ویرگول
ورودثبت نام
کورش هادیان
کورش هادیانپژوهشگر، مدرس، دکترای تاریخ ایران ، کانال من در ایتا https://eitaa.com/roozgaran
کورش هادیان
کورش هادیان
خواندن ۱ دقیقه·۲ سال پیش

آیا تاریخ هخامنشیان ساخته و پرداخته‌ی باستان‌گرایان و غربی‌هاست؟


درباره‌ی حکومت و شاهان هخامنشی دیدگاهی مطرح است با این مضمون که هخامنشیان در دویست سال اخیر به تاریخ ایران افزوده شده و پیش از آن رد و نشان قابل اعتنایی از این سلسله در منابع تاریخی به چشم نمی‌خورد.

در این دیدگاه نقش نویسندگان و پژوهشگران غربی و باستان‌گرا در معرفی و پررنگ نشان دادن تاریخ هخامنشیان برجسته و تعیین‌کننده جلوه داده می‌شود.

در نقد این دیدگاه می‌توان به اختصار به چند نکته اشاره کرد.

یک) در برخی منابع تاریخی پیش و پس از اسلام نام عده‌ای از شاهان هخامنشی آمده از جمله کتاب آثارالباقیه نوشته‌ی ابوریحان بیرونی و کتاب صبح الاعشی فی صناعه الانشا نوشته‌ی قَلقَشَندی مورخ مصری و تاریخ هرودوت و مانند آن.

دو) کتیبه‌های هخامنشی در دو قرن اخیر خوانده و بازنویسی و ترجمه شده و این امر از یک جهت دستاورد روش‌های نوین مطالعات تاریخی و باستان‌شناسی و زبان‌شناسی‌ست. از این زاویه، پررنگ شدن حضور هخامنشیان در تاریخ ایران در دو قرن اخیر چندان غیرعادی و عجیب به نظر نخواهد آمد.

سه) برخی محققان گفته‌اند که نخستین شاهان ساسانی، هخامنشیان را می‌شناخته و خود را وارث آنان معرفی کرده و ادعای احیای امپراتوری هخامنشی و بازپس‌گیری سرزمین‌های آنها را داشته‌اند.

چهار) در تاریخ‌نگاری دوره‌ی ساسانی شاهد کم‌رنگ شدن تدریجی هخامنشیان و جایگزینی آن با کیانیان و مانند آن هستیم.

پنج) انتظار این‌که در شاهنامه نام همه‌ی شاهان و سلسله‌های تاریخی بیاید، چندان منطقی نیست چرا که اصولاً هدف و روش فردوسی تاریخ‌نگاری نبوده است.

شش) شاید برخی رویکردهای جانبدارانه و غیرعلمی و دوگانه‌سازی‌های ساختگی میان ایران و اسلام، نزد عده‌ای از باستان‌گرایان، غربی‌ها و حکومت پهلوی، در تقویت دیدگاهی که هخامنشیان را انکار می‌کند، موثر بوده است.


تاریخ ایرانهخامنشیانغرب
۳
۰
کورش هادیان
کورش هادیان
پژوهشگر، مدرس، دکترای تاریخ ایران ، کانال من در ایتا https://eitaa.com/roozgaran
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید