان را در سوریه گذراند و اُرُد، پادشاه اشکانی از این فرصت به دو صورت بهره برد.
نخست آن که به تجهیز و تقویت نیروی نظامی خویش پرداخت.
دوم این که سفرایی نزد کراسوس فرستاد تا دربارهی اهداف و آمادگی نظامی او اطلاعاتی به دست آورد و به وی هشدار دهد که خیال حمله به ایران را از سر بیرون کند.
منابع رومی، مذاکرهای تاریخی را میان نمایندگان ایران و کراسوس ثبت کردهاند.
کراسوس در واکنش به هشدار نمایندهی ایران با تکبر میگوید: پاسخ شما را در سلوکیه خواهم داد.
یعنی شما را شکست میدهم و پایتخت کشورتان را تصرف میکنم.
نمایندهی ایران هم در پاسخ، کف دست خود را به کراسوس نشان میدهد و میگوید اگر اینجا مو دیدی سلوکیه را هم خواهی دید.
در نهایت، رومیان جنگ را آغاز کردند و سپاه ایران توانست ضمن کشتن کراسوس، شکستی سنگین و فراری مفتضحانه را به لشکر روم تحمیل کند.
در نتیجهی این جنگ، تسلط ایران بر بینالنهرین گسترش یافت و چهرهای قدرتمند از دولت اشکانی در میان رومیان منعکس شد.
اینکه میگویند تاریخ تکرار میشود، از جهاتی سخنی قابل تأمل است.
گویا در میان دولتمردان غربی، میل به سلطه و تجاوز و همزمان رویافروشی و ترجیح آرزوها بر واقعیت، پیشینهای دیرین دارد.