ویرگول
ورودثبت نام
کنجکاوی
کنجکاویمجله علوم انسانی، اقتصاد، روانشناسی، جامعه، مدیریت، سیاست، تاریخ، و فلسفه. تلگرام: https://t.me/konjkavyy (مطلب جدیدی در این صفحه منتشر نخواهد شد. امیدواریم از مطالعه مطالب موجود لذت ببرید)
کنجکاوی
کنجکاوی
خواندن ۵ دقیقه·۷ سال پیش

هوش توسعه

با وجود تمام تلاش ها، فاصله بین کشورهای فقیر و ثروتمند همچنان بسیار قابل ملاحظه است، و کم کم دنیا در حال پذیرش این ایده است که دلیل توسعه بعضی کشورها صرفا این نیست که زودتر از بقیه فرایند رشد و سرمایه گذاری را آغاز کرده اند. به نظر گرت جونز، اقتصاددان دانشگاه جورج میسون، بخشی از پاسخ این سوال در ضریب هوشی IQ است. در کتاب خود ذهن کندویی، او به این سوال می پردازد که چرا میانگین ضریب هوشی مردم کشور شما از ضریب هوشی خود شما مهمتر است.


پارادوکس ضریب هوشی به ما می گوید در واقع IQ شخصی شما چندان اهمیت ندارد. البته که ضریب هوشی با شاخص های موفقیتی همچون درآمد همبستگی مثبت دارد ولی این رابطه بسیار ضعیف است. از طرف دیگر اما میانگین ضریب هوشی مردم یک کشور همبستگی قوی با میزان صنعتی بودن و ثروت آن کشور دارد. به نظر جونز ضریب هوشی شاخصی است که توانایی افراد در همکاری با یکدیگر در موقعیت های مانند "دوراهی زندانی" و تلاش برای یافتن راه حل های "غیر جمع صفر" نشان میدهد.


دوراهی زندانی استعاره از موقعیت هایی است که در آن همکاری دو طرف باعث بهبود وضعیت هر دو می شود ولی اگر یکی از طرفین همکاری نکند آسیب بزرگ تری به دیگری وارد می گردد. مثلا دو مظنون توسط پلیس دستگیر و جداگانه بازجویی می شوند. اگر هر دو ارتکاب به جرم را انکار کنند در نهایت هر کدام بیش از یکسال زندانی نخواهند شد. اما اگر علیه دیگری شهادت دهند آزاد خواهند شد. حال هر کدام از دو مظنون بر سر این دوراهی قرار می گیرند: از طرفی اگر علیه دیگری شهادت ندهند ولی او علیه شان شهادت دهد، محکومیت سنگینی را خواهند کشید، ولی مطمئن نیستند که شخص دیگر چطور عمل خواهد کرد.


همچنین بازی جمع غیر صفر موقعیتی است که همکاری دو طرف به سود هر دو است، یعنی برخلاف بازی جمع صفر مانند رقابت های ورزشی که برد یکی به معنی باخت دیگری است. عموما فعالیت های اقتصادی مانند تجارت بازی جمع غیر صفر خوانده می شوند زیرا هر دو طرف از انجام مبادله سود می برند. در نهایت پیدا کردن نتیجه جمع غیر صفر در بازی دوراهی زندانی استعاره ای از اعتماد و همکاری طرفین در شرایط عدم قطعیت است که در اندازه بزرگ به همکاری گسترده و توسعه اقتصادی منجر می گردد.


از نظر جونز کشورهای دارای افراد با ضریب هوشی بالاتر بیشتر راهکارهایی می یابند که به سود طرفین باشد، درحالیکه کشورهای دارای ضریب هوشی پایین تر مدام درگیر منازعه و سوءاستفاده از یکدیگرند، و هیچوقت نهادهای لازم برای رشد اقتصادی را نخواهند ساخت.

گرت جونز نویسنده کتاب ذهن کندویی
گرت جونز نویسنده کتاب ذهن کندویی


تحقیقات نشان میدهد که ضریب هوشی همبستگی قوی با ترجیح زمانی دارد، یعنی اگر شما ضریب هوشی بالایی داشته باشید ترجیح میدهید برای پاداش بزرگتر بیشتر صبر کنید تا اینکه الان پاداش کوچکتری بگیرید. این موضوع حتی با در نظر گرفتن فاکتور هایی مانند میزان تحصیلات و درآمد نیز صادق است. مثلا پس از پایان جنگ سرد، ارتش آمریکا شروع به کاهش پرسنل خود کرد و در این راستا به افراد دو گزینه داده شد: اینکه یا مقدار کمی پول همزمان با ترک ارتش دریافت کنند، و یا مقدار بیشتری پول ولی در طول یک دوره زمانی طولانی تر بگیرند. این یک آزمایش طبیعی عالی برای کارکرد تئوری در دنیای واقعی بود و نشان داد ضریب هوشی با انتخاب گزینه پرسودتر که در عین حال نیازمند صبر بود رابطه مستقیم داشت. تحقیقات دیگر همچنین رابطه مستقیم میزان پس انداز ملی با میانگین ضریب هوشی را نشان داده اند. از طرفی شخصی که در محاصره افراد صبور و دارای عقل معاش باشد خود نیز همانگونه رفتار خواهد نمود.


