ویرگول
ورودثبت نام
کنجکاوی
کنجکاویمجله علوم انسانی، اقتصاد، روانشناسی، جامعه، مدیریت، سیاست، تاریخ، و فلسفه. تلگرام: https://t.me/konjkavyy (مطلب جدیدی در این صفحه منتشر نخواهد شد. امیدواریم از مطالعه مطالب موجود لذت ببرید)
کنجکاوی
کنجکاوی
خواندن ۵ دقیقه·۶ سال پیش

دموکراسی احساسات

اعضای حزب دست راستی محافظه کار بریتانیا کاملا با حزب دست چپی کارگر موافق هستند که مشروعیت سیاسی از احساسات، انتخاب، و اراده آزاد تک تک رای دهندگان می آید. بنابراین وقتی قرار بود که بریتانیا در مورد ترک اتحادیه اروپا (برگزیت) تصمیم بگیرد، نخست وزیر، دیوید کامرون، نزد ملکه یا اسقف اعظم یا اشراف زادگان آکسفورد نرفت. او حتی از نمایندگان پارلمان نیز نظر نخواست، بلکه رفراندومی برگزار کرد که در آن از هر بریتانیایی یک سوال پرسیده شد: "در این مورد چه احساسی دارید؟"

شاید بگویید که از آنها سوال شد چه فکر میکنند و نه اینکه چه احساسی در مورد آن دارند، اما این یک سوء‌برداشت بسیار رایج است. رفراندوم‌ها و انتخابات همیشه در مورد احساسات هستند و نه منطق. اگر دموکراسی واقعا برمبنای تصمیم گیری منطقی بود، آنگاه هیچ دلیلی وجود نداشت که به افراد حق رای برابر داده شود. شواهد بسیاری وجود دارد که بعضی از مردم به مراتب آگاه‌تر و منطقی‌تر از بقیه هستند، خصوصا در ارتباط با سوالات بخصوص مرتبط به اقتصاد و سیاست.

در پی رفراندوم برگزیت، ریچارد داوکینز، زیست شناس برجسته، اظهار داشت که نباید از عموم مردم بریتانیا از جمله خود او برای رای دادن در مورد برگزیت سوال میشد، چون دارای دانش اقتصادی و سیاسی کافی در مورد آن نیستند. اگر اینطور نیست، "چرا ما در مورد درست بودن ریاضیات تئوری انیشتین یک همه پرسی سراسری برگزار نمی کنیم، یا از مسافران یک پرواز نمی‌خواهیم در مورد نشاندن هواپیما روی باند توسط خلبان رای بدهند؟!"

خوب یا بد، رفراندم‌ها در مورد احساس هستند و نه منطق. و وقتی صحبت از احساسات باشد، فرقی بین انیشتین، داوکینز، و بقیه مردم وجود ندارد. دموکراسی بر این فرض استوار است که احساسات انسانی نمایانگر پدیده رمزآلود و مهم "اراده آزاد" است، و این اراده آزاد همان منبع مشروعیت می باشد. هرچند بعضی از مردم باهوش‌تر از بقیه هستند، اما همه به یک اندازه آزادند.

البته تنها رای‌دهندگان متاثر از احساسات نیستند، بلکه رهبران نیز از آن بهره میبرند. وقتی مایکل گوو با تغییر جهت خود در جریان برگزیت، باعث آسیب سیاسی شدید به بوریس جانسون گشت، در دفاع از رفتار خود اینگونه پاسخ داد: "من همیشه از خود میپرسم کار درست چیست؟ قلب من به من چه می گوید؟"

این اعتقاد لیبرال به احساسات و انتخاب آزادانه افراد، نه طبیعی است و نه قدیمی. برای هزاران سال مردم معتقد بودند منبع اقتدار از قوانین الهی است و نه قلب انسان، و در نتیجه آنچه باید تقدیس کنیم کلمات خداست و نه آزادی انسانی. فقط در طی چند قرن اخیر بود که منبع اقتدار از خدایان آسمانی به انسان‌های ساخته شده از گوشت و پوست انتقال یافت.

