
کسی که گستردهترین تحقیقات را بر روی رابطه بین سن و موفقیت انجام داده، پروفسور هاروی کریستین لمان از دانشگاه اوهیو است. ۳۰ سال تمام زندگی خود را وقف این موضوع کردهاست.
لمان ابتدا کسی که بیشترین اختراع را تا آن زمان ثبت کرده بود تشخیص داد: توماس ادیسون. ادیسون طی ۶۰ سال کار ۱۰۹۳ اختراع ثبت کرد.
بعد لمان درخواست برای ثبت اختراعات را به تفکیک سالها گروهبندی کرد و متوجه شد که ۲۸٪ (۳۱۲ درخواست) را وقتی مخترع مشهور بین 36-33 سال داشته است انجام داده. ادیسون با مسنتر شدن تعداد اختراعاتش به شکل منظمی کمتر شده است، به بیانی دیگر مخترع در سنین ۳۰سالگی اوج گرفته و بعد به شکل منظمی کاهش یافته است.
این محقق ۵۵۴ اختراعِ ۴۰۲مخترع و ۹۹۳ اثر علمی از ۲۴۴ شیمیدان را شناسایی کرد. هم مخترعان و هم شیمیدانان نیز در ۳۰ سالگی اوجداشته و بعد از آن دچار کاهش شدهاند.
پر سر و صداترین ایدهها در چه زمانی تولید میشوند؟
«اگر بهجای ابداعات، خلاقیت را بررسی کنیم نتیجه همین میشود؟»سوال دیگر لمان این بوده:
میکل آنجلو علیرغم کار تا ۹۰ سالگی احتمالا مشهور ترین اثر او مجسمه دیوید است که در ۲۹ سالگی ساختهاست! نویسنده افسانهای ویلیامشکسپیر، رومئو و ژولیت را در ۳۱، هملت را در ۳۷، اوتلو را در ۴۰ سالگی نوشت. زیگموند فروید که در ۸۳ سالگی درگذشت، اصول روانکاویجدید را در سن ۴۰ سالگی شروع کرد.
برای دلیل آوردن به این موضوع، لمان تصمیم گرفت نه روی سالهایی که انسانهای عالم بیشترین ایدهها را داشتهاند بلکه روی سالهایی که پرصداترین ایدهها را تولید کردهاند تمرکز کند. ابتدا لیستی از ۲۶۲ مجسمه معروف آمریکایی و ۶۳ مجسمهساز را درآورد. وقتی به نتایج نگاهکرد متوجه شد که بازهم در سن۳۵ یک نقطه اوج وجود دارد و بعد از آن با یک کاهش جدی روبرو میشوند. رابطه بین سن و خلاقیت با رایطه بینسن و ابداع تقریبا یکسان بود.
در کدام شغل و در چه سنی بیشترین موفقیتها حاصل میشود؟
از ریاضی گرفته تا فیزیک، از فیزیولوژی تا روانشناسی، از موسیقی کلاسیک تا تنیس، از شعر تا رمان، روی ۸۰ حوزه مختلف آنالیز مشابهیانجام داد. در حوزههایی مثل شعر، ریاضیات و فیزیک بنیادی خلاقیت در اواخر سنین ۲۰ است، در اوایل ۳۰سالگی در اوج قرار دارد. مثلا عالممشهور آلبرت انیشتین قانون نسبیت خاص را در ۲۶ سالگی، قانون نسبیت عام را در ۳۶ سالگی کشف کرد.
در رمان نویسی، تاریخ، فلسفه و طب اوج خلاقیت در اواخر سنین ۳۰ است و در اوایل ۴۰ به نصف میرسد. یعنی تقریبا ۱۰ سال تفاوت سنیوجود دارد.
به طور جالبی لمان در موردی که کاملا مخالف با این روند بود گیر کرد: سیاست و رهبری! یک انسان برای رئیس جمهور بودن باید ۵۹-۵۵سال،برای سفیر بودن ۶۴-۶۰، برای دیوان عالی شدن ۷۴-۷۰ و برای پاپ شدن ۹۲-۸۲ سال سن داشته باشد!
طبق حوزه شغلی سن موفقیت تغییر میکند
هر چند طی سالها عدهای تلاش کردند تلاشهای های لمان را به اشتباه تعبیر کنند، بزرگترین نقدها نیز در 60 سال گذشته در چهار مورد همفکرهستند:
• منحنی کشف شده لمان جهانی است. یعنی موفقیت در سنین پایین اوج میگیرد سپس دچار کاهش میشود هرچقدر کسایی وجود داشته باشندکه مطابق این قانون نباشند، تعداد استثناها برای نادیده گرفتن این موضوع کم هستند.
• طبق حوزه شغلی سن موفقیت نیز تغییر میکند. انسانهای فوق موفق در شعر و ریاضی و فیزیک زودتر و در رمان نویسی فلسفه و طب دیرتر اوج میگیرند. اگر قرار است ژیمناستیککار شوید زودتر وارد عمل شوید و اگر قرار است عضو دادگاه قانون اساسی کشور شوید، قانون دیر کردن رافراموش کرده و ادامه دهید.
• هر کسی زودتر شروع کند راه بیشتری طی میکند. انسانهایی که زودتر شروع کرده و سالها کار میکنند دیده میشود که نسبت همکاران خودکارشان را بیشتر توسعه میدهند.
• با افزایش ایدهها، احتمال انجام کارهایی که سر و صدا میکنند بیشتر میشود. بین خلاقیت و توسعه رابطه قدرتمندی وجود دارد. یک انسان هرقدر ابداع کننده باشد همانقدر احتمال خلق کاری که صدا به پا کند بیشتر است. این سالهایی که بزرگترین کار خود را انجام داده سالهایی است که بیشترین ابداعات غیر مشهور خود را انجام داده است! احتمالا آنقدر روی بهترین کارشان تمرکز میکنند که باقی کارهایشان در حد متوسطی باقی میماند.
سن به اوج رسیدن بچهتان به شغلی که انتخاب میکند بستگی دارد. هرچند برای به اوج رسیدن مقابلش سالهای زیادی وجود دارد اما نباید این رافراموش کرد که هرکس زودتر شروع کند راه بیشتری میرود. با دیدن هماهنگی بین خواستهشان ، مهارتشان و ملزومات شغلی میتوانید حوزهای که برای موفق شدن در آن به دنیا آمده است را پیدا کند. هرچقدر خواستهاش را زودتر پیدا کند همانقدر خوب است. آنقدر عجله نکنید که استرس بگیرید، آنقدر هم کند نباشید که دیر شود، طبق یک ضرب المثل لاتینی که میگوید: «یواش یواش عجله کن!»