
در دهه ۱۹۵۰ در شهر آکسفورد، پزشکی فوق العاده و عجیب بنام "آلیس استوارت" زندگی میکرد، و البته بخشی از عجیب بودن آلیس به این خاطر بود که او یک پزشک زن بود، چیزی که در آن سالها مساله نادری بود. او یکی از جوان ترین کسانی بود که تا آن زمان در کالج سلطنتی پزشکان پذیرفته شده بود. از این نظر هم عجیب بود که پس از ازدواج همچنان به کار خود ادامه داد، و همچنین بعد از اینکه بچه دار شد، و حتی پس از اینکه متارکه کرد و تنها سرپرست فرزندانش بود.
مساله سختی که آلیس برای مطالعه انتخاب کرد شیوع روزافزون سرطان در کودکان بود. اکثر بیماریها با فقر رابطه دارند، اما در این مورد، کودکانی که در حال مرگ بودند به ظاهر از خانواده های مرفه آمده بودند. او اصلا نمیدانست به دنبال چه چیزی باشد. این نوع تحقیق واقعا مانند یافتن سوزن در انبار کاه بود، بنابراین هر چیزی را که به فکرش میرسید، میپرسید. آیا کودکان آب نبات خورده بودند؟ آیا نوشیدنیهای رنگ دار مصرف کرده بودند؟ آیا ماهی و سیب زمینی سرخ کرده خورده بودند؟ رفتن به مدرسه را از چه سنی آغاز کرده یودند؟
در نهایت او به این نکته رسید که مادر یک کودک از هر دو کودکِ مرده، در طول دوران بارداری در معرض اشعه ایکس قرار گرفته بود. مردم از کشف او خیلی به هیجان آمدند، و صحبت از جایزه نوبل بود، و آلیس واقعا سعی میکرد تا بسرعت هر چیزی را در هر موردی از سرطان که در کودکان مییافت مطالعه کند. اما در حقیقت لازم نبود عجله کند چون حداقل ۲۵ سال طول کشید تا نظام های پزشکی انگلیس و آمریکا انجام اشعه ایکس بر روی زنان باردار را ممنوع کردند. اطلاعات مربوطه علنی و رایگان در دسترس بود اما هیچکس مایل به دانستن نبود. هفته ای یک کودک از بین می رفت اما هیچ تغییری رخ نمی داد.
بدین ترتیب آلیس مدت ۲۵ سال درگیر جنگ بزرگی بود. اما او چطور به صحت گفته هایش پی میبرد؟ او یک روش عالی برای فکر کردن داشت. آلیس با یک آمارشناس بنام "جورج نیل" همکاری میکرد، اما جورج نقطه مقابل آلیس بود. آلیس اجتماعی و خوش مشرب بود، ولی جورج گوشه گیر. آلیس با بیمارانش بسیار خونگرم و همدل بود. جورج بی تعارف ارقام را به افراد ترجیح می داد. اما او این جمله فوق العاده را درمورد رابطه کاریشان گفت: "کار من این است که ثابت کنم دکتر استوارت اشتباه می کند". جورج نگاهی متفاوت به الگوهای آلیس و راههای متفاوتی برای پردازش دادهها داشت تا از این طریق او را نفی کند، چون تنها از این راه بود که اگر جورج نتواند اشتباه آلیس را ثابت کند، می توانست اعتماد به نفسی که آلیس برای درک صحت کارهایش لازم داشت را به وی بدهد.

این یک روش فوق العاده برای همکاری است - شرکای فکری که تایید کنندهی هم نیستند. در عجبم چه تعدادی از ما چنین همکارانی داشته یا جرأت داشتنش را داریم. آلیس و جورج خوب جر و بحث می کردند. آنها این تقابل را به چشم تفکر می دیدند. اما این تقابل سازنده چه چیزی لازم دارد؟ اول از همه لازم است افرادی را بیابیم که تفاوت زیادی با ما داشته باشند بدان معنی که می بایست در برابرِ این کشش نوروبیولوژیکی مقاومت کنیم که باعث میشود افرادی که بیشتر شبیه ما هستند را ترجیح دهیم، و اینکه باید در جستجوی افرادی باشیم که سابقه متفاوت، اصول متفاوت، روشهای متفاوت فکری و تجربه های متفاوت دارند، و راهی برای ارتباط با آنها بیابیم. این کار مستلزم صبر فراوان و انرژی زیادی است.
البته مهمترین مشکلات ما نه در حوزه فردی بلکه در سطح سازمان ها و ارگان هایی است که سرنوشت هزاران و گاها میلیون ها انسان را متاثر می کنند. اما در آنها هم تفکر واقعی صورت نمی گیرد زیرا اعضایشان از تقابل وحشت دارند. در نظر سنجی مدیران اروپایی و آمریکایی، دست کم ۸۵ درصد آنها اذعان داشتند که مسائل و مشکلاتی در محیط کار داشتند که از ابراز آن میترسیدند، ترس از مشاجره ای که باعث تحریک دیگران شود، ترس از درگیر شدن در جر و بحثهایی که نمیدانستند چطور حل و فصلش کنند، و احساس میکردند که آن را می بازند.
حقیقت اینست که اکثر فجایع عظیمی که شاهد آنها بودهایم بندرت ناشی از اطلاعات سری یا پنهانی بوده اند. آنها ناشی از اطلاعاتی بودند که آزادانه در دسترس وجود داشته، اما ما آگاهانه چشمانمان را بروی آنها بستیم، چون از پسِ کشمکشهایی که در پی آنهاست بر نمیآییم یا تمایلی به درگیر شدن نداریم. ولی وقتی جرأت میکنیم که ببینیم و چالش ایجاد میکنیم، توانایی بهترین تعمق را برای خود و اطرافیانمان فراهم مینماییم.
اطلاعات آزاد عالیست، ارتباطات ضروریست، اما حقیقت باعث رهایی ما نمیشود، مگر اینکه مهارتها و عادت و استعداد و شهامت اخلاقی را برای کاربرد آن پرورش دهیم. صراحت، پایان راه نیست. آغاز راه است.
مارگارت هفرنان - کارآفرین و نویسنده