جونز تحقیق جالب دیگری در حوزه نظریه بازی ها را بررسی می کند که در آن دو شخص روی میزی نشسته اند و بینشان یک پنجره کوچک وجود دارد. شخص اول مبلغی مثلا 5 دلار دریافت می کند و می تواند هر مقدار آنرا که تمایل دارد به نفر دوم بدهد و شخص دوم هم می تواند مشابها همین کار را تکرار کند. ولی هر پولی که از پنجره رد شود سه برابر می گردد. یعنی اگر شخص اول کل 5 دلار را به شخص دوم بدهد آن مبلغ تبدیل به 15 دلار می شود و اگر شخص دوم همین کار را تکرار کند تبدیل به 45 دلار می گردد. این یک استراتژی بسیار سودآور ولی نیازمند مقدار زیادی اعتماد است. نتیجه اینکه در این تحقیق افراد دارای ضریب هوشی بالاتر تمایل بیشتری به دادن پول به نفر کناری نشان دادند. این افراد همچنین تمایل بیشتری به پاسخ دادن رفتار خوب با خوب بد با بد و بطور کل درجه بالاتری از همکاری داشتند. وقتی این بازی ها تکرار می شوند الگویی واضح از رفتار افراد دارای ضریب هوشی بالاتر دیده می شود: آن ها سریع شروع به همکاری می کنند و سیستمی پایدار را بنا می کنند که همکاری را تقویت کند.


جنبه دیگر موضوع به تئوری اورینگ تیمی اشاره دارد که استعاره از عملکرد بد قطعه اورینگ شاتل چلنجر است که منجر به انفجار آن شد. اگر شما بخواهید یک سفینه فضایی بسازید که یک میلیون قطعه دارد و دقت ساخت هر قطعه آن 99% باشد، شانس ساخت موفقیت آمیز کل سفینه 99% به توان یک میلیون خواهد بود یعنی نزدیک به صفر. این یعنی کارکرد ناصحیح فقط یک قطعه به قیمت عدم موفقیت کل پروژه تمام می شود. کشورهای دارای میانگین ضریب هوشی بالاتر از این جهت امکان موفقیت به مراتب بالاتری دارند.


یک مورد حساسیت برانگیز اما به مساله مهاجرت بر میگردد. تحقیقات نشان میدهد که تاثیر مهاجرت افراد با مهارت پایین روی درآمد مردم کشور میزبان بسیار ناچیز بوده و حتی به اقتصاد کشور کمک می کند. ولی اگر معتقد باشیم سیاست های خوب در یک دموکراسی نیازمند رای دهندگان آگاه است، این نگرانی و سوال پیش می آید که تاثیر مهاجرت افراد با مهارت (و تحصیلات) پایین در درازمدت بر روی نهادها چه خواهد بود؟


اما نقدی که می توان به ادعای جونز کرد اینکه رابطه علی ضریب هوشی بر همکاری و توسعه واضح نیست. شاید این رابطه برعکس باشد و این توسعه اقتصادی است که باعث افزایش ضریب هوشی جامعه می گردد. از طرف دیگر ما هنوز به خوبی نمی دانیم چه عواملی باعث پدیده اثر فلین (افزایش امتیاز مردم در آزمون IQ در طی یک قرن اخیر) می شود و بنابراین مشخص نیست برای بهبود آن چه باید بکنیم.


منابع
https://bit.ly/2ucTUoK
https://bit.ly/2TCWtva
https://bit.ly/30GHd1O

هوشتوسعهاقتصادجامعهفقر
۲
۰
کنجکاوی
کنجکاوی
مجله علوم انسانی، اقتصاد، روانشناسی، جامعه، مدیریت، سیاست، تاریخ، و فلسفه. تلگرام: https://t.me/konjkavyy (مطلب جدیدی در این صفحه منتشر نخواهد شد. امیدواریم از مطالعه مطالب موجود لذت ببرید)
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید