(این نوشته پیشتر به شکل رشته توییت نوشته شده بوده و سپس در ویرگول رونوشت شده)
در این مقاله در نیویورک تایمز، خانم اِمی نیتفلد از تجربهش در مزاحمت جنسی در گوگل گفته---یک همکارِ پررو که ول نمیکرده و کار به شکایت به منابع انسانی کشیده---و این که شرکت گامی برنداشته. بدیهی: هر داستانی دو سو داره و این تنها یک سوی داستانه.
اِمیِ جوان، مستقیم از دانشگاه اومده گوگل و مثل خیلیهای دیگه گوگل شده زندگیش - هر سه وعدهی غذایی، باشگاه، دکتر، فعالیتهای اجتماعی و تفریحی با همکاران، و یک مدیر حامیِ پدرگونه. عملا یک خانواده. این فضاییست که خیلیها غرقش میشن به ویژه جوانترهای تنها.
در پرانتز: این اشتباه خیلی بزرگیه و شاید لازم باشه همه مثلا یک اخراج---و کُنفیکن شدن رویکرد شرکت به شخص در لحظه (این یادداشت)---رو ببینن تا شرکت و زندگی شخصی رو زیاد قاطی نکنن. شرکت شرکته، دوست یا خانواده نیست. ولی این مساله به اصل موضوع مرتبط نیست.
رهبر فنیِ اِمی (TL، کسی که با کار روزمرهی فرد بیشتر درگیره)، بگیم کامبیز، پررو بوده و بهش میگفته «زیبا» و «جذاب» حتی بعد از این که اِمی ازش خواسته بس کنه؛ میگه نهایتا قبول کردم بهم بگه «ملکهی من». نگید پس خودش هم داشته پا میداده - بله هر داستانی دو سوی شنیدنی داره ولی با توجه به بقیهی داستان معلومه که اِمی مثل خیلیهای دیگه خجالتی بوده و نمیتونسته با مزاحم تقابل محکم کنه. نمونههای کامبیز و اِمی رو همه دور و برمون دیدیم.
این مسالهی مهمیه که «امنیت روانی» داشتن نسبت به مزاحم، یک «حق» است و نباید منوط به مهارتهای شخصیتی باشه. رسیدن به این هدف، نیازمند گامهای جدیتر از سوی شرکتهاست و اوضاع گوگل در این زمینه خوب نیست. مثلا پیارسال یک مدیر ارشد رو که به آزار جنسی متهم شده بود، به جای بررسی و نتیجهگیری و احتمالا اخراج، با یک بستهی هنگفت مزایای خروج بدرقه کردن زودتر بره؛ در واقع گفتن کِش ندهید!
برگردیم به اِمی. میگه کامبیز تو جلسههای کاری دو نفره میگفت با دوستام جورش کنم، میگفت «یه بلوند قدبلند میخوام» مثل خود اِمی. اِمی هم میترسیده شکایت باعث بشه گوگل براش دیگه اون خانوادهای که بوده نباشه. یک سال به مدیرش هیچی نگفته، تا این که کامبیز قرار شده مدیرش بشه.
بعد از مطرح کردن موضوع، فرآیند بررسی شکایت سه ماه طول کشیده و در این مدت اِمی مجبور بوده همچنان به جلسههای دو نفره با کامبیز بره. وقتی هم میپرسیده پس چی شد یا میگفته راحت نیستم اینطور ادامه بدم، میگفتن برو مشاور یا مرخصی بگیر (به هزینهی شرکت). نهایتا نتیجه این شده که کامبیز مرامنامهی کاری شرکت علیه مزاحمت رو نقض کرده. ولی همچنان میز کناری اِمی مینشسته. مدیرش بهش گفته ببین منابع انسانی حتی میز کامبیز رو جابجا نخواهد کرد، انتظار خاصی نداشته باش. گفتن کامبیز پیامد کارش رو دیده ولی نمیتونن بگن اون پیامد چی بوده.
چنین به زبان آوردنی، روی فرد تاثیر داره. اِمی خودش رو جلوی بقیه آسیبپذیر کرده. دیگه هیچی مثل گذشته نیست. کامبیز هم کنارش آیینهی دق. اِمی همیشه با استرس بوده؛ مثلا کسی از پشت به میزش نزدیک میشده از جا میپریده و حتی گاهی جیغ زده. این جزییات به این کمک میکنه که اگر فکر میکنید کارِ کامبیز ناشایست بوده ولی خیلی هم بزرگ نبوده (چنانکه اِمی میگه اطرافیانش بهش میگفتن)، دقت کنید مهم تاثیریه که روی قربانی گذاشته.
نهایتا اِمی سه ماه مرخصی با حقوق گرفته و وقتی برگشته مصمم به ادامهی پیشرفتش بوده و ارزیابیِ خیلی خوبی هم گرفته ولی مدعیه که شانسی برای ترفیع گرفتن نداشته. مدیرش بهش گفته «کسی که در خانهی چوبی زندگی میکنه کبریت نمیکشه» - البته این یک نقل قول خارج از بافتار هست و باید کل حرف رو دید. شخصا همهی اتفاقاتی که در بالا افتاد رو بعید نمیدونم ولی تاثیرِ ادعا شده روی ترفیع رو چرا. وقتی که ترفیع نگرفته، قسمت «سهام» حقوقش شروع کرده با پایین اومدن. رفته دو سه جای دیگه مصاحبه کرده و پیشنهاد کاری گرفته که بعد گوگل براش مطابقت بده---رویهی رایجی در دنیای فناوری---ولی گوگل نکرده و ایشون هم رفته؛ و با آیندهی شغلیش در شرکتی که عاشقش بوده خداحافظی کرده.
صحبت از چنین موضوعهایی آسون نیست. از یک سو عکتیویستهای رادیکال همه رو مجرم میبینن و میخوان همه رو بخورن و از یک سو پررویی و عدم احترام به مرزها بین مرد و زن (و اصلا اُمی دونستن معتقدین به مرزها) در جامعهی مردسالار نهادینه شده و تازه داره ترمز کشیده میشه تا اصلاح بشه.
در نمونهی بالا، نمیشه با شنیدن یک سوی داستان با قطعیت به نتیجه پرید - تهِ این راه هم اینه که هر کس به هر کس اتهام زد، طرف به طور پیشفرض محکومه. ولی اتفاقهایی که مشخص افتاده و کوتاهیهایی که شده، حتی اگر اِمی نیمی از حقیقت رو نگفته باشه، همچنان نشان از گند زدن گوگله، به ویژه با توجه به این که این تنها مورد نبوده و باز هم بوده.
نکتهی آموزنده؟ احتمالا در شرکت شما هم اِمیها هستن. باید به داشتن ساز و کار مشخص (و نه «موردی») فکر بشه. از داشتن مرامنامه و آموزش و دیوارکوب، تا برخورد جدی و پرهزینه کردنِ کامبیزبازی و اخلال در امنیت روانی.