آزمایشگر: Bluma Zeigarnik
سال: ۱۹۲۷
این آزمایش ایدهاش از اونجا شکل گرفت که استاد سایگارنیک دید که گارسون لیست میزهایی که صورتحسابشون رو تسویه نکردن رو خوب یادش هست ولی به محض تسویه حساب دیگه یادش نیست چه میزهایی حساب کردن غذاشون رو قبلا. سایگارنیک به ۱۶۴ نفر ۲۲ تا کار ساده مثلا نوشتن اسم شهرهایی که با «ک» شروع میشن، درست کردن یه چیزی با خمیر اسباب بازی و ... رو داد. در نیمی از افراد قبل از تموم شدن تمام کارها اومد و کارشون رو قطع کرد و ازشون پرسید چه کارهایی هنوز باقی مونده و چه کارهایی رو قبلا انجام دادن. نتیجه این بود که ۶۸ درصد کارهایی که باقی مونده بودن رو یادشون بود ولی فقط ۴۳ درصد کارهایی که انجام داده بودن توی یادشون مونده بود. این نشون میده که افراد کارهای ناتمومشون بیشتر توی ذهنشون باقی میمونه و به این میگن اثر سایگرنیک. این اتفاقی هست که در خیلی از مواقع زندگی باهاش رو به رو هستیم. مثلا توی امتحان سوالهایی که جواب ندادیم رو بیشتر یادمون هست تا سوالاتی که جوابشون رو درست دادیم. یا مثلا آخر هر قسمت از سریالها یه سری سوالهای بیپاسخ قرار میدن و اینجوری سریال بیشتر توی ذهن ما میمونه. این مشاهده با نظریهی گشتالت توی روانشناسی هم سازگار هست. بنا بر این نظریه کارهای ناتمام در ذهن ما میلی طبیعی به تکمیل شدن و یکی شدن دارن. کارهای ناتمام یه تنش در درون ما ایجاد میکنن و تا تموم نکنیم کار رو این تنش از بین نمیره. این رو توی روابط بین فردی هم میشه دید که اگر مشکلی یا مسالهای بین دو فرد هست، اگر اون حرف به بیان بیاد تنش توی رابطه کمتر از حالتی هست که انکار بشه یا در موردش صحبت نشه. یه آزمایشی هم البته بعدها انجام شد و نشون داد که پول میتونه اثر سایگارنیک رو خنثی بکنه. به شرکت کنندگان توی یه آزمایش روانشناسی یه سری کار دادن که انجام بدن. فرق شرکت کنندگان در این بود که به نصف شرکت کنندگان از قبل یه پولی بابت شرکت در آزمایش داده بودن. بعد وسط آزمایش میاومدن و میگفتن ما دادهی لازم رو جمع کردیم و لازم نیست بقیهی کارها رو انجام بدی. ۴۲ درصد اونهای که پول گرفته بودن سریعا بی خیال ادامه دادن میشدن و پا میشدن میرفتن ولی فقط ۱۴ درصد کسایی که پولی نگرفته بودن دست از کار میکشیدن.
