تمدن، بیش و پیش از آنکه به سیمان و ساختمان و سکه و نفت و دلار باشد، به باور و اندیشه و نوع نگاه و طرز فکر و رفتار است.
با این مقدمه تعجب نمیکنیم اگر یک اندیشمند اروپایی، اشپنگلر، در اوایل قرن بیست کتابی نوشته باشد با عنوان:
«انحطاط غرب»
او بهدرستی دریافته بود که غرب، تکنولوژی و تفنگ دارد اما بهرهای معقول از فرهنگ ندارد.
و اندیشمندی دیگر، جان برنال، که گفته بود انسان قرن بیست که از نظر علمی رشدی بیسابقه داشته، از حیث انسانیت و اخلاق تا حد شرورترین نوع وحشیان سقوط کرده است.
با این نگاه میگویم تمدن غرب از نظر ابزار و اسلحه و اینترنت و تلویزیون و تبلیغات و هواپیما و هوش مصنوعی چیزی کم ندارد و در بالاترین جایگاه قرار دارد، اما اینها همه در برابر آنچه امروز در غزه و بر کودکان غزه میگذرد، رنگ میبازد.
بهراستی اگر قرار است در قرن بیستویک نیز شاهد صحنههای دردناک قحطی و نسلکشی باشیم، فایده و فلسفهی این همه پیشرفت صنعتی و سازمان ملل و یونیسف و اومانیسم و فمینیسم و مانند آن چیست؟
وقتی با دخالت مستقیم و غیرمستقیم غرب، فاجعهی غزه رخ میدهد، چه آن را ناشی از باور به نژاد برتر بدانیم یا به طمع چند دلار بیشتر و یا نشان ریاکاری در باب حقوق بشر،
یک معنا بیشتر ندارد:
غرب با همهی پیشینه و پشتوانه و زرق و برق و شکوه و شهرت ساختگی و واقعیاش به نقطهی پایان اعتبار خویش رسیده است.