
روزگاری بر این سرزمین گذشت که خواندن مثنوی معنوی خوشایند عدهای نبود. اگر قرار بر قهر و ناامیدی بود، امروز مثنوی بخشی از عرصهی فرهنگ امریکا را تسخیر نکرده بود.
اگر قرار بر قهر و ناامیدی بود، امروز شاهنامه بر تارک ادبیات ایران و جهان نمیدرخشید و آن محقق برجستهی اروپایی نمیگفت که هیچ ملتی در جهان مانند آن را ندارد.
ابنسینا مدتها به حال فرار و پنهانی زندگی میکرد. تهمتها و برچسبها به او زدند. اگر قرار بر قهر و ناامیدی بود، امروز دنیا ابنسینا را نمیشناخت و به او افتخار نمیکرد.
در اوج غربت و دشواری روزهای سخت جنگ و تحریم و کمبود تسلیحات، در برابر دیدگان مبهوت ما خمپارهی ساخت داخل منفجر شد و عدهای از همرزمان را از ما گرفت، اگر قرار بر قهر و ناامیدی بود، فرزندان این ملت زانوی غم بغل میگرفتند و امروز خبری از تولید موشکهای پیشرفته نبود.
ایرانشناسان و محققان بهزیبایی گفتهاند که این ملت در تاریخ چندین هزارسالهی خود، همچون سروی بلندقامت و زیبا و کهنسال، هر بار در برابر تندباد حوادث، سر خم میکند اما نمیشکند و بار دیگر و استوارتر از پیش، قامت بلند خویش برمیافرازد.
آنچه میگویم نه شعار است و نه تخیل و نه خوشخیالی و نه امید واهی.
آنچه مینویسم سرگذشت تلخ و شیرین ملتیست که در گذر روزهای دشوار روزگار هرگز تسلیم ناامیدی نشده است. که اگر شده بود امروز نه نامی از ایران بود، نه خلیج فارس و نه شاهنامه و نه منشور کورش و نه دیوان حافظ و نه مثنوی.
بزرگترین دستاورد قهر و ناامیدی، پشیمانی و حسرت و افسوس بر از دست دادن فرصتهاست.
فریاد مولوی بر بلندای تاریخ طنین افکنده است:
«سوی نومیدی مرو امّیدهاست
سوی تاریکی مرو خورشیدهاست»