یوآل هراری نویسنده کتاب بیست و یک درس برای قرن بیست و یکم
یوآل هراری نویسنده کتاب بیست و یک درس برای قرن بیست و یکم

وقتی یک میمون، موش، یا انسان، یک مار را ببیند، احساس ترس در او ایجاد می شود، زیرا میلیون‌ها نورون درون مغز او با سرعت اطلاعات مرتبط را محاسبه کرده و نتیجه می گیرند که ریسک بالای مرگ وجود دارد. بطور مشابه، احساسِ کشش جنسی وقتی برانگیخته می‌شود که الگوریتم‌های زیست شیمیایی محاسبه می کنند که شخص مشاهده شده می تواند با شانس بالایی یک جفت گیری موفق، ارتباط اجتماعی، یا اهداف آزمندانه دیگری را تامین کند. احساساتِ اخلاقی مانند خشم، حس گناه، یا بخشش، از مکانیزم‌های عصبی ناشی می شوند که برای افزایش همکاری گروهی تکامل یافته‌اند. تمامی این الگوریتم‌های زیست شیمیایی در طی میلیون‌ها سال تکامل، فرم و جلا داده شده اند. اگر احساسات اجداد کهن ما اشتباه بودند، ژن‌های شکل دهنده به آن احساسات شانس انتقال به نسل بعد را نمی‌یافتند. بنابراین احساسات برخلاف منطق نیستند، بلکه نمایانگر منطق تکاملی‌اند.

ما معمولا متوجه نمی شویم که احساسات در واقع همان محاسبات هستند چون این فرایندهای محاسباتی، بسیار سریع و خارج از هوشیاری ما به وقوع می پیوندد. ما حس نمی کنیم که میلیون‌ها نورون درون مغز ما احتمال زنده ماندن و تولید مثل را محاسبه می کنند، بنابراین به اشتباه تصور می‌کنیم که ترس از مار، انتخاب جفت، یا نظرمان در مورد اتحادیه اروپا نتیجه مفهوم اسرارآمیز اراده آزاد است.

هرچند این ایده لیبرالیسم که احساسات نماینده آزادی اراده هستند اشتباه باشد، اما تا امروز اتکا بر احساسات برای تصمیم گیری از نظر عملی منطقی بود. چون با وجود اینکه احساسات مبتنی بر آزادی نیستند، اما همچنان بهترین روش موجود برای انتخاب اینکه چه چیزی یاد بگیریم، با چه کسی ازدواج کنیم، و به چه حزبی رای دهیم بودند. و هیچ سیستمی "خارج از ما" قادر به درک آنچه درونمان می گذشت نبود. اگر کمیسیون تفتیش عقاید اسپانیایی با سرویس جاسوسی شوروی هر روز هفته را صرف جاسوسی از زندگی من می کردند، همچنان دانش زیستی و توان محاسباتی لازم برای درک فرایند زیست شیمیایی شکل دهنده امیال و تصمیمات من را نداشتند.

ولی این اتکا به قلب پاشنه آشیل لیبرال دموکراسی است، زیرا اگر زمانی در آینده شخصی در پکن یا سان فرانسیسکو توانایی تکنولوژیک دستکاری احساسی مردم را بدست آورد، سیاست دموکراتیک تبدیل به یک نمایش خیمه شب بازی خواهد گشت، افسانه اراده آزاد در هم خواهد شکست و ممکن است لیبرالیسم مزیت عملی خود را از دست بدهد.


یوآل هراری – تاریخدان


منبع: کتاب "بیست و یک درس برای قرن بیست و یکم"
https://bit.ly/315vXOc https://amzn.to/3iRxxJG

سیاستجامعهدموکراسیدولتتکنولوژی
۰
۰
کنجکاوی
کنجکاوی
مجله علوم انسانی، اقتصاد، روانشناسی، جامعه، مدیریت، سیاست، تاریخ، و فلسفه. تلگرام: https://t.me/konjkavyy (مطلب جدیدی در این صفحه منتشر نخواهد شد. امیدواریم از مطالعه مطالب موجود لذت ببرید)
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید