
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، این روزها کارهایی میکند و حرفهایی میزند که بیش از پیش ما را به تأمل وامیدارد.
تأمل در پشتوانهی فکری و فرهنگی شخصیت یک رئیسجمهور،
رئیسجمهور کشوری که خود را ابرقدرت دنیا میداند.
برای تأمل، نیازی به شعار و جنجال و هیجان و احساسات و دروغ و تحریف نیست.
کافی است به آثار و نوشتههای غربیها نگاهی بیندازیم و مستقیم با جناب ترامپ سخن بگوییم.
آقای ترامپ !
لشکرکشی شما به منطقه و تلاش برای محکم کردن جای پا در خلیج فارس و عراق و سوریه و عربستان و مانند آن، جای تعجب ندارد. سالها پیش «ژان ژیونو» در کتاب «سرپیچی از اطاعت» نوشت که «غذای سرمایهداری جنگ است و بدون جنگ پایدار نمیماند» و «روژه گارودی» در کتاب «امریکا پیشتاز انحطاط» نوشت «نقطهی حساس مرزهای امپراتوری امریکا خلیج فارس است زیرا غنیترین مخازن نفت در آن قرار دارد» و «الیور وِندل هُلمز» بهزیبایی و صراحت گفت که:
«این ملت(امریکا) با چاقو و هفتتیر عجین است و مصمم است با اعزام قایقها و اسبها و جوانانش، بقایای جهان آفرینش را نیز به زیر پای خود بکشاند.»
آقای ترامپ !
این هم که بزنید و بکشید و ویران کنید و به غارت ببرید، عجیب نیست، چرا که شما و پیشینهی امثال شما را از زبان هموطنانتان شناختهایم. «والتر لیپمن» پیش از این تعبیر «کشور دیوانگان» را برای جامعهی امریکا بهکار برد و «آلن بلوم» کتاب «بسته شدن ذهن امریکایی» را نوشت. این هم که بتوانید عدهی قابل توجهی را در کشور خودتان و یا دیگر جوامع با دروغها و حقهبازیهایتان فریب دهید، جای تعجب ندارد. کتاب «ملتی از گوسفندان» در این باره کار ما را راحت کرده است.
آقای ترامپ !
شما و برخی اطرافیانتان موجی از جنگ روانی بهراه انداختهاید بر پایهی ایرانهراسی در میان اعراب و عربستیزی در میان ایرانیان.
گمان میکنم شما در آنسوی آبها، نه تمدن و مردم ایران را میشناسید و نه همسایهی دیرین و چندهزارسالهاش تمدن و مردم بینالنهرین را. بدانید یا ندانید و بخواهید یا نخواهید این دو همسایه، پیوندهای دیرین و هزاران ساله دارند و دروغهای شما اگرچه ممکن است عدهای را فریب دهد اما هرگز نخواهد توانست روابط ریشهدار دو ملت را مخدوش کند.
از میان هزاران نمونه، تنها به یک مورد اشاره میکنم تا بدانید آنچه میگویم شعار نیست. هیچ از خود پرسیدهاید چرا شهر بغداد، پایتخت عراق، نامی ایرانی بر خود دارد و یلدا، آیین کهن و محبوب ایرانیان، واژهای است برگرفته از فرهنگ و زبان بینالنهرین؟
آقای ترامپ !
تهدید کردهاید که مراکز فرهنگی ایران را بمباران و نابود میکنید. فرض که چنین کردید، بگذریم از اینکه در آن صورت بهعنوان جنایتکار جنگی، خاطرهی چنگیز را زنده میکنید، با دل و جان و روح و روان ایرانیان و آزادگان و فرهیختگان جهان چه میکنید؟
با «ریچارد فرای» که گفت ایرانیها در برابر توفان مانند سرو خم میشوند اما نمیشکنند و دوباره میایستند و با «لئونارد لویسون» که گفت من از هر ایرانی، ایرانیترم و با «تئودور نولدکه» که گفت شاهنامه در جهان بیمانند است و با بیتهای مثنوی که میلیونها امریکایی را شیفتهی خود کرده چه خواهید کرد؟
آقای ترامپ !
قهرمان ملی و بینالمللی ما را شبانه و دزدانه و ناجوانمردانه بهشهادت رساندید. جستجوی بیحاصل ما برای یافتن یک قهرمان در امریکا و مقابله بهمثل هنوز به نتیجه نرسیده بود که اینک مراکز فرهنگی ما را آماج تهدیدهای خود قرار دادهاید.
ماندهام مراکز فرهنگیمان را بزنید، ما کجا را بزنیم !؟
آقای ترامپ !
باور کنید دوران هفتتیرکشی و وسترن و کاپیتان امریکا و قهرمانبازیهای هالیوودی بهسر آمده است. بسیاری از هموطنانتان که عقل بیشتری دارند، این واقعیت را فهمیدهاند و این روزها مشغول خواندن مثنویاند.
روژه گارودی و دیگران گفته بودند که امریکا وارد مرحلهی «اُفت» تاریخ خود شده و نوشته بودند که این امپراتوری، تولید و مصرف و سلاح دارد اما «جان» ندارد.
آقای ترامپ !
شما نمایندهی نسلی هستید که جز نفت و دلار و تفنگ و طلا و خون و سلاح چیزی نمیشناسد. گوشهای از واقعیت نسل شما را در فیلم «خون بهپا خواهد شد» اثر پل توماس اندرسن دیده و شناختهایم.
سعی کنید این واقعیت را درک و باور کنید که روزگار شما و اندیشه و روش و منش شما سپری شده و به ضرب و زور توپ و تفنگ و ترور و پول و رسانه و دروغ و فریب هم بازنمیگردد.
هرچند سخن گفتن از منطق و خرد، شاید بیهوده باشد، وقتی مخاطب، شما باشید.
از شما شیفتگان جنگ و تفنگ، هیچ شرارتی بعید نیست.
سعدی چه زیبا گفته است:
«نرود میخ آهنین در سنگ»
(کاریکاتور از خبرگزاری مهر)