تخریب خلاق اصطلاحیه که اولین بار اقتصاددانی بنام جوزف شومپیتر (Joseph Schumpeter) در نظریه چرخه‌های تجاری مطرح کرد که چرخه شومپیتری بیت کوین هم درباره همین موضوع صحبت می‌کنه. بیت کوین مثل منابع طبیعی فیزیکی رفتار می‌کنه و از طرف دیگه، یه مثال عینی از تخریب خلاق شومپیتریه؛ با این حال، تفاوت‌های ویژه‌ای داره که اون رو به یه موتور محرکه برای ایجاد تغییرات اساسی تبدیل کرده. درست مثل نیرویی که طلا، نفت و الکتریسته رو از سایر منابع جدا می‌کنه، Bitcoin هم چرخه‌های متفاوتی داره که با ایده‌های جدید قصد داره به افزایش خلاقیت اکوسیستم کمک کنه. با در نظر گرفتن همه این موارد، این سوالا به وجود میان که چرخه شومپیتری بیت کوین می‌خواد چی به ما بگه؟ این چرخه چه تاثیری می‌تونه روی خرید بیت کوین داشته باشه؟ و تخریب خلاقانه در چرخه بیت کوین شومپیتری چیه و چه موج‌ها و چرخه‌هایی رو شامل میشه؟ اگه قصد دارین به پاسخ این سوالات برسین، ادامه این مطلب از کیف پول من رو از دست ندین.
تخریب خلاق یا نوآوری تحول آفرین به حذف روش های قدیمی گفته میشه و هدف اینه که زمینه‌های جدید برای نوآوری و خلاقیت در تولید ایجاد بشه. این اصطلاح رو جوزف شومپیتر در سال 1942 مطرح کرد و تخریب خلاق رو نوآوری‌هایی در فرآیند تولید دونست که باعث افزایش بهره‌وری میشد. فرآیند هاوینگ پاداش بلوک‌ها رو در نظر بگیرین. بعد از اینکه هر 210000 بلوک بیت کوین وارد چرخه تخریب فعال بشن، شرکت کنندگان وظیفه دارن مقادیر مازاد رو حذف کنن یا خطر از دور خارج شدن این چرخه رو به جون بخرن. بیت کوین با هر چرخه تخریب خلاق، به نسخه جدیدی از خودش و به یه محصول دیگه‌ای تبدیل میشه. ما عادت داریم که بیت کوین رو رمزارزی بدون تغییر بدونیم و با این تعریف، ویژگی کلیدی BTC یعنی قابلیت بازآفرینی بیت کوین رو نادیده می‌گیریم.
بیت کوین کار خودشو به عنوان یه پول الکترونیک بومی آغاز کرد و به مرور نقش‌های دیگه‌ای هم به عهده گرفت. این ارز، موفق شد به مطمئن‌ترین پلتفرم برای تسویه قراردادها تبدیل بشه و نقش یه حساب پس‌انداز رو هم ایفا کنه. بیت کوین به عنوان ابزار مفیدی برای انتقال حواله‌های بین‌المللی هم شناخته میشه و به عنوان یکی از ابزارهای مالی، از مرز رمزارزها هم فراتر رفته. هیچ کدوم از ویژگی‌هایی که بیت کوین الان داره، در گذشته قابل تصور نبود؛ با این حال، به دنبال هر چرخه تخریب خلاق، انتظارات از این پلتفرم رمزارز داره شکل تازه‌ای به خودش می‌گیره.
نظریه تخریب خلاق تصور می‌کنه که انرژی مورد نیاز برای فناوری‌های جدید با حذف فرضیات قدیمی به وجود میاد. شومپیتر اعتقاد داره که حذف سیستم‌های قدیمی و جایگزینی با قالب‌های نوآورانه جدید، در مدت زمان مشخصی تشکیل میشه و به همین دلیل هم چرخه‌های تجاری مختلفی با مدت زمان‌های گوناگون ایجاد میشن. در ادامه، انواع موج‌ها و چرخه شومپیتری بیت کوین رو بررسی می‌کنیم:
چرخه‌های کوتاه مدت یکی از موج‌های شومپیتری بیت کوین هستن که به عنوان چرخه کیچن (Kitchin Cycle) هم شناخته میشه و هاوینگ بیت کوین هم در همین چرخه رخ میده. چرخه کیچن در بیت کوین تقریبا معادل چرخه هاوینگه و 3 الی 4 سال طول میکشه و امری منطقیه. ماینرها و حتی صرافی‌ها و هولدرها با افزایش قیمت انگیزه بیشتری برای افزایش عرضه در بازار از طریق بالا بردن هش ریت‌ها یا تخلیه موجودی خودشون پیدا می‌کنن. وقتی که قیمتا افت پیدا می‌کنه، ماینرها هم اگه بتونن، هش ریت‌های خودشون رو کاهش میدن و به موجودی اضافه می‌کنن. اگه ماینرها نتونن این هزینه‌های ثابت رو پوشش بدن، این امکان وجود داره که روند کاهشی ادامه پیدا کنه و حتی از بازار خارج بشه؛ پس نسبت موجودی به فروش در چرخه شومیپتری بیت کوین از نوع چرخه کیچن اهمیت زیادی داره.
یکی دیگه از موج‌های چرخه شومپیتر، چرخه‌های میان مدت هستن که به چرخه ژوگلار (Juglar Cycle) معروفن. سرمایه گذاری در چرخه‌های میان مدت در مقایسه با چرخه‌های کوتاه مدت اهمیت بیشتری داره و تقاضا به قدری بر عرضه غالبه که حتی استفاده کامل از سرمایه فیزیکی موجود هم نمی‌تونه کافی باشه. طول مدت طبیعی چرخه شومپیتری بیت کوین از نوع ژوگلار، کمتر از دو چرخه هاوینگ و تقریبا معادل 7 الی 8 ساله و ممکنه تا 11 سال هم طول بکشه. اولین چرخه ژوگلار بیت کوین از سال 2009 شروع شد و تا پایان سال 2015 ادامه پیدا کرد. در طول این سال‌ها، استخراج بیت کوین یه نوآوری تماشایی بود و سرمایه گذاری مجدد از تجهیزات قدیمی و CPUها به اولین دستگاه‌های ASIC تغییر مکان پیدا کرد. این موضوع نشون میده که ما در حال نزدیک شدن به پایان دومین چرخه ژوگلار یا میان مدت بیت کوین هستیم که پیش بینی میشه در سال 2024 اتفاق بیوفته.
موج سوم، چرخه بلند مدته که به چرخه کندراتیف (Kondratieff Cycle) یا موج K معروفه و بین 40 تا 60 سال طول میکشه. با در نظر گرفتن اینکه چرخه کندراتیف حداقل 40 سال طول میکشه، باید منتظر یه تحول قابل توجه و جذاب در بازار بیت کوین قبل از استخراج آخرین عددش باشیم. پایان اولین چرخه بلند مدت بین کوین تقریبا سال 2047 رخ میده که 10 دوره هاوینگ کامل میشه و 99/9023 درصد از تمام استخراج بیت کوین ها و تقریبا 20508 بیت کوین برای ماین شدن باقی مونده. در این موج، ارزش اقتصادی بلاک‌ها بیشتر میشه و این معیار می‌تونه تاثیر زیادی در پایان موج اول داشته باشه. چرخه کندراتیف یا موج K بعدی بیت کوین، به مجموعه‌ای از نوآوری‌ها و فناوری‌ها بستگی داره که خیلی جدیدن و تا زمانی که موعدش برسه، تصوری راجب اون‌ها وجود نداره.
در نمودارایی که چرخه شومپیتری بیت کوین رسم میشه، چرخه چیکن با رنگ آبی، چرخه ژوگلار با رنگ بنفش و موج K با رنگ خاکستری تیره نشون داده میشن. در انتهای چرخه کندراتیف یا موج K، همه چرخه‌ها به هم می‌رسن و همگرایی پیدا می‌کنن؛ چون محرکای اساسی نوآوری برای موج K بعدی یکی میشن و همه جریان‌های انباشت شروع به کاهش یافتن می‌کنه. در این نقطه از زمان، مجموعه فناوری‌های جدیدی شکل می‌گیره که می‌تونن انگیزه‌ای برای موج دوم K بیت کوین باشن. در این وضعیت، بیت کوینای بیشتری ذخیره میشن و فروش کاهش پیدا می‌کنه و باعث میشه که نسبت موجودی به فروش (I2S) در چرخه کیچن به بالاترین میزان ممکن برسه. با افزایش ظرفیتای تولیدی بر اساس تقاضای بازار، سرمایه گذاری‌ها به‌طور کامل انجام میشن که این کار، نسبت IC2CI رو تا حد بسیار زیادی افزایش میده. در این شرایط، جریان بیت کوین ناشی از استخراج به تدریج کاهش پیدا می‌کنه و نسبت موجودی به فروش به شدت بالا میره.
ارز دیجیتال بیت کوین به‌طور دوره‌ای، چرخه‌هایی با مدت زمانی مختلف رو پشت سر گذاشته و با ایده‌های جدیدی که داره، تونسته بازه‌های زمانی گوناگونی رو به تازه‌سازی اکوسیستم خودش به شیوه مبتکرانه اختصاص بده. بیت کوین به عنوان ارزی که جهانیه، در انتهای اولین موج K قرار گرفته و به عنوان زیرساختی برای دنیای دیجیتال محسوب میشه. شاید خارج از تصورات ما باشه؛ ولی جالبه بدونین که این امکان وجود داره تا بیت کوین در موج سوم یعنی 120 سال آینده، مبنای مبادلات بین سیاره‌ای در نظر گرفته بشه. نظر شما راجب چرخه شومپیتری بیت کوین چیه؟ می‌تونید نظرات خودتون رو از بخش نظرات با مخاطبای کیف پول من در میون بزارین.
تخریب خلاق یا نوآوری تحول آفرین به حذف روش های قدیمی گفته میشه و هدف اینه که زمینه‌های جدید برای نوآوری و خلاقیت در تولید ایجاد بشه.
چرخه شومپیتری بیت کوین شامل سه موج چرخه کوتاه مدت یا چرخه کیچن، چرخه میان مدت یا چرخه چرخه ژوگلار و چرخه بلند مدت یا چرخه کندراتیف هست.
چرخه چیکن با رنگ آبی، چرخه ژوگلار با رنگ بنفش و موج K با رنگ خاکستری تیره نشون داده میشن.
