آزمایشکنندگان: Michael S. Gazzaniga, Roger W. Sperry
سال: ۱۹۶۷
در دههی شصت میلادی برای درمان بیمارانی که به صرع مزمن دچار بودند از عمل همیسفروکتومی (Hemispherectomy) استفاده میکردن که در اون ارتباط بین دو نیمکرهی مغز قطع میشد. بعد از عمل بیماران رفتار عادی از خودشون نشون میدادن و هوش و توانایی زبانیاشون تغییر نکرده بود. تنها چیزی که عوض شده بود این بود که سمت چپ بدن اونها به تحریکات جواب نمیداد. مثلا وقتی یه قاشق رو توی دست چپ بیمار قرار میدادن میتونست بگه اون قاشق هست ولی توی دست راستش که قرار میدادن نمیتونست اون رو تشخیص بده. در ادامه از بیماران خواسته شد که به نقطهای در وسط پردهی روبهروشون تمرکز کنن. بعد تصاویری رو در سمت چپ و راست اون نقطه به مدت کوتاهی نمایش میدادن. بیمار میتونست فقط تصاویری که در سمت راست نشون داده شده بود و توسط نیمکرهی چپ مغز پردازش شده بود رو نام ببره و به نظر میرسید که نیمکرهی راست که مسئول پردازش تصاویر سمت چپ هست کور شده. ولی در کمال تعجب بیمارها میتونستن تصویر سمت چپ رو نقاشی کنن. در یه آزمایش دیگه کلمهی HEART (قلب) رو در وسط صفحه نمایش دادن. وقتی ازشون پرسیده میشد چه کلمهای رو میبینن میگفتن ART یعنی قسمت سمت راست که توسط نیمکرهی چپ پردازش میشه ولی وقتی ازشون خواسته میشد با دست چپ یکی از دو کارتی که روی یکیاشون نوشته شده بود HE و روی اون یکی نوشته شده بود ART انتخاب بکنن، اونها کارت HE یعنی اون قسمتی که توسط نیمکرهی راست پردازش میشه رو انتخاب میکردن. درست هست که ارتباط بین دو نیمکره قطع شده بود ولی دو نیمکره میتونستن هنوز یه جورهایی با هم ارتباط برقرار کنن. مثلا وقتی در سمت چپ یه نور قرمز یا سبز به فرد نشون داده میشد و ازش خواسته میشد بگه اون رنگ قرمز یا سبز هست، وقتی فرد رنگ اشتباهی رو حدس میزد، سرش رو تکون میداد (احتمالا به فرمان نیمکرهی راست) و اینجوری متوجه میشد که اشتباه کرده. جمع بندی محققین این بود که دو نیمکرهی مغز دو خودآگاهی مستقل از هم رو نمایندگی میکنن ولی تا به امروز درستی و ابعاد معرفتی این نظریه به درستی درک نشده